جاناتان ویلسون، از روزنامه‌نگاران مطرح انگلیسی است که برای نشریات مختلف از جمله فورفورتو، گاردین، ایندیپندنت و... مطلب می‌نویسد. او در یکی از ستون‌های خود در روزنامه گاردین در مقاله‌های مختلف روند تکامل تاکتیک‌های فوتبال در عصر حاضر را مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد. اخیرا و پس از قهرمانی بایرن در این فصل از لیگ قهرمانان اروپا، مقاله‌ای از جاناتان ویلسون منتشر شد که مورد توجه بسیاری از اهالی فوتبال قرار گرفت. ویلسون در این مقاله، قهرمانی بایرن و سیستم اعمال شده توسط این تیم را نسخه تکامل یافته تیکی‌تاکای بارسلونا در چند سال گذشته می‌داند و هچنین به بررسی وظایف جدید مهاجمان نوک در فوتبال امروز دنیا می‌پردازد. روند تاکتیکی فوتبال در فصل 2013ـ2012 چگونه بود؟
سزار لوئیس منوتی در کتاب خود این طور می‌نویسد: «هدف از تمرین در فوتبال، افزایش سرعت و دقت است». این حقیقتی است که با ذات و ریتم فوتبال پیوند خورده است. هر ایده و طرح جدید که توسعه پیدا کند و اصلاح شود سریع‌تر می‌شود و سرانجام به حداکثر سرعت خود خواهد رسید ( به اوج خود خواهد رسید) آن وقت یک طرح جدیدتر به جای طرح قبلی مطرح می‌شود و جایش را می‌گیرد. آنچه که بایرن‌مونیخ در این فصل انجام داد این بود که فلسفه بازی بارسا را با نوآوری‌های فیزیکی
ارتقا و توسعه داد.
تیم بارسلونا نخستین تیمی بود که توانست از قوانین اصلاح شده آفساید بهره‌برداری کند. آنها در هنگام بازی، زمین را بزرگ کردند و به هر بازیکن فضای بیشتری دادند، درگیری‌های فیزیکی میانه زمین را کاهش دادند و بازیکنان کوچک‌اندام و تکنیکی که به نظر دیگر بی‌استفاده شده بودند را به کار گرفتند. تعداد زیاد کارت‌ها و خطاهای بازیکنانی نظیر ژاوی، اینیستا و مسی نشان می‌داد آنها می‌توانستند در کنار بازی مالکانه و سرشار از پاس، پرسینگ خفه‌کننده‌ای را به بازیکنان حریف وارد کنند.
اما اینکه بازیکنان کوچک‌اندام و کوتاه‌قامت می‌توانستند چنین کارهایی (پرسینگ و فوتبال مالکانه) را انجام دهند دلیلی بر این نیست که بازیکنان بلندقامت نتوانند از پس این کارها برآیند. مطمئنا بایرنی‌ها از نظر کیفیت پاس دادن به یکدیگر هنوز به سطح بازیکنان بارسلونا نرسیده‌اند اما آنها چندان هم از کاتالان‌ها فاصله ندارند. در 2 بازی مرحله نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان آنچه که به وضوح به چشم می‌آمد، خستگی و ضعف کاتالان‌ها بود. هر چند مقایسه بین بارسلونای فعلی که در مرحله نزولی چرخه خود قرار گرفته با بایرن مونیخ فعلی که در اوج چرخه خود قرار دارد عادلانه نیست اما بلندی قد و قامت بازیکنان بایرن نسبت به بارسلونا قابل انکار نیست.
اینکه سرعت و پرسینگ شدید تیم بروسیا دورتموند باعث آشفتگی و شکست رئال‌مادرید شد تایید می‌کند تیم‌های حاضر در بوندس‌لیگا از نظر توانایی فیزیکی در سطح فوق‌العاده‌ای قرار دارند. البته نمی‌توان گفت سرعت همیشه بر تکنیک غلبه می‌کند و حتی دور از انتظار نبود اگر بارسلونا با همان سطح همیشگی‌اش برابر بایرن قرار می‌گرفت می‌توانست آنها را شکست دهد اما اتفاقاتی که در این فصل از رقابت‌های اروپایی رخ داد ممکن است باعث شود تیم‌هایی که می‌خواهند به برد برسند برای مثال اسپانیا، محافظه‌کارانه‌تر عمل کنند یعنی سرعت بازی را بشدت کاهش دهند تا تیم‌هایی نظیر بایرن یا بروسیا نتوانند با استفاده از سرعت خود به برتری برسند. در هر حال چشم‌انداز فعلی باشگاه بایرن بسیار عالی است. آنها زیر نظر پپ گوآردیولا مسیر تکامل و پیشرفت خود را دنبال خواهند کرد و این می‌تواند نویدبخش یک تیکی‌تاکای بسیار پیشرفته باشد.
پیروزی بایرن برابر بارسلونا را نباید پایانی برای تیکی‌تاکا دانست، این پیروزی نشان‌دهنده تکامل تاکتیکی تیکی‌تاکا است. بایرن هم مانند بارسا از بالا به خوبی حریف را پرس می‌کند (مسلما بزرگ‌ترین کاری که یوپ هاینکس در بایرن انجام داد وادار کردن ریبری و روبن به انجام کارهای تدافعی بود) و سپس به دنبال کنترل و در اختیار گرفتن توپ است. در 2 فصل گذشته تنها تیمی که از نظر تعداد پاس و مالکیت توپ بالاتر از بایرن‌مونیخ قرار داشته بارسلونا بوده است. اساس فلسفه بازی هر 2 تیم یکی است (که در واقع فلسفه مربی سابق تیم آتلتیک بیلبائو یعنی مارچلو بیلسا محسوب می‌شود) هر چند معمار مستقیم‌تر هر 2 تیم لوییس فان‌خال شناخته می‌شود.
مزیتی که بایرن نسبت به بارسلونا دارد این است که گزینه‌های حمله بیشتر و متنوع‌تری در اختیار دارد. بایرن در بازی برابر بارسلونا پذیرفت نقش انفعالی‌تری نسبت به حریف داشته باشد و با عقب نشستن، زمینه ضدحمله‌های سریع خود را فراهم کند، ضد حمله‌هایی که به دلیل سرعت بسیار زیاد مهاجمان بایرن و توانایی بازیکنانی مانند شوآین اشتایگر، دانته و مارتینس در ارسال پاس‌های بلند، بسیار عالی انجام شد. در این وضع نقش حرکات ماریو مانژوکیچ که به عنوان مهاجم نوک بازی می‌کرد بسیار حیاتی و موثر به نظر می‌آمد.
نکاتی که گفته شد 2 گرایش جدید این فصل را نشان می‌دهد: اول اهمیت نقش بازیسازی هافبک‌های دفاعی و دوم افزایش تنوعی که مهاجم مرکزی ایجاد می‌کند. اینکه یک یا هر 2 هافبک دفاعی نقش بازیسازی را بر عهده داشته باشند مساله خیلی جدیدی به شمار نمی‌رود اما پیامدهای این قضیه به نظر می‌رسد مربوط به امسال باشد برای مثال یورگن کلوپ پس از پیروزی تیمش برابر رئال‌مادرید در مرحله نیمه نهایی لیگ قهرمانان اروپا علت پیروزی تیمش را خارج کردن چابی آلونسو از جریان بازی دانست و چنانچه دورتموند می‌توانست خاوی مارتینس را در دیدار فینال به همین صورت کنترل کند شاید می‌توانست قهرمان اروپا شود. نقشی که گوندوغان در تیم دورتموند بر عهده دارد مشابه همین نقش است؛ گرفتن توپ از خط دفاع و تنظیم ضرباهنگ و سرعت بازی. آندره پیرلو در یوونتوس، سرخیو بوسکتس و تا حدودی ژاوی در بارسلونا و مایکل کریک در منچستر چنین نقشی را بر عهده دارند. یکی از دلایلی که باعث تدافعی شدن نقش هافبک‌های بازیساز در فوتبال امروز شده است ظهور بازیکنانی نظیر خوآن ماتا یا اسکار در تیمی مانند چلسی است. این هافبک‌ها باید بیشتر از گذشته، مورد مطالعه و بررسی قرار گیرند. چنین بازیکنانی هم می‌توانند خلاقیت را به تیم اضافه کنند و هم می‌توانند بازیکنان حریف را از جریان بازی
خارج کنند.
اما درباره مهاجم‌ها که درخور توجه‌ترین دستاورد این فصل از بازی‌ها به حساب می‌آیند، شاهد شکوفایی و تکامل مهاجمان سنتی بودیم، در حالی‌که اسپانیا و بارسلونا نشان دادند می‌شود بدون مهاجم نوک تخصصی هم بازی کرد. بدون شک روبرت لواندوفسکی را می‌توان یکی از کلاسیک‌ترین مهاجمان فعلی در اروپا دانست؛ بازیکنی که سبک بازی‌اش چیزی بین یان رایش و یک مهاجم تارگت محسوب می‌شود. او می‌تواند به فضاهای ایجاد شده بین مدافعان مرکزی و کناری فرار کند و هم توانایی بازی در حالت پشت به دروازه را دارد. رادامل فالکائو یا ادینسون کاوانی را باید کمی متفاوت از لواندوفسکی دانست. آنها 2 نمونه عالی برای مهاجم مرکزی هستند که می‌توانند با حرکت در عرض و طول برای خودشان فضاسازی کنند. زلاتان هم یکی از معدود بازیکنان با توانایی‌های فوق‌العاده برای پست شماره 10 (مهاجم مرکزی) است؛ مهاجمی که توانایی فینیشینگ (تمام کردن) و قدرت سرزنی بسیار بالایی دارد ولی با این اوصاف ماریو مانژوکیچ را باید یکی از مهاجمان مدرن و پیشرفته فعلی فوتبال جهان نامید. او مهاجمی است که با برگشت‌های خود به خط هافبک، فضای زیