آزاده صالحیاسحاق صلاحی‌کجور بعد از اتمام دوران ریاست علی‌اکبر اشعری در سال 1390 به کتابخانه ملی آمد و تا امروز ریاست این سازمان را برعهده گرفته است. وی دارای مدرک دکترا در رشته مدیریت استراتژیک است. او همچنین عضو هیات علمی دانشگاه نیز هست. قائم‌مقامی وزارت رفاه و تامین اجتماعی، معاون وزیر رفاه و تامین اجتماعی، معاون فرماندهی نیروی دریایی کشور و مسؤول معاونت طرح و برنامه و بودجه، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک، مسؤول دبیرخانه شورایعالی رفاه و تامین اجتماعی، جانشین معاونت طرح و برنامه و بودجه، جانشین معاونت فرهنگی– پرورشی، عضو کمیسیون تخصصی اقتصاد هیات دولت، عضو کمیسیون تخصصی اقتصاد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی بودجه کشور، معاون هماهنگ‌کننده دانشکده علوم و فنون دریایی سپاه چالوس، عضو شورای تحول اداری وزارت رفاه و تامین اجتماعی، عضو شورای پژوهشی وزارت رفاه و تامین اجتماعی و... برخی سمت‌های او تا امروز بوده است. با صلاحی درباره طرح و برنامه‌های تازه در سال جدید در کتابخانه ملی به گفت‌وگو نشسته‌ایم.
اگر موافق باشید سوال اول را درباره طرح و برنامه‌های شما به عنوان یک رئیس تازه‌وارد به کتابخانه ملی شروع کنیم. وقتی به عنوان رئیس جدید کتابخانه ملی به این سازمان وارد شدید چه طرح‌هایی در سر داشتید و این برنامه‌ها تا امروز چقدر محقق شده است؟
در جلسه معارفه‌ای که برگزار شد، خبرنگاران از من سوال کردند چه برنامه‌ای برای کتابخانه ملی در دست دارید. از آنجایی که تازه به این سازمان وارد شده بودم و هنوز به آن شکلی که باید اطلاعاتی درباره کم و کیف آن به دست نیاورده بودم اجازه خواستم در فرصت دیگری و در صورت اطلاع یافتن از جزئیات سازمان، برنامه‌های تازه خود را با رسانه‌ها در میان بگذارم. بعد از انجام تحقیقات مفصل در این باره و به فاصله یک‌ماه بعد به تشریح برنامه‌هایی پرداختم که راه‌اندازی دفتر امور راهبردی، راه‌اندازی تفکر استراتژیکی، مشارکت بدنه سازمان در این تفکر و... از جمله این طرح‌ها بوده‌اند. در واقع بعد از اعلام این طرح‌ها و راه‌اندازی آنها، برنامه‌های سازمان تاحدود زیادی مدون شد. امسال هم برنامه‌های زیاد و متنوعی در دست خواهیم داشت که امیدوارم با توجه به افزایش بودجه کتابخانه ملی در سال جدید، این طرح‌ها عملی شود. نکته دیگر این است که نظام جمهوری اسلامی ایران همواره بر پایه برقراری عدالت مبتنی بوده است. با توجه به وجود چنین اصلی این سوال برایمان ایجاد شد که با وجود قرار گرفتن کتابخانه ملی در پایتخت کشور، پژوهشگران و محققان چطور می‌توانند در حالی که در شهرهای دیگر یا همین‌طور در خارج از ایران هستند به منابع کتابخانه ملی دسترسی پیدا کنند. این سوال ما را بر آن داشت تا بر اساس قانون اساسنامه سازمان، اقداماتی انجام دهیم. مهم‌ترین کاری که در این وادی صورت گرفت، پیش رفتن به سمت و سوی دیجیتالی کردن منابع سازمان بود. در واقع هدف سازمان، ملی کردن دانش در سطح کشور بوده و بر این اساس به گسترش دیجیتالی کردن پرداخته‌ایم. تصور کردیم این امر یعنی ملی کردن دانش برای عموم مردم در سراسر کشور میسر نمی‌شود مگر به کمک و استفاده از دیجیتال، بنابراین در سال 1390 برنامه‌های دیجیتالی را روی تلفن‌های همراه راه‌اندازی کردیم و سپس همه سایت‌های کتابخانه را در این راستا تقویت کردیم، مثل سایت روابط بین‌الملل، سایت اسلام و ایران، سایت حافظه جهانی و... در عین حال برای نخستین‌بار، تالار دیجیتال را راه‌اندازی و 120 هزار منبع را اسکن کردیم، طوری که امروز همه متقاضیان در تالار دیجیتال می‌توانند از این منابع به شکل همزمان استفاده کنند. نکته بعدی در حوزه دیجیتال این است که ما در سازمان،
35 هزار جلد نسخه خطی داشتیم که به یمن بهره‌گیری از دیجیتال، همه این نسخ، اسکن شده و روی سایت قرار گرفته‌اند. در حال حاضر نیز مدتی است شروع به اسکن تعداد زیادی از نسخ و اسناد کرده‌ایم، همچنین در برنامه خود اسکن کردن بیش از چند هزار پایان‌نامه را نیز در دست داریم.
با توجه به اینکه به پژوهش در این سازمان اعتقاد زیادی دارید درباره طرح‌هایی که بر این مبنا تاکنون انجام شده یا در حال انجام است، بگویید.
یکی از برنامه‌های ما در کتابخانه ملی بر بحث پژوهش استوار بوده است. به شخصه معتقدم پژوهش مثل خون در رگ سازمان می‌ماند، بر این اساس به تولید 54 عنوان کتاب در سال 92 پرداخته‌ایم و علاوه بر این 20 جلد از فهرست نسخ خطی برای اولین‌بار، هریک در قالب یکهزار صفحه در نمایشگاه کتاب امسال عرضه شد و قرار است در نمایشگاه بعدی کتاب نیز 20 جلد دیگر را به معرض نمایش بگذاریم تا برای محققان و پژوهشگران مورد استفاده باشد. از دیگر مواردی که جا دارد به آن اشاره کنم، تعیین تکلیف برای نسخ خطی در کشورهای دیگر بوده است. ما تا امروز با هر کشوری که تفاهمنامه امضا کرده‌ایم فهرستی از کتاب‌های نسخ خطی ایرانی که در کتابخانه این کشورها بوده را مطالعه و برخی را دریافت کرده‌ایم. البته این کار را به صورت تبادل انجام داده‌ایم، یعنی در ازا فهرست نسخ خطی که از کشورهای آنها در کتابخانه ملی وجود داشته را در اختیارشان قرار داده‌ایم.
شما در سال گذشته 80 همایش سازمانی، ملی و بین‌المللی و همین‌طور 60 نمایشگاه داخلی در کتابخانه ملی برگزار کردید، اگر ممکن است درباره دستاوردهای این نمایشگاه‌ها و همایش‌ها بگویید.
ما در این راستا برای اولین‌بار توانسته‌ایم اسناد تاریخی مثل اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ مشروطه، قیام میرزا کوچک‌خان و حتی اسناد تاریخ 8 سال دفاع مقدس را به روایت اسناد و به مدد مدیریت‌های استانی در اختیار دانشگاه‌ها قرار دهیم. طی روزهای اخیر برپایی 3 نمایشگاه را در روز 15 خردادماه برگزار کردیم که این نمایشگاه‌ها با حمایت موسسه حفظ و نشر آثار امام هم در تهران برگزار شده‌اند. تصور ما بر این است که این امر موجب رونق بیشتر در حوزه پژوهش شده و از همه مهم‌تر اینکه در بحث اسناد، تقویت بیشتری صورت گرفته است.
انتظار شما به عنوان رئیس کتابخانه ملی و سازمان اسناد در سال جدید چیست؟
کتابخانه ملی به عنوان سازمانی مستقل به ایفای نقش می‌پردازد. یک بخش فعالیت‌های این سازمان به عملکرد آن برمی‌گردد و یک بخش آن به حمایت‌های دولتی و فرهنگی اما نکته اینجاست که قوانینی که تا امروز برای کتابخانه ملی وضع شده مربوط به سال 1316 است، همچنین قوانین مربوط به آرشیو ملی در کتابخانه نیز متعلق به سال 1349 بوده که طبعا با توجه به اینکه در قرن بیست و یکم و در عصر دیجیتال زندگی می‌کنیم، ضرورت دارد این قوانین به روز شوند، ضمن اینکه یکی از اصلی‌ترین رسالت‌های کتابخانه ملی، حمایت و صیانت از حافظه میراث مکتوب و سندهای ملی است. اطلاع دارید که وهابیت و بهائیت 2 مذهب ساختگی صهیونیست همواره به دنبال هدم آثار ناب اسلامی هستند و باید هرچه زودتر جمع‌آوری شوند و برداشتن چنین قدم‌هایی طبعا نیازمند بودجه مناسب است.
به طور مشخص انتظار شما در حیطه بودجه برای انجام چنین طرح‌هایی چقدر است؟
ببینید، این سازمان حداقل سالی 30 میلیارد تومان بودجه نیاز دارد تا بتواند سالانه به خرید اسناد و کتاب‌های نسخ خطی و مرمت و بازسازی آنها بپردازد. بی‌تردید اگر این بودجه فراهم شود طرح‌هایی که در دست اقدام است زودتر به نتیجه می‌رسد.