با توجه به فرارسيدن سالروز شهادت عماد مغنيه اگر توضيحاتي درباره نظريات ايشان و همچنين برنامههايي كه براي تقويت مقاومت و تضعيف رژيم صهيونيستي طراحي و اجرا كردهاند داريد، بفرماييد.
حاج عماد از روز اول كه به مسائل نظامي و مقاومت وارد شد به اين ذهنيت ايمان داشت كه دشمن نخست ما صهيونيسم است. هرچند در آن روزگار لبنان درگير جنگ داخلي بود اما آموزشهايي كه وي ديده بود نه براي مسائل داخلي لبنان كه درباره مبارزات فلسطين و حزبالله با اسرائیل بود. در آن زمان كه حاج عماد در حال برنامهريزي براي مقابله با حملات دشمن صهيونيستي بودند حتي جنوب لبنان هم در سيطره ارتش اشغالگر نبود. در سال 1978 كه اسرائیل جنوب لبنان را اشغال كرد عماد مغنيه با دوستان خود براي مبارزه با رژيم صهيونيستي همپيمان شدند. وي همچنين از روابط نزديكي كه با دوستان خود در خارج و داخل داشت براي ادامه مبارزات استفاده كرد. بعد از انقلاب اسلامي ايران حاج عماد كه به ايمان و عزم انقلابي مردم و سران بويژه رهبر ايران آگاه شده بود به سرعت با اين كشور ارتباط برقرار كرد. البته ايشان مدام در فكر طراحي تاكتيكهاي جديد و سيستمهای نوين براي ادامه مبارزات بودند و آن را فورا به تشكيلات خود منتقل ميكردند. در نخستین اردوگاه نظامي كه مشغول به آموزش شدند به هيچوجه درباره جنگ داخلي صحبت نميكردند بلكه همواره محور بحثهاي ايشان صهيونيستها بودند. وي ميگفت جنوب لبنان هماكنون آرام است ولي تا چند وقت ديگر متشنج ميشود لذا بايد از فرصت استفاده كرد و به فكر ايجاد تشكيلات و آموزش نيروها بود. وقتي جبهه به اين منطقه رسيد تشكيلات هم بايد آماده باشد. حاج عماد معتقد بود كه از لحاظ جنگي هميشه بايد جلوتر از دشمن باشيم و همه احتمالات را پيشبيني كرده و براي مواجهه با آن آماده باشيم. يعني اينطور نباشد كه وقتي مشكلی پيش آمد، تازه به فكر چارهجويي بيفتيم كه نيرو را چگونه و كجا بفرستيم يا تجهيزات را از كجا بياوريم. اين ويژگي حاج عماد از جمله خصوصيات منحصر به فرد ايشان بود كه كمنظير است. يكي از دلايل قدرت كنوني حزبالله لبنان نيز به خاطر همين مساله است كه همواره جلوتر از زمان حركت ميكند. همه اين امور به صورت محرمانه انجام و به اين ترتيب دشمن غافلگير ميشد. هماكنون ميبينيم كه دشمن صهيونيستي درباره اتخاذ تدابير شروع به كار و آغاز عمليات با مشكل مواجه شده لذا با تهديد مقاومت به نوعي ميخواهد ضعف خود را جبران كند و براي همين است كه خطاب به حزبالله ميگويد: «به ما حمله نكنيد زيرا ما قدرت بالايي داريم و شما را نابود ميكنيم».
جنابعالي از چه زمانی شهيد مغنيه را ميشناختيد و چگونه با ايشان ارتباط برقرار كرديد؟ اصولا ايشان كار خود را از كجا آغاز كردند؟
من از زماني كه در لبنان آموزش نظامي ميديدم ايشان را ميشناختم. نبوغ حاج عماد بسيار واضح بود زيرا از همان زمان آموزش، او و تعداد معدود ديگري بودند كه در ميان سخنان استادان به دنبال پاسخ سوالات تاكتيكي و بسيار دقيق و جزئي ميگشتند و اين نشان از فكر بالاي او داشت. حاج عماد وقتي عمليات مقاومت اسلامي شروع شد جزو عناصر و اركاني بودند كه هم با ايران ارتباط داشتند هم با سازمان فتح و هم با بسيجيان مومن حزبالله.
حاج عماد قبل از تشكيل حزبالله با فتح ارتباط داشت. وي عضويتي در جنبش امل نداشت زيرا اين جنبش در آن زمان (سال 1976) سكولار بود و خيلي مومن نبودند. حاج عماد فردي بسيار مومن بود كه از 16 سالگي نزد علامه سيد محمدحسين فضلالله درس ميآموخت. او در الفتح آموزش ميديد ولي عضو اين گروه نبود. بعدها تشكل ويژه دانشجويان را در سازمان الفتح تاسيس كرد كه آرمانهايش با اهداف اين سازمان كاملا متفاوت بود. اين تشكل با ريشهاي لبناني از لحاظ نوع مبارزات، سياستهاي نظامي و ساختار سياسي كاملا با فتح متفاوت بود. اعضاي همين تشكيلات بودند كه بعدها در مارون الراس با ارتش اسرائیل درگير شدند و 9 نفر از آنها را به هلاكت رسانده و 16 نفر را زخمي كردند. بعدها نيروهاي آمريكايي به اين بهانه كه لبنان دولتي ضعيف دارد و نيازمند به كمك است وارد اين كشور شدند اما به شرط آنكه نيروهاي فلسطيني در اين كشور حضور نداشته باشند. اما اين مساله نتيجه عكس داد و بعد از دو- سه عمليات استشهادي هم آمريكاييها و هم فرانسويها از لبنان فرار كردند. ناتو به بهانه تقويت دولت و به اصطلاح مهار مقاومت وارد لبنان ميشود اما با چند عمليات استشهادي معدود از هم ميپاشد و ميگريزد. در آن عملياتها 75 فرانسوي، 70 اسرائيلي و بيش از 200 آمريكايي كشته شدند. اين ضربه از لحاظ نظامي حتي بزرگتر از خسارت جاني آمريكا در حادثه 11 سپتامبر بود ولي برنامههاي حاج عماد هميشه محرمانه و البته مورد اطمينان همگان بود. من به شخصه از حاج عماد مسائل محرمانه يا حتي اموري كه به من مربوط ميشد را نميپرسيدم مگر اينكه خودشان بگويند. درباره روابط او با ياسر عرفات نيز تا زماني كه در تونس با عرفات ملاقات كردم اطلاعي نداشتم. در آنجا وقتي از عرفات پرسيدم كه چرا از حزبالله كمك نميخواهيد و در مسائل جنوب لبنان همكاري نميكنيد، وي گفت، اگر حاج عماد از من بخواهد و ضمانت اين همكاري دوطرفه از سوی تهران تضمین شود من هم با شما همكاري ميكنم. بردن نام شخص مغنيه و نه تشكيلات حزبالله از سوي عرفات بسيار تعجببرانگيز بود. آن هنگام بود كه از روابط عرفات و حاج عماد آگاه شدم چنانکه بعدها يك نفر از دوستان مغنيه كه به نمايندگي از ايشان در تونس با عرفات ديدار ميكرد نيز اين مساله را تاييد كرد. عرفات تا آن زمان به هر كسي كه ميخواست با اسرائیل بجنگد اسلحه و تجهيزات ميداده است اما بعدها كه بسياري از اين قولهاي مبارزه دروغين از آب درآمد وي ديگر به كسي اعتماد نكرد و گفت اگر روزي بخواهيم به جنوب لبنان برگرديم تنها با پيشنهاد و همكاري حاج عماد اين امر ميسر خواهد بود.
به اعتقاد صاحبنظران جنگ 33 روزه لبنان از سوي نيروهاي مقاومت پيشبيني شده بود، لذا تشكيلات حزبالله به خوبي از مديريت جنگ برآمد و در نهايت پيروز شد، نظر شما در اينباره چيست؟
سالها پيش از جنگ در ارودگاه جويه لبنان كه منطقهاي دور از شهر و آبادي بود «جنگ شهري» درس ميدادم. كسي از شاگردانم پرسيد كه چرا در اين منطقه چنين درسي ميدهم، گفتم من اطمينان دارم روزي فراخواهد رسيد كه رژيم صهيونيستي تا بيروت پيش ميآيد و آنجا با ما ميجنگد و در آن روز ما بايد از بيروت دفاع كنيم. حتي وقتي كه در زندان فرانسه بودم نيز درباره جنگ با اسرائيل برنامهريزي ميكردم. در آن زمان وقتي ريگان رئيسجمهور آمريكا و ساندر هيگ معاون امنيتي او شد، بگین در اسرائيل نخست وزیر و شارون نيز وزير جنگ او شد. پيشبيني كردم كه حتما جنگ بزرگي در منطقه رخ ميدهد و تا بيروت ميرسد. اين مطلب را در گزارشي به لبنان فرستادم كه حتي وزارت خارجه فرانسه هم از اين گزارش كپي تهيه كرده بود و پس از ترجمه آن بشدت شگفتزده شدند.
درباره ایده تشکیل مقاومت و اصولاً جبههای برای مبارزه با رژیم صهیونیستی جنابعالی چه نقشی داشتید؟
اندکی پس از اشغال لبنان در دیداری که با یاسر عرفات داشتم به او گفتم که در شرایط کنونی کمک گرفتن از تنها چند لبنانی و الفتح کار را به نتیجه نمیرساند، باید تشکیلاتی گستردهتر برای آزادی جنوب لبنان تشکیل شود. گفتم یک تشکیلات لبنانی به نام مقاومت ایجاد میکنم که صرفاً هدف آن مبارزه با اسرائیل باشد. او هم قبول کرد و اسلحه و امکانات در اختیار من قرار داد. نزدیک به 200 مبارز لبنانی را که تعدادی از آنها عضو الفتح بودند و تعدادی هم از سازمانهای دیگر در جنوب لبنان، آماده کردم. به محض اینکه انقلاب ایران پیروز شد ما نیز شروع به رد و بدل کردن تجربههای خود با ایران کردیم اما این ارتباط با رفتن من به فرانسه قطع شد. پس از آن تعدادی از این تشکیلات لبنانی ضمن برقراری رابطه با سپاه به ایران آمدند. در آن هنگام هنوز حزبالله نبود. قبل از حمله دوم اسرائیل به لبنان در سال 1982، میدانستیم تشکیلات مقاومت باید عظیمتر از قبل شود یعنی از قبل پیشبینی کرده بودیم که اسرائیل میآید پس ما باید آماده باشیم. حاج عماد این دیدگاه استراتژیک را کاملاً درک کرده و معتقد بودند که کار مقطعی فایده ندارد. همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی ایران که یک هدیه الهی بود، مصر از جنگ خارج شد و ضمن امضای قرارداد کمپ دیوید با اسرائیل، همپیمان آمریکا در منطقه شد اما توازن منطقه به لطف خدا حفظ شد زیرا ایران که قبل از انقلاب همپیمان آمریکا بود پس از انقلاب نهتنها به کشوری بیطرف بلکه به دشمن آمریکا و اسرائیل بدل شد. در آن زمان آقایان رضایی و رفیقدوست به لبنان آمدند تا چند برنامه را اجرا کنند. یکی از برنامههای آنها امضای توافقنامه با سازمان الفتح (ساف) برای همکاری نظامی و امنیتی بود. پس از آن از تشکیلات ما در جنوب لبنان بازدید کردند.
با توجه به گفتههای شما، در آغاز روابط سازمان الفتح با ایران مسالمتآمیز بود پس چرا بعدها سیاستهایی مخالف و متفاوت از قبل اتخاذ کردند؟
مسؤولان الفتح پس از انقلاب روابط خود را با ایران تقویت نکرده بلکه با عملکرد نادرستی که داشتند از دایره دوستان ایران خارج شدند بنابراین اختلافاتی که ابومازن در حال حاضر با ایران دارد ریشه در مشکلات استراتژیک الفتح در زمان گذشته دارد.
درباره ترور حاج عماد، گمان میکنید که چه عوامل و عناصری در افشای موقعیت مکانی ایشان نقش داشتند و علت عدم انتشار گزارشی موثق و کامل درباره ترور حاج عماد چه بوده است؟
این سوال از چند جنبه قابل بررسی است؛ یکی اینکه نمیتوان گفت شهادت مغنیه در نتیجه غفلت یا وجود خلأ در سازمان امنیتی حزبالله رخ داد زیرا مسؤولیت این سازمان برعهده خود حاج عماد بوده است؛ به این معنی که حاج رضوان تنها شخصی از اعضای حزبالله بود که با توجه به داشتن مسؤولیت سازمان امنیت حزبالله شخصاً مسائل حفاظتی خود را برنامهریزی میکرد و سازمان نمیتوانست به او بگوید چگونه ترتیبات امنیتی مربوط به خود را سامان دهد. مساله دوم این بود که بعد از جنگ 33 روزه، روابط حاجعماد بسیار گسترده شد و موضوعاتی نظیر عراق و فلسطین نیز علاوه بر حزبالله در حیطه تفکرات و برنامههای ایشان قرار گرفت. این امر منجر به توسعه روابط با گروههای فلسطینی شد به نحوی که اگر قبل از آن مثلاً سالی یکی، دو بار با یکی از مسؤولان فلسطینی دیدار میکردند در آن زمان این دیدارها به برنامههای هفتگی و با چندین نفر تبدیل شده بود، ضمن اینکه دیدارهای فوق نه در جنوب لبنان که در سوریه انجام میشد؛ جایی که تحت کنترل حزبالله نبوده و دشمنان هم از این نکته کمال استفاده را کردند.
از سوی دیگر مسؤولان سوری هم از حضور مغنیه در این کشور کاملاً آگاه نبودهاند زیرا بنا به دلایل امنیتی نام و سمت دقیق ایشان فاش نشده بود، لذا سیستمهای امنیتی سوریه هم بنا به عدم آگاهی خود از حاج عماد مراقبت نمیکردند.
نقش دیگر کشورهای عربی در طرحریزی ترور حاجعماد چگونه بوده است؟
برنامه ترور حاجعماد با همکاری مشترک سازمانهای امنیتی برخی کشورهای عربی، اسرائیل و آمریکا طراحی شد. با وجود آنکه نقش اصلی در این توطئه برعهده اسرائیل بود اما بقیه کشورها نیز این رژیم را یاری کردند. از چند سال پیش تاکنون برخی از کشورهای عربی در ایجاد جنگ روانی در منطقه و سرمایهگذاری برای مبارزه با تشکیلات مقاومت با رژیم صهیونیستی همکاری دارند، چنانکه مصر به صورت علنی و اردن و عربستان نیز در پشت پرده همپیمان اسرائیل هستند و پروژههای چند صدمیلیون دلاری را برای رسیدن به اهداف خود اجرا کردهاند.
تحلیل شما از برنامههای مبارزاتی حاجعماد و کیفیت انتقامگیری حزبالله از دشمن صهیونیستی با استناد به سخنان سیدحسن نصرالله که ترور حاجعماد را آغاز نابودی اسرائیل دانستهاند، چیست؟
جنگ مقاومت با اسرائیل را میتوان به دو مرحله تقسیم کرد؛ مرحله اول جنگ چریکی و همان حمله به اسرائیلیهای حاضر در جنوب لبنان بود. در این مرحله طرحهای حاجعماد در میان همه تشکیلات امل، حزبالله و گروههای فلسطینی حرف اول را میزد. بعد از سال 2000 و آزادی جنوب لبنان، تاکتیک متفاوتی در جنگ 33 روزه پیاده شد که هنوز برای سازمانهای امنیتی دنیا ناشناخته است. هماکنون به دشمن صهیونیستی که پیش از این با هر حملهای منطقه مورد نظر را به اشغال خود درمیآورد اثبات شد که با وجود مقاومت دیگر در حملههای زمینی هم توفیقی نخواهد داشت و شکست خواهد خورد. چنانکه در جنگ 22 روزه هم همان سیستم جنگ لبنان اجرا و رژیم صهیونیستی در مدت زمان کمتری شکست خورد. بنابراین استراتژی عماد مغنیه برای بار دوم و این بار در غزه پیاده شد و نتیجه داد. اما درباره پاسخگویی به ترور حاج عماد و سخن سید حسننصرالله مبنی بر نابودی اسرائیل، این نکته قابل توجه است که برنامههای از پیش طراحی شده خود مغنیه نهایتاً انتقام خون او را خواهد گرفت و منظور سیدحسن نصرالله نیز همین بود.
چشمانداز مبارزات آینده گروههای مقاومت با اشغالگران صهیونیست را باتوجه به نتایج و پیامدهای دو جنگ لبنان و غزه، چگونه ارزیابی میکنید؟
جنگ غزه جنگ میانی بود یعنی اسرائیل در سه جنگ نابود میشود؛ جنگ اول لبنان و جنگ دوم غزه بود و اما جنگ سوم همان جنگ نهایی و نابودی کامل اسرائیل است. اسرائیل هماکنون به حدی تضعیف شده که حتی نمیتواند جلوی موشکهای حماس را بگیرد چه برسد به هزاران موشکی که احتمال دارد از لبنان به تمامی نقاط اراضی اشغالی پرتاب شود. این کشورهای عربی هم که از اسرائیل حمایت میکنند به این دلیل است که روابط استراتژیک با اسرائیل دارند و وجود آنها به وجود اسرائیل مرتبط است. در شرایط کنونی کشورهایی مثل مصر، عربستان، اردن و برخی دیگر درک کردهاند که وجود اسرائیل برای پیشبرد اهداف آنها ضروری است، بنابراین اگر یک روز مصر و اسرائیل با هم به غزه حمله کنند تعجببرانگیز نیست.
چنانکه گفتید، وجود برخی کشورهای عربی به وجود اسرائیل گره خورده است، به نظر شما چرا همپیمانی این کشورها با رژیم صهیونیستی تا به این حد برای اعراب مهم است؟
نکته قابل توجه در این مقوله این است که خود این کشورهای عربی دارای مشروعیت لازم نیستند زیرا از دل مردم برنیامده و بهطور استبدادی انتخاب شدهاند بنابراین اگر آمریکا و اسرائیل به عنوان حامیان این دولتها ارتباط خود را با آنها قطع کنند، آنها هم طبیعتا با خلع قدرت مواجه میشوند، لذا این کشورهای عربی به نحوی دارند از خود دفاع میکنند. این کشورهای عربی دو دسته هستند؛ دسته اول مثل ملکعبدالله، پادشاه اردن که قوم و قبیله او در عربستان هستند. او به دلیل حضور عبدالعزیز نمیتواند به عربستان برگردد، برادرش هم در سوریه کشته شده است لذا وی دست همکاری به سوی انگلیس دراز کرد و این کشور هم عمارتی را برای عبدالله در نزدیکی محل اقامتش یعنی شهر امان برقرار کرد. با وجود آنکه ملکعبدالله هیچ ارتباطی با ملت اردن ندارد اما با پول و پشتیبانی انگلیس توانست دولت و پادشاهی تشکیل دهد. حال این دولت برای استمرار بقای خود نیازمند حمایت از منافع انگلیس است. دسته دوم کشورهای عربی مثل مصر هستند. در زمان ریاست جمهوری جمال عبدالناصر بر مصر، انور سادات معاون او بود. پس از فوت عبدالناصر، انور سادات رئیسجمهور مصر شد و حسنی مبارک را که یک افسر نیروی هوایی بود به عنوان نخستوزیر معرفی کرد. یک ساعت پس از اعلام این خبر، سفیر آمریکا در ملاقاتی محرمانه با انور سادات به وی تأکید کرد که حسنی مبارک باید معاون اول و نه نخستوزیر انور سادات باشد. ظهر همان روز حکم جدیدی از سوی انور سادات صادر و شخص دیگری به عنوان نخستوزیر معرفی شد. مبارک، معاون اول انور سادات شد و پس از ترور رئیسجمهور بهدست خالد اسلامبولی، جانشین وی شد. بدین ترتیب نقش آمریکا در به قدرت رسیدن مبارک کاملا واضح و روشن است، لذا دو گروه کشورهای عربی عبارتند از یک گروه که از ابتدا توسط آمریکا و انگلیس بر سر کار آمدند و گروه دوم بهطور غیرمستقیم توسط این کشورها به قدرت رسیدند و حمایت میشوند.
مهمترین دیدار شما با حاج عماد چه زمانی بوده و در چه موردی مذاکره کردهاید.
مهمترین دیدار ما قبل از جنگ 33روزه لبنان بود که در آن درباره تاکتیک و چارچوب جنگ مذاکره کردیم. اولا در آن نشست من پیشبینی کردم جنگ نزدیک است. حاج عماد هم برنامهها و نوع تجهیزاتی که برای هر حملهای قرار بود استفاده شود را برای من توضیح داد. حاج عماد به دقت تمامی تاکتیکهای جنگ و نحوه استفاده از ادوات جنگی را برای من توضیح دادند زیرا ایشان به همه امور جنگی از برنامهریزی گرفته تا به کارگیری سلاحها کاملا آگاه بودند. همان موقع بود که من در چشمهای حاج عماد برق پیروزی را که میدرخشید، دیدم و مطمئن شدم که رژیم صهیونیستی شکست خواهد خورد.
پس از ترور حاج عماد وقتی که سیدحسن نصرالله از انتقام بزرگ سخن گفتند برخی بر این اعتقاد بودند که این انتقام در داخل اراضی اشغالی مثلا خود تلآویو انجام میشود، آیا از نظر امکانات و دیگر شرایط، وقوع چنین امری توسط حزبالله عملی است؟
حزبالله یک شیوه جدید را برای جنگ پیاده کرده است و تاکتیک خاص خود را دارد. همچنین از آنجا که اسرائیل خارج از لبنان عملیات ترور را انجام داد لذا حزبالله نیز ممکن است در جایی در دنیا؛ نیویورک، پاریس، لبنان، اراضی اشغالی یا هر جای دیگری ضربه را وارد کرده و انتقام بگیرد. در شرایط کنونی اسرائیل از لحاظ لجستیکی، امکاناتی و کادر نظامی به پایان رسیده و تنها از لحاظ مقررات سیاسی حضور دارد، به همین دلیل سیدحسن نصرالله گفتند که امروز باید به رژیم صهیونیستی ضربه زد و اما نوع ضربهای که به دشمن وارد خواهد آمد از سوی خود سیدنصرالله تعیین میشود که در چه حدی و چگونه باشد. برای حمله به دشمن باید به تدریج و گام به گام حرکت کرد تا به هدف رسید. چنانکه میبینیم اسرائیل با از دست دادن اعتماد به نفس خود کمکم مقاومتش از 33 روز به 22 روز رسید. ما ابتدا از جنگ چریکی آغاز کردیم و بعد به جنگ برای اخراج اسرائیل از جنوب و شمال اراضی اشغالی رسیدیم. برد این نوع جنگ در طول تاریخ نیز اثبات شده است چنانکه در ویتنام، آمریکا با آن همه توان نظامی و قدرتی که داشت نتوانست در برابر مقاومت و جنگ چریکی مردم پیروز شود. الجزایر نیز همین تجربه را داشت؛ وقتی جنگ چریکی رخ داد؛ نیروهای اشغالگر خسته شده و شکست خوردند. در همین راستا میتوان به ارتش اسرائیل نام «ارتش دفاع» داد. این نام برای نخستینبار مطرح شد زیرا معتقدیم در شرایط کنونی اسرائیل تنها در حال دفاع از خود است و دیگر نمیتواند به کشورها حمله کند.
بعد از ترور شهید مغنیه دو گمانهزنی درباره نحوه انتقامگیری حزبالله لبنان مطرح شد؛ یکی اینکه اقدام فوق با ترور یکی از سران اسرائیل پاسخ داده میشود یا حزبالله در جنگی تمامعیار با رژیم صهیونیستی مقابله میکند. به نظر شما کدامیک از حالتهای فوق مصداق سخن سیدحسن نصرالله درباره ضربه نهایی خواهد بود؟
نمیتوان به صراحت اعلام کرد که کدامیک از حالتها رخ میدهد، اما احتمال وقوع حالت دوم بیشتر است هرچند این لزوما به معنای جنگ نخواهد بود ولی در هر حال تصمیم اصلی توسط
حاج سیدحسن نصرالله اتخاذ میشود.
در حال حاضر با توجه به نتیجه انتخابات پارلمانی اسرائیل و احتمال روی کار آمدن کابینه جدید به ریاست بنیامین نتانیاهو تغییری در سیاستهای رژیم صهیونیستی حاصل میشود؟
هر چند تغییرات کلی در سیاستهای رژیم غاصب اسرائیل به وجود نمیآید اما اگر لیونی نتواند کابینه تشکیل دهد و نتانیاهو مامور تشکیل کابینه شود، افراطگرایی و تندرویهای اسرائیل بیش از پیش به منصه ظهور میرسد اما بیان این نکته ضروری به نظر میرسد که جنگ 33روزه به دستور آمریکا و بهوسیله اسرائیل عملی شد و در نهایت سران صهیونیست و آمریکا قصد بهرهبرداری از آن را داشتند. جنگ 22 روزه به درخواست کشورهای عربی، اجرای اسرائیل و در نهایت بهرهبرداری آمریکا انجام شد ولی اکنون با توجه به روی کار آمدن اوباما بعید است که جنگ بعدی اسرائیل به درخواست آمریکا باشد. سفارش جنگ بعدی از سوی اسرائیل و اجرای آن به طور مستقیم یا غیرمستقیم از سوی کشورهای عربی خواهد بود.
با توجه به در پیش بودن انتخابات پارلمانی لبنان، جنابعالی نتیجه احتمالی این همهپرسی و رقابت 2 گروه 8 مارس و 14 مارس را چگونه تحلیل و ارزیابی میکنید؟
اگر گروه 14 مارس با دیگر احزاب وارد ائتلاف نشود حتی قدرت کمتری نسبت به 8 مارس خواهد داشت. از سوی دیگر مسیحیان لبنان هستند که برگ برنده دست آنهاست. ولی تا ماه ژوئن یعنی حدود 4 ماه دیگر که انتخابات برگزار شود، ممکن است حوادث مختلفی روی دهد و هر نوع حادثه منطقهای یا داخلی بر آرای مردم تاثیرگذار خواهد بود. چنانکه پس از جنگ 22 روزه و پیروزی حماس و گروههای مقاومت، مردم لبنان متوجه شدند که حزبالله یا کشورهایی مثل ایران همپیمان مردم بوده و در عوض دولتهای عربستان و مصر نمیتوانند پشتیبان لبنان باشند. این امر طبیعتا میتواند در آرای مردم به نفع گروه 8 مارس و رهبری حزبالله تاثیر بسزایی داشته باشد.
درباره مبارزه گروههای مقاومت و مردم با اشغالگران فلسطینی فرآیند تبدیل سنگ فلسطینیها به موشک حماس در جنگ غزه نقش بسزایی داشت، شما این دو نوع جنگ را چگونه ارزیابی میکنید؟
ببینید! هر کدام از این نوع جنگها در مرحله خاصی اثربخش است! سالها پیش من خودم طراح تظاهرات و راهپیماییهای مردم در بیروت بودم و جوانان و دانشجویان را تشویق میکردم که با پلیس بجنگند. حتی یاسر عرفات نیز که دلیل این اقدام را نمیدانست روزی رفت نزد سلیمان فرنجیه، رئیسجمهور وقت لبنان برای مذاکره، رئیسجمهور برای مذاکره پیششرط گذاشت که این تشکیلات دانشجویی باید جمع شود زیرا مخل فعالیتهای دولت هستند. پس از جلسه مذکور عرفات با اعزام یک نماینده نزد من توضیح خواست که چرا اقدامات فوق را انجام میدهیم و من هم توضیح دادم که ارتش لبنان با خرید اسلحه و تجهیز نیروهایش قصد دارد به ما حمله کند. آن جوانانی که سالها قبل با سنگ به دشمن حمله میکردند همان موجب شد که امروز جرأت کنند و با در دست گرفتن
آر.پی.جی و کاتیوشا جلوی دشمن را بگیرند لذا مرحله سنگ خیلی مهم است و نمیتوان جوانانی که تاکنون نجنگیدند را مستقیما وارد جنگ تمامعیار کرد؛ جنگ با سنگ مقدمه جنگ با سلاح بود.
آیا گمان میکنید رژیم صهیونیستی با اتکا به دولتهای اروپایی و آمریکا و همچنین کمک گرفتن از برخی کشورهای عربی میتواند نهایتا مانع از رسیدن امکانات و سلاح به غزه شود؟
به اعتقاد من هیچ ممنوعیت صددرصدی وجود ندارد. در حال حاضر نیروهای مقاومت و دوستان آن باید با به خرج دادن ابتکار عمل، برای رسیدن امکانات به غزه تلاش کنند. در اینجا 2 مساله وجود دارد، یا اینکه راه ورود اسلحه باید تغییر کند و یا نوع سلاح باید عوض شود. اگر هر کدام از راهها میسر نشد راه بعدی باید در پیش گرفته شود تا مقاومت ادامه یابد. استفاده از مواد شیمیایی برای ساختن بمبهای دستی در کارخانههای زیرزمینی فلسطین یکی از این ابتکار عملها بود که به حقیقت پیوست و نتیجه مثبتی هم داشت.
به نظر شما تاثیر جنگ 33 روزه روی معادلات منطقهای و مناسبات کشورهای عربی چه بود و چشمانداز همکاریهای برخی کشورها از جمله مصر و عربستان با رژیم صهیونیستی را چگونه میبینید؟
در نهایت این تحولات، آمریکا از منطقه خاورمیانه خارج میشود، همچنین قدرتهای برتر منطقه که همان ایران، سوریه و گروههای مقاومت لبنان و فلسطین هستند جایگاه خود را مییابند. حتی موقعیت عراق نیز مشخص میشود و با توجه به رفراندومی که قرار است ماه ژوئن در این کشور برگزار شود و مردم نظر خود را درباره حضور یا خروج نیروهای آمریکایی اعلام کنند، موضع بغداد مشخص میشود که البته پیشبینی میشود مردم عراق مایل به ادامه حضور اشغالگران آمریکایی نباشند. از سوی دیگر آمریکا برای پیشبرد اهداف و حفظ قدرت خود در عراق مجبور است از کشورهایی نظیر ایران و روسیه برای تامین امکاناتش استفاده کند لذا واشنگتن که نمیخواهد زیرمجموعه و نیازمند به دو کشور مذکور باشد به بنبست رسیده و از عراق خارج میشود.
به نظر شما نقش گروههای داخلی لبنان از جمله کسانی مانند سمیر جعجع یا ولید جنبلاط در برنامه ترور شهید مغنیه چگونه و در چه حدی بوده است؟
این افراد نقش علنی در ترور حاج عماد داشتند، چنانکه ولید جنبلاط چند ماه قبل از ترور با انتقاد صریح از شخص حاج عماد، وی را شخصی خطرناک توصیف کرد. سمیر جعجع حتی در جنگ 33روزه هم با جمعآوری اطلاعات و ارسال آنها به رژیم صهیونیستی برای مبارزه با مقاومت تلاش میکرد. ربوده شدن دیپلماتهای ایرانی نیز با دخالت همین گروهها عملی شد و به طور کلی میتوان گفت، این گروهها به نوعی نفوذی و عوامل دشمن بودند که به احتمال زیاد در عملیات ترور شهید مغنیه دخالت داشتند.
به نظر شما ردیابی حاج عماد از سوی موساد در مدت زمان کوتاهی انجام شده یا اینکه طی زمان طولانی موقعیت شهید مغنیه شناسایی شده بود؟
خیر! این شناسایی چند ماه قبل از ترور حاج عماد انجام شده بود. ماموران امنیتی اسرائیل با پیگیری حوادث و ردپای شهید مغنیه توانستند جای او را شناسایی کنند. تشکیلات اطلاعاتی و لجستیکی رژیم صهیونیستی بسیار گسترده است و علاوه بر اراضی اشغالی در کشورهایی نظیر لبنان و مناطق کردستان عراق نیز حضور دارند، حتی روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارونوت هم نوشته بود، شخص ترورکننده حاج عماد از کردستان عراق آمده بود. احتمال دخالت سمیر جعجع در ترور شهید مغنیه
با توجه به فرارسيدن سالروز شهادت عماد مغنيه اگر توضيحاتي درباره نظريات ايشان و همچنين برنامههايي كه براي تقويت مقاومت و تضعيف رژيم صهيونيستي طراحي و اجرا كردهاند داريد، بفرماييد.
حاج عماد از روز اول كه به مسائل نظامي و مقاومت وارد شد به اين ذهنيت ايمان داشت كه دشمن نخست ما صهيونيسم است. هرچند در آن روزگار لبنان درگير جنگ داخلي بود اما آموزشهايي كه وي ديده بود نه براي مسائل داخلي لبنان كه درباره مبارزات فلسطين و حزبالله با اسرائیل بود. در آن زمان كه حاج عماد در حال برنامهريزي براي مقابله با حملات دشمن صهيونيستي بودند حتي جنوب لبنان هم در سيطره ارتش اشغالگر نبود. در سال 1978 كه اسرائیل جنوب لبنان را اشغال كرد عماد مغنيه با دوستان خود براي مبارزه با رژيم صهيونيستي همپيمان شدند. وي همچنين از روابط نزديكي كه با دوستان خود در خارج و داخل داشت براي ادامه مبارزات استفاده كرد. بعد از انقلاب اسلامي ايران حاج عماد كه به ايمان و عزم انقلابي مردم و سران بويژه رهبر ايران آگاه شده بود به سرعت با اين كشور ارتباط برقرار كرد. البته ايشان مدام در فكر طراحي تاكتيكهاي جديد و سيستمهای نوين براي ادامه مبارزات بودند و آن را فورا به تشكيلات خود منتقل ميكردند. در نخستین اردوگاه نظامي كه مشغول به آموزش شدند به هيچوجه درباره جنگ داخلي صحبت نميكردند بلكه همواره محور بحثهاي ايشان صهيونيستها بودند. وي ميگفت جنوب لبنان هماكنون آرام است ولي تا چند وقت ديگر متشنج ميشود لذا بايد از فرصت استفاده كرد و به فكر ايجاد تشكيلات و آموزش نيروها بود. وقتي جبهه به اين منطقه رسيد تشكيلات هم بايد آماده باشد. حاج عماد معتقد بود كه از لحاظ جنگي هميشه بايد جلوتر از دشمن باشيم و همه احتمالات را پيشبيني كرده و براي مواجهه با آن آماده باشيم. يعني اينطور نباشد كه وقتي مشكلی پيش آمد، تازه به فكر چارهجويي بيفتيم كه نيرو را چگونه و كجا بفرستيم يا تجهيزات را از كجا بياوريم. اين ويژگي حاج عماد از جمله خصوصيات منحصر به فرد ايشان بود كه كمنظير است. يكي از دلايل قدرت كنوني حزبالله لبنان نيز به خاطر همين مساله است كه همواره جلوتر از زمان حركت ميكند. همه اين امور به صورت محرمانه انجام و به اين ترتيب دشمن غافلگير ميشد. هماكنون ميبينيم كه دشمن صهيونيستي درباره اتخاذ تدابير شروع به كار و آغاز عمليات با مشكل مواجه شده لذا با تهديد مقاومت به نوعي ميخواهد ضعف خود را جبران كند و براي همين است كه خطاب به حزبالله ميگويد: «به ما حمله نكنيد زيرا ما قدرت بالايي داريم و شما را نابود ميكنيم».
جنابعالي از چه زمانی شهيد مغنيه را ميشناختيد و چگونه با ايشان ارتباط برقرار كرديد؟ اصولا ايشان كار خود را از كجا آغاز كردند؟
من از زماني كه در لبنان آموزش نظامي ميديدم ايشان را ميشناختم. نبوغ حاج عماد بسيار واضح بود زيرا از همان زمان آموزش، او و تعداد معدود ديگري بودند كه در ميان سخنان استادان به دنبال پاسخ سوالات تاكتيكي و بسيار دقيق و جزئي ميگشتند و اين نشان از فكر بالاي او داشت. حاج عماد وقتي عمليات مقاومت اسلامي شروع شد جزو عناصر و اركاني بودند كه هم با ايران ارتباط داشتند هم با سازمان فتح و هم با بسيجيان مومن حزبالله.
حاج عماد قبل از تشكيل حزبالله با فتح ارتباط داشت. وي عضويتي در جنبش امل نداشت زيرا اين جنبش در آن زمان (سال 1976) سكولار بود و خيلي مومن نبودند. حاج عماد فردي بسيار مومن بود كه از 16 سالگي نزد علامه سيد محمدحسين فضلالله درس ميآموخت. او در الفتح آموزش ميديد ولي عضو اين گروه نبود. بعدها تشكل ويژه دانشجويان را در سازمان الفتح تاسيس كرد كه آرمانهايش با اهداف اين سازمان كاملا متفاوت بود. اين تشكل با ريشهاي لبناني از لحاظ نوع مبارزات، سياستهاي نظامي و ساختار سياسي كاملا با فتح متفاوت بود. اعضاي همين تشكيلات بودند كه بعدها در مارون الراس با ارتش اسرائیل درگير شدند و 9 نفر از آنها را به هلاكت رسانده و 16 نفر را زخمي كردند. بعدها نيروهاي آمريكايي به اين بهانه كه لبنان دولتي ضعيف دارد و نيازمند به كمك است وارد اين كشور شدند اما به شرط آنكه نيروهاي فلسطيني در اين كشور حضور نداشته باشند. اما اين مساله نتيجه عكس داد و بعد از دو- سه عمليات استشهادي هم آمريكاييها و هم فرانسويها از لبنان فرار كردند. ناتو به بهانه تقويت دولت و به اصطلاح مهار مقاومت وارد لبنان ميشود اما با چند عمليات استشهادي معدود از هم ميپاشد و ميگريزد. در آن عملياتها 75 فرانسوي، 70 اسرائيلي و بيش از 200 آمريكايي كشته شدند. اين ضربه از لحاظ نظامي حتي بزرگتر از خسارت جاني آمريكا در حادثه 11 سپتامبر بود ولي برنامههاي حاج عماد هميشه محرمانه و البته مورد اطمينان همگان بود. من به شخصه از حاج عماد مسائل محرمانه يا حتي اموري كه به من مربوط ميشد را نميپرسيدم مگر اينكه خودشان بگويند. درباره روابط او با ياسر عرفات نيز تا زماني كه در تونس با عرفات ملاقات كردم اطلاعي نداشتم. در آنجا وقتي از عرفات پرسيدم كه چرا از حزبالله كمك نميخواهيد و در مسائل جنوب لبنان همكاري نميكنيد، وي گفت، اگر حاج عماد از من بخواهد و ضمانت اين همكاري دوطرفه از سوی تهران تضمین شود من هم با شما همكاري ميكنم. بردن نام شخص مغنيه و نه تشكيلات حزبالله از سوي عرفات بسيار تعجببرانگيز بود. آن هنگام بود كه از روابط عرفات و حاج عماد آگاه شدم چنانکه بعدها يك نفر از دوستان مغنيه كه به نمايندگي از ايشان در تونس با عرفات ديدار ميكرد نيز اين مساله را تاييد كرد. عرفات تا آن زمان به هر كسي كه ميخواست با اسرائیل بجنگد اسلحه و تجهيزات ميداده است اما بعدها كه بسياري از اين قولهاي مبارزه دروغين از آب درآمد وي ديگر به كسي اعتماد نكرد و گفت اگر روزي بخواهيم به جنوب لبنان برگرديم تنها با پيشنهاد و همكاري حاج عماد اين امر ميسر خواهد بود.
به اعتقاد صاحبنظران جنگ 33 روزه لبنان از سوي نيروهاي مقاومت پيشبيني شده بود، لذا تشكيلات حزبالله به خوبي از مديريت جنگ برآمد و در نهايت پيروز شد، نظر شما در اينباره چيست؟
سالها پيش از جنگ در ارودگاه جويه لبنان كه منطقهاي دور از شهر و آبادي بود «جنگ شهري» درس ميدادم. كسي از شاگردانم پرسيد كه چرا در اين منطقه چنين درسي ميدهم، گفتم من اطمينان دارم روزي فراخواهد رسيد كه رژيم صهيونيستي تا بيروت پيش ميآيد و آنجا با ما ميجنگد و در آن روز ما بايد از بيروت دفاع كنيم. حتي وقتي كه در زندان فرانسه بودم نيز درباره جنگ با اسرائيل برنامهريزي ميكردم. در آن زمان وقتي ريگان رئيسجمهور آمريكا و ساندر هيگ معاون امنيتي او شد، بگین در اسرائيل نخست وزیر و شارون نيز وزير جنگ او شد. پيشبيني كردم كه حتما جنگ بزرگي در منطقه رخ ميدهد و تا بيروت ميرسد. اين مطلب را در گزارشي به لبنان فرستادم كه حتي وزارت خارجه فرانسه هم از اين گزارش كپي تهيه كرده بود و پس از ترجمه آن بشدت شگفتزده شدند.
درباره ایده تشکیل مقاومت و اصولاً جبههای برای مبارزه با رژیم صهیونیستی جنابعالی چه نقشی داشتید؟
اندکی پس از اشغال لبنان در دیداری که با یاسر عرفات داشتم به او گفتم که در شرایط کنونی کمک گرفتن از تنها چند لبنانی و الفتح کار را به نتیجه نمیرساند، باید تشکیلاتی گستردهتر برای آزادی جنوب لبنان تشکیل شود. گفتم یک تشکیلات لبنانی به نام مقاومت ایجاد میکنم که صرفاً هدف آن مبارزه با اسرائیل باشد. او هم قبول کرد و اسلحه و امکانات در اختیار من قرار داد. نزدیک به 200 مبارز لبنانی را که تعدادی از آنها عضو الفتح بودند و تعدادی هم از سازمانهای دیگر در جنوب لبنان، آماده کردم. به محض اینکه انقلاب ایران پیروز شد ما نیز شروع به رد و بدل کردن تجربههای خود با ایران کردیم اما این ارتباط با رفتن من به فرانسه قطع شد. پس از آن تعدادی از این تشکیلات لبنانی ضمن برقراری رابطه با سپاه به ایران آمدند. در آن هنگام هنوز حزبالله نبود. قبل از حمله دوم اسرائیل به لبنان در سال 1982، میدانستیم تشکیلات مقاومت باید عظیمتر از قبل شود یعنی از قبل پیشبینی کرده بودیم که اسرائیل میآید پس ما باید آماده باشیم. حاج عماد این دیدگاه استراتژیک را کاملاً درک کرده و معتقد بودند که کار مقطعی فایده ندارد. همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی ایران که یک هدیه الهی بود، مصر از جنگ خارج شد و ضمن امضای قرارداد کمپ دیوید با اسرائیل، همپیمان آمریکا در منطقه شد اما توازن منطقه به لطف خدا حفظ شد زیرا ایران که قبل از انقلاب همپیمان آمریکا بود پس از انقلاب نهتنها به کشوری بیطرف بلکه به دشمن آمریکا و اسرائیل بدل شد. در آن زمان آقایان رضایی و رفیقدوست به لبنان آمدند تا چند برنامه را اجرا کنند. یکی از برنامههای آنها امضای توافقنامه با سازمان الفتح (ساف) برای همکاری نظامی و امنیتی بود. پس از آن از تشکیلات ما در جنوب لبنان بازدید کردند.
با توجه به گفتههای شما، در آغاز روابط سازمان الفتح با ایران مسالمتآمیز بود پس چرا بعدها سیاستهایی مخالف و متفاوت از قبل اتخاذ کردند؟
مسؤولان الفتح پس از انقلاب روابط خود را با ایران تقویت نکرده بلکه با عملکرد نادرستی که داشتند از دایره دوستان ایران خارج شدند بنابراین اختلافاتی که ابومازن در حال حاضر با ایران دارد ریشه در مشکلات استراتژیک الفتح در زمان گذشته دارد.
درباره ترور حاج عماد، گمان میکنید که چه عوامل و عناصری در افشای موقعیت مکانی ایشان نقش داشتند و علت عدم انتشار گزارشی موثق و کامل درباره ترور حاج عماد چه بوده است؟
این سوال از چند جنبه قابل بررسی است؛ یکی اینکه نمیتوان گفت شهادت مغنیه در نتیجه غفلت یا وجود خلأ در سازمان امنیتی حزبالله رخ داد زیرا مسؤولیت این سازمان برعهده خود حاج عماد بوده است؛ به این معنی که حاج رضوان تنها شخصی از اعضای حزبالله بود که با توجه به داشتن مسؤولیت سازمان امنیت حزبالله شخصاً مسائل حفاظتی خود را برنامهریزی میکرد و سازمان نمیتوانست به او بگوید چگونه ترتیبات امنیتی مربوط به خود را سامان دهد. مساله دوم این بود که بعد از جنگ 33 روزه، روابط حاجعماد بسیار گسترده شد و موضوعاتی نظیر عراق و فلسطین نیز علاوه بر حزبالله در حیطه تفکرات و برنامههای ایشان قرار گرفت. این امر منجر به توسعه روابط با گروههای فلسطینی شد به نحوی که اگر قبل از آن مثلاً سالی یکی، دو بار با یکی از مسؤولان فلسطینی دیدار میکردند در آن زمان این دیدارها به برنامههای هفتگی و با چندین نفر تبدیل شده بود، ضمن اینکه دیدارهای فوق نه در جنوب لبنان که در سوریه انجام میشد؛ جایی که تحت کنترل حزبالله نبوده و دشمنان هم از این نکته کمال استفاده را کردند.
از سوی دیگر مسؤولان سوری هم از حضور مغنیه در این کشور کاملاً آگاه نبودهاند زیرا بنا به دلایل امنیتی نام و سمت دقیق ایشان فاش نشده بود، لذا سیستمهای امنیتی سوریه هم بنا به عدم آگاهی خود از حاج عماد مراقبت نمیکردند.
نقش دیگر کشورهای عربی در طرحریزی ترور حاجعماد چگونه بوده است؟
برنامه ترور حاجعماد با همکاری مشترک سازمانهای امنیتی برخی کشورهای عربی، اسرائیل و آمریکا طراحی شد. با وجود آنکه نقش اصلی در این توطئه برعهده اسرائیل بود اما بقیه کشورها نیز این رژیم را یاری کردند. از چند سال پیش تاکنون برخی از کشورهای عربی در ایجاد جنگ روانی در منطقه و سرمایهگذاری برای مبارزه با تشکیلات مقاومت با رژیم صهیونیستی همکاری دارند، چنانکه مصر به صورت علنی و اردن و عربستان نیز در پشت پرده همپیمان اسرائیل هستند و پروژههای چند صدمیلیون دلاری را برای رسیدن به اهداف خود اجرا کردهاند.
تحلیل شما از برنامههای مبارزاتی حاجعماد و کیفیت انتقامگیری حزبالله از دشمن صهیونیستی با استناد به سخنان سیدحسن نصرالله که ترور حاجعماد را آغاز نابودی اسرائیل دانستهاند، چیست؟
جنگ مقاومت با اسرائیل را میتوان به دو مرحله تقسیم کرد؛ مرحله اول جنگ چریکی و همان حمله به اسرائیلیهای حاضر در جنوب لبنان بود. در این مرحله طرحهای حاجعماد در میان همه تشکیلات امل، حزبالله و گروههای فلسطینی حرف اول را میزد. بعد از سال 2000 و آزادی جنوب لبنان، تاکتیک متفاوتی در جنگ 33 روزه پیاده شد که هنوز برای سازمانهای امنیتی دنیا ناشناخته است. هماکنون به دشمن صهیونیستی که پیش از این با هر حملهای منطقه مورد نظر را به اشغال خود درمیآورد اثبات شد که با وجود مقاومت دیگر در حملههای زمینی هم توفیقی نخواهد داشت و شکست خواهد خورد. چنانکه در جنگ 22 روزه هم همان سیستم جنگ لبنان اجرا و رژیم صهیونیستی در مدت زمان کمتری شکست خورد. بنابراین استراتژی عماد مغنیه برای بار دوم و این بار در غزه پیاده شد و نتیجه داد. اما درباره پاسخگویی به ترور حاج عماد و سخن سید حسننصرالله مبنی بر نابودی اسرائیل، این نکته قابل توجه است که برنامههای از پیش طراحی شده خود مغنیه نهایتاً انتقام خون او را خواهد گرفت و منظور سیدحسن نصرالله نیز همین بود.
چشمانداز مبارزات آینده گروههای مقاومت با اشغالگران صهیونیست را باتوجه به نتایج و پیامدهای دو جنگ لبنان و غزه، چگونه ارزیابی میکنید؟
جنگ غزه جنگ میانی بود یعنی اسرائیل در سه جنگ نابود میشود؛ جنگ اول لبنان و جنگ دوم غزه بود و اما جنگ سوم همان جنگ نهایی و نابودی کامل اسرائیل است. اسرائیل هماکنون به حدی تضعیف شده که حتی نمیتواند جلوی موشکهای حماس را بگیرد چه برسد به هزاران موشکی که احتمال دارد از لبنان به تمامی نقاط اراضی اشغالی پرتاب شود. این کشورهای عربی هم که از اسرائیل حمایت میکنند به این دلیل است که روابط استراتژیک با اسرائیل دارند و وجود آنها به وجود اسرائیل مرتبط است. در شرایط کنونی کشورهایی مثل مصر، عربستان، اردن و برخی دیگر درک کردهاند که وجود اسرائیل برای پیشبرد اهداف آنها ضروری است، بنابراین اگر یک روز مصر و اسرائیل با هم به غزه حمله کنند تعجببرانگیز نیست.
چنانکه گفتید، وجود برخی کشورهای عربی به وجود اسرائیل گره خورده است، به نظر شما چرا همپیمانی این کشورها با رژیم صهیونیستی تا به این حد برای اعراب مهم است؟
نکته قابل توجه در این مقوله این است که خود این کشورهای عربی دارای مشروعیت لازم نیستند زیرا از دل مردم برنیامده و بهطور استبدادی انتخاب شدهاند بنابراین اگر آمریکا و اسرائیل به عنوان حامیان این دولتها ارتباط خود را با آنها قطع کنند، آنها هم طبیعتا با خلع قدرت مواجه میشوند، لذا این کشورهای عربی به نحوی دارند از خود دفاع میکنند. این کشورهای عربی دو دسته هستند؛ دسته اول مثل ملکعبدالله، پادشاه اردن که قوم و قبیله او در عربستان هستند. او به دلیل حضور عبدالعزیز نمیتواند به عربستان برگردد، برادرش هم در سوریه کشته شده است لذا وی دست همکاری به سوی انگلیس دراز کرد و این کشور هم عمارتی را برای عبدالله در نزدیکی محل اقامتش یعنی شهر امان برقرار کرد. با وجود آنکه ملکعبدالله هیچ ارتباطی با ملت اردن ندارد اما با پول و پشتیبانی انگلیس توانست دولت و پادشاهی تشکیل دهد. حال این دولت برای استمرار بقای خود نیازمند حمایت از منافع انگلیس است. دسته دوم کشورهای عربی مثل مصر هستند. در زمان ریاست جمهوری جمال عبدالناصر بر مصر، انور سادات معاون او بود. پس از فوت عبدالناصر، انور سادات رئیسجمهور مصر شد و حسنی مبارک را که یک افسر نیروی هوایی بود به عنوان نخستوزیر معرفی کرد. یک ساعت پس از اعلام این خبر، سفیر آمریکا در ملاقاتی محرمانه با انور سادات به وی تأکید کرد که حسنی مبارک باید معاون اول و نه نخستوزیر انور سادات باشد. ظهر همان روز حکم جدیدی از سوی انور سادات صادر و شخص دیگری به عنوان نخستوزیر معرفی شد. مبارک، معاون اول انور سادات شد و پس از ترور رئیسجمهور بهدست خالد اسلامبولی، جانشین وی شد. بدین ترتیب نقش آمریکا در به قدرت رسیدن مبارک کاملا واضح و روشن است، لذا دو گروه کشورهای عربی عبارتند از یک گروه که از ابتدا توسط آمریکا و انگلیس بر سر کار آمدند و گروه دوم بهطور غیرمستقیم توسط این کشورها به قدرت رسیدند و حمایت میشوند.
مهمترین دیدار شما با حاج عماد چه زمانی بوده و در چه موردی مذاکره کردهاید.
مهمترین دیدار ما قبل از جنگ 33روزه لبنان بود که در آن درباره تاکتیک و چارچوب جنگ مذاکره کردیم. اولا در آن نشست من پیشبینی کردم جنگ نزدیک است. حاج عماد هم برنامهها و نوع تجهیزاتی که برای هر حملهای قرار بود استفاده شود را برای من توضیح داد. حاج عماد به دقت تمامی تاکتیکهای جنگ و نحوه استفاده از ادوات جنگی را برای من توضیح دادند زیرا ایشان به همه امور جنگی از برنامهریزی گرفته تا به کارگیری سلاحها کاملا آگاه بودند. همان موقع بود که من در چشمهای حاج عماد برق پیروزی را که میدرخشید، دیدم و مطمئن شدم که رژیم صهیونیستی شکست خواهد خورد.
پس از ترور حاج عماد وقتی که سیدحسن نصرالله از انتقام بزرگ سخن گفتند برخی بر این اعتقاد بودند که این انتقام در داخل اراضی اشغالی مثلا خود تلآویو انجام میشود، آیا از نظر امکانات و دیگر شرایط، وقوع چنین امری توسط حزبالله عملی است؟
حزبالله یک شیوه جدید را برای جنگ پیاده کرده است و تاکتیک خاص خود را دارد. همچنین از آنجا که اسرائیل خارج از لبنان عملیات ترور را انجام داد لذا حزبالله نیز ممکن است در جایی در دنیا؛ نیویورک، پاریس، لبنان، اراضی اشغالی یا هر جای دیگری ضربه را وارد کرده و انتقام بگیرد. در شرایط کنونی اسرائیل از لحاظ لجستیکی، امکاناتی و کادر نظامی به پایان رسیده و تنها از لحاظ مقررات سیاسی حضور دارد، به همین دلیل سیدحسن نصرالله گفتند که امروز باید به رژیم صهیونیستی ضربه زد و اما نوع ضربهای که به دشمن وارد خواهد آمد از سوی خود سیدنصرالله تعیین میشود که در چه حدی و چگونه باشد. برای حمله به دشمن باید به تدریج و گام به گام حرکت کرد تا به هدف رسید. چنانکه میبینیم اسرائیل با از دست دادن اعتماد به نفس خود کمکم مقاومتش از 33 روز به 22 روز رسید. ما ابتدا از جنگ چریکی آغاز کردیم و بعد به جنگ برای اخراج اسرائیل از جنوب و شمال اراضی اشغالی رسیدیم. برد این نوع جنگ در طول تاریخ نیز اثبات شده است چنانکه در ویتنام، آمریکا با آن همه توان نظامی و قدرتی که داشت نتوانست در برابر مقاومت و جنگ چریکی مردم پیروز شود. الجزایر نیز همین تجربه را داشت؛ وقتی جنگ چریکی رخ داد؛ نیروهای اشغالگر خسته شده و شکست خوردند. در همین راستا میتوان به ارتش اسرائیل نام «ارتش دفاع» داد. این نام برای نخستینبار مطرح شد زیرا معتقدیم در شرایط کنونی اسرائیل تنها در حال دفاع از خود است و دیگر نمیتواند به کشورها حمله کند.
بعد از ترور شهید مغنیه دو گمانهزنی درباره نحوه انتقامگیری حزبالله لبنان مطرح شد؛ یکی اینکه اقدام فوق با ترور یکی از سران اسرائیل پاسخ داده میشود یا حزبالله در جنگی تمامعیار با رژیم صهیونیستی مقابله میکند. به نظر شما کدامیک از حالتهای فوق مصداق سخن سیدحسن نصرالله درباره ضربه نهایی خواهد بود؟
نمیتوان به صراحت اعلام کرد که کدامیک از حالتها رخ میدهد، اما احتمال وقوع حالت دوم بیشتر است هرچند این لزوما به معنای جنگ نخواهد بود ولی در هر حال تصمیم اصلی توسط
حاج سیدحسن نصرالله اتخاذ میشود.
