گروه سیاسی: رئیس هیات مذاکره‌کننده ایران با آمریکا درباره عراق، ادعای رایان کروکر، همتای آمریکایی‌اش درباره مشورت هیات ایرانی حین مذاکرات با فرمانده سپاه قدس را تکذیب کرد. شبکه خبری بی‌بی‌سی هفته گذشته در مستند «مردی با کاپشن بهاری» جایگاه ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد در 8 سال گذشته را به چالش کشید. در بخشی از این مستند تلویزیونی، موضوع مذاکرات سهجانبه ایران و آمریکا درباره عراق مورد اشاره قرار می‌گیرد و رایان کروکر، سفیر وقت آمریکا در عراق و رئیس هیات آمریکایی در گفت‌وگو با این شبکه ادعا می‌کند: «رئیس هیات ایرانی دائما تقاضای تنفس می‌کرد. نمی‌دانستیم چرا. بعدا متوجه شدیم هر وقت من مطلبی می‌گفتم که در دستور کار او نبود برای کسب‌تکلیف با تهران تماس می‌گرفت. او شدیدا تحت کنترل بود و قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران که بخش عملیات‌های خارجی این نیرو را هدایت می‌کند، مستقیما به آیت‌الله خامنه‌ای گزارش می‌دهد، نه محمود احمدی‌نژاد».
حسن کاظمی‌قمی، سفیر پیشین ایران در عراق که ریاست هیات ایران در 2 دور مذاکرات با آمریکا درباره عراق را برعهده داشته است، در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه مذاکرات در چارچوب دستورالعملی از قبل تنظیم شده و با حضور مقامات رسمی عراقی انجام شد، گفت: اینطور نبود که در چند دور مذاکرات با آمریکا درباره مسائل عراق ما جلسه را برای مشورت با مقامی ترک کنیم. این ادعا با واقعیت همخوانی ندارد و این مساله می‌تواند از سوی مقامات عراقی حاضر در جلسات مورد تایید قرار گیرد. او گفت: در طول مذاکراتی که انجام شد، هیات ایرانی در جلسه حضور داشته و جلسه را ترک نکرده است. کاظمی‌قمی تاکید کرد: مذاکرات از سوی میزبان ضبط و ثبت شده است و این ادعا صحت ندارد. اساسا نیازی هم نبوده که جلسه را ترک کنیم، از این رو بحث اینکه ایران در همین جلسه با چه کسی مشورت می‌کرده هم منتفی است. رئیس هیات ایرانی در مذاکرات با آمریکا درباره ادعای سفیر وقت آمریکا در عراق اظهار کرد: اینگونه مسائل در دبیرخانه شورایعالی امنیت ملی مورد بحث قرار می‌گیرد و رئیس شورایعالی امنیت ملی رئیس‌جمهور است. وی خاطرنشان کرد: به طور کلی در مذاکرات گاهی مسائلی مطرح می‌شود که لازم است به اطلاع وزیر یا رئیس‌جمهور برسد و این موضوعی طبیعی است. هدف ایران از پذیرش مذاکرات با آمریکا درباره عراق، حمایت از ملت عراق و شکل‌گیری و ثبات یافتن موسسه‌ها و نهادهای قانونی و منتخب در عراق بوده است. مذاکرات ایران و آمریکا به میزبانی دولت عراق به ترتیب 7 خرداد 1386 (28 مه 2007)، 2 مرداد 1386 (24 جولای 2007) و 15 مرداد 1386 (6 آگوست 2007) برگزار شد. 2 دور اول این مذاکرات در سطح سفیر ایران و آمریکا و با حضور هوشیار زیباری و دور آخر در سطح کارشناسی بود. در جریان 3 دور مذاکره، موضوعاتی از جمله تروریسم و راه‌های ثبات و امنیت برای رسیدن به یک چارچوب مشخص برای کمک به ملت و دولت عراق بررسی شد. همچنین رضا امیری‌مقدم، عضو هیات مذاکره‌کننده ایران با آمریکا درباره عراق، با اشاره به ادعای رئیس هیات آمریکا مبنی بر اینکه طرف مشورت ایرانی‌ها محمود احمدی‌نژاد نبوده است، به ایسنا گفت: مذاکرات مذکور در سطحی نبوده است که نیاز باشد درباره مسائل مطرح در آن به طور مستقیم با رئیس‌جمهور تماس گرفته شود. هر موضوع سلسله مراتب خاص خود را دارد و طبیعی است در همان چارچوب رفتار می‌شود. او در پاسخ به ادعای رایان کروکر خاطرنشان کرد: در رابطه با مذاکرات سهجانبه ایران - عراق - آمریکا، وزارت امور خارجه و دبیرخانه شورایعالی امنیت ملی درگیر بودند و طبیعی است اگر به مشورت با مقام یا مسوولی درباره مسائل مطرح در مذاکرات نیاز بود، در همین چارچوب صورت گیرد. برداشت سفیر وقت آمریکا در عراق که ریاست هیات آمریکایی را در آن مذاکرات برعهده داشت، نشان می‌دهد او از ساختار تصمیم‌گیری در ایران مطلع نیست. امیری‌مقدم تاکید کرد: سطح مذاکرات مذکور و اهمیت آن در حدی نبوده است که رئیس‌جمهور مستقیم آن را هدایت کند و اظهارات کروکر منطقی نیست.