در حال حاضر با توجه به نتیجه انتخابات پارلمانی اسرائیل و احتمال روی کار آمدن کابینه جدید به ریاست بنیامین نتانیاهو تغییری در سیاستهای رژیم صهیونیستی حاصل میشود؟
هر چند تغییرات کلی در سیاستهای رژیم غاصب اسرائیل به وجود نمیآید اما اگر لیونی نتواند کابینه تشکیل دهد و نتانیاهو مامور تشکیل کابینه شود، افراطگرایی و تندرویهای اسرائیل بیش از پیش به منصه ظهور میرسد اما بیان این نکته ضروری به نظر میرسد که جنگ 33روزه به دستور آمریکا و بهوسیله اسرائیل عملی شد و در نهایت سران صهیونیست و آمریکا قصد بهرهبرداری از آن را داشتند. جنگ 22 روزه به درخواست کشورهای عربی، اجرای اسرائیل و در نهایت بهرهبرداری آمریکا انجام شد ولی اکنون با توجه به روی کار آمدن اوباما بعید است که جنگ بعدی اسرائیل به درخواست آمریکا باشد. سفارش جنگ بعدی از سوی اسرائیل و اجرای آن به طور مستقیم یا غیرمستقیم از سوی کشورهای عربی خواهد بود.
با توجه به در پیش بودن انتخابات پارلمانی لبنان، جنابعالی نتیجه احتمالی این همهپرسی و رقابت 2 گروه 8 مارس و 14 مارس را چگونه تحلیل و ارزیابی میکنید؟
اگر گروه 14 مارس با دیگر احزاب وارد ائتلاف نشود حتی قدرت کمتری نسبت به 8 مارس خواهد داشت. از سوی دیگر مسیحیان لبنان هستند که برگ برنده دست آنهاست. ولی تا ماه ژوئن یعنی حدود 4 ماه دیگر که انتخابات برگزار شود، ممکن است حوادث مختلفی روی دهد و هر نوع حادثه منطقهای یا داخلی بر آرای مردم تاثیرگذار خواهد بود. چنانکه پس از جنگ 22 روزه و پیروزی حماس و گروههای مقاومت، مردم لبنان متوجه شدند که حزبالله یا کشورهایی مثل ایران همپیمان مردم بوده و در عوض دولتهای عربستان و مصر نمیتوانند پشتیبان لبنان باشند. این امر طبیعتا میتواند در آرای مردم به نفع گروه 8 مارس و رهبری حزبالله تاثیر بسزایی داشته باشد.
درباره مبارزه گروههای مقاومت و مردم با اشغالگران فلسطینی فرآیند تبدیل سنگ فلسطینیها به موشک حماس در جنگ غزه نقش بسزایی داشت، شما این دو نوع جنگ را چگونه ارزیابی میکنید؟
ببینید! هر کدام از این نوع جنگها در مرحله خاصی اثربخش است! سالها پیش من خودم طراح تظاهرات و راهپیماییهای مردم در بیروت بودم و جوانان و دانشجویان را تشویق میکردم که با پلیس بجنگند. حتی یاسر عرفات نیز که دلیل این اقدام را نمیدانست روزی رفت نزد سلیمان فرنجیه، رئیسجمهور وقت لبنان برای مذاکره، رئیسجمهور برای مذاکره پیششرط گذاشت که این تشکیلات دانشجویی باید جمع شود زیرا مخل فعالیتهای دولت هستند. پس از جلسه مذکور عرفات با اعزام یک نماینده نزد من توضیح خواست که چرا اقدامات فوق را انجام میدهیم و من هم توضیح دادم که ارتش لبنان با خرید اسلحه و تجهیز نیروهایش قصد دارد به ما حمله کند. آن جوانانی که سالها قبل با سنگ به دشمن حمله میکردند همان موجب شد که امروز جرأت کنند و با در دست گرفتن
آر.پی.جی و کاتیوشا جلوی دشمن را بگیرند لذا مرحله سنگ خیلی مهم است و نمیتوان جوانانی که تاکنون نجنگیدند را مستقیما وارد جنگ تمامعیار کرد؛ جنگ با سنگ مقدمه جنگ با سلاح بود.
آیا گمان میکنید رژیم صهیونیستی با اتکا به دولتهای اروپایی و آمریکا و همچنین کمک گرفتن از برخی کشورهای عربی میتواند نهایتا مانع از رسیدن امکانات و سلاح به غزه شود؟
به اعتقاد من هیچ ممنوعیت صددرصدی وجود ندارد. در حال حاضر نیروهای مقاومت و دوستان آن باید با به خرج دادن ابتکار عمل، برای رسیدن امکانات به غزه تلاش کنند. در اینجا 2 مساله وجود دارد، یا اینکه راه ورود اسلحه باید تغییر کند و یا نوع سلاح باید عوض شود. اگر هر کدام از راهها میسر نشد راه بعدی باید در پیش گرفته شود تا مقاومت ادامه یابد. استفاده از مواد شیمیایی برای ساختن بمبهای دستی در کارخانههای زیرزمینی فلسطین یکی از این ابتکار عملها بود که به حقیقت پیوست و نتیجه مثبتی هم داشت.
به نظر شما تاثیر جنگ 33 روزه روی معادلات منطقهای و مناسبات کشورهای عربی چه بود و چشمانداز همکاریهای برخی کشورها از جمله مصر و عربستان با رژیم صهیونیستی را چگونه میبینید؟
در نهایت این تحولات، آمریکا از منطقه خاورمیانه خارج میشود، همچنین قدرتهای برتر منطقه که همان ایران، سوریه و گروههای مقاومت لبنان و فلسطین هستند جایگاه خود را مییابند. حتی موقعیت عراق نیز مشخص میشود و با توجه به رفراندومی که قرار است ماه ژوئن در این کشور برگزار شود و مردم نظر خود را درباره حضور یا خروج نیروهای آمریکایی اعلام کنند، موضع بغداد مشخص میشود که البته پیشبینی میشود مردم عراق مایل به ادامه حضور اشغالگران آمریکایی نباشند. از سوی دیگر آمریکا برای پیشبرد اهداف و حفظ قدرت خود در عراق مجبور است از کشورهایی نظیر ایران و روسیه برای تامین امکاناتش استفاده کند لذا واشنگتن که نمیخواهد زیرمجموعه و نیازمند به دو کشور مذکور باشد به بنبست رسیده و از عراق خارج میشود.
به نظر شما نقش گروههای داخلی لبنان از جمله کسانی مانند سمیر جعجع یا ولید جنبلاط در برنامه ترور شهید مغنیه چگونه و در چه حدی بوده است؟
این افراد نقش علنی در ترور حاج عماد داشتند، چنانکه ولید جنبلاط چند ماه قبل از ترور با انتقاد صریح از شخص حاج عماد، وی را شخصی خطرناک توصیف کرد. سمیر جعجع حتی در جنگ 33روزه هم با جمعآوری اطلاعات و ارسال آنها به رژیم صهیونیستی برای مبارزه با مقاومت تلاش میکرد. ربوده شدن دیپلماتهای ایرانی نیز با دخالت همین گروهها عملی شد و به طور کلی میتوان گفت، این گروهها به نوعی نفوذی و عوامل دشمن بودند که به احتمال زیاد در عملیات ترور شهید مغنیه دخالت داشتند.
به نظر شما ردیابی حاج عماد از سوی موساد در مدت زمان کوتاهی انجام شده یا اینکه طی زمان طولانی موقعیت شهید مغنیه شناسایی شده بود؟
خیر! این شناسایی چند ماه قبل از ترور حاج عماد انجام شده بود. ماموران امنیتی اسرائیل با پیگیری حوادث و ردپای شهید مغنیه توانستند جای او را شناسایی کنند. تشکیلات اطلاعاتی و لجستیکی رژیم صهیونیستی بسیار گسترده است و علاوه بر اراضی اشغالی در کشورهایی نظیر لبنان و مناطق کردستان عراق نیز حضور دارند، حتی روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارونوت هم نوشته بود، شخص ترورکننده حاج عماد از کردستان عراق آمده بود. ارسال نظر
پربیننده