ایران برنده جنگ عراق بوده است
در همین حال به عقیده کارشناسان میزان نفوذ ایران در عراق بسیار زیاد است و همکاری‌های 2 طرف بويژه پس از تشدید بحران در سوریه، بیشتر شده است که این موضوع می‌تواند تهدیدی برای ایالات متحده به حساب آید. روزنامه فایننشال تایمز در این باره نوشته: روشن است که روابط ایران و عراق به سرعت در حال رشد است. ارزش روابط تجاری 2 کشور در حال حاضر 10 میلیارد و 700 میلیون دلار محاسبه می‌شود و انتظار می‌رود این رقم در پایان سال 2013 به 12 میلیارد دلار برسد. ایران به دنبال آن است که نه تنها روابط خود را با دولت مرکزی عراق، بلکه با دولت منطقه‌ای کردستان نیز تقویت کند. همچنان روابط ایران با دولت مرکزی عراق بسیار نزدیک است. در نوامبر 2012، ایران عملیات احداث خط لوله گاز هزار و 500 کیلومتری را آغاز کرد که ایران را به عراق و سوریه ارتباط می‌دهد. گفته می‌شود بخش 225 کیلومتری این خط لوله که بنا بوده در خاک ایران احداث شود، مراحل پایانی را پشت سر می‌گذارد و انتقال گاز به عراق از تابستان 2013 شروع می‌شود. هرچند ساخت این خط لوله دشوار است اما گامی مهم در راستای تقویت روابط تهران – بغداد و دور زدن تحریم‌ها به شمار می‌رود. در صورتی که فشار بر مساله ایران و سوریه افزایش یابد، تلاش برای رونق هر چه بیشتر روابط تهران با بغداد دور از ذهن نخواهد بود، چرا که عراق نقشی مهم ایفا می‌کند و پلی در سیاست سوریه و ایران محسوب می‌شود. از سوی دیگر عراق می‌تواند به یک منطقه ترانزیتی برای ایران تبدیل شود که به روی بازارهای خارجی گشوده می‌شود. در ادامه گزارش این روزنامه انگلیسی آمده است: در همین حال، روابط ایران با عراق، نفوذ آمریکا در این کشور را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. در واقع باید گفت آمریکایی‌ها از زمانی که به عراق حمله کرده‌اند، تنها زمانی توانسته‌اند اهداف خود را پیش ببرند که ایران نیز خواسته است؛ این روند در زمان شکل‌گیری دولت بسیار مشهود بود.
کوپلر: ایران به تقویت صلح و ثبات در عراق و سوریه کمک کرده است
نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در عراق در دیدار با سفیر ایران در بغداد به بررسی اوضاع امنیتی و سیاسی عراق و منطقه و پیامدهای بحران سوریه پرداخت. مارتین کوپلر در دیدار با حسن دانایی‌فر گفت: جمهوری اسلامی ایران به شکل گسترده به تقویت صلح، حفظ امنیت و ثبات در عراق و سوریه کمک کرده است. بنا بر گزارش شبکه البصره، وی ادامه داد: ایران همواره از روند سیاسی در عراق حمایت کرده و به تقویت نظام دموکراتیک در سایه دولت منتخب عراق کمک کرده است. این کشور همچنین نقش مهمی در دور کردن پیامدهای بحران سوریه از عراق داشته است. کوپلر گفت: درباره مساله سوریه، جمهوری اسلامی ایران از جنگی که دولت سوریه علیه گروه‌های تروریستی ـ که به کشتار مردم اقدام می‌کردند ـ داشت، حمایت کرد. پیروزی‌ای که ارتش سوریه در درگیری‌های القصیر به دست آورد پایان بخش موج خشونت‌هایی است که از 2 سال پیش سوریه را در برگرفت. سفیر ایران هم نقش کوپلر را در حمایت از دموکراسی در عراق در طول دوره فعالیتش به عنوان نماینده سازمان ملل و رئیس یونامی در عراق ستود و بیان کرد: عراق دولت جوانی است که نیازمند هیات یونامی برای حمایت از نظام جدید دموکراتیک خود است. ما اخبار این هیات و فعالیت‌هایش را که مستمرا در راستای خدمت به عراقی‌ها است، پیگیری می‌کنیم. در پایان این دیدار سفیر ایران به مناسبت پایان دوره ماموریت کوپلر هدیه‌ای را به عنوان یادگاری به وی تقدیم کرد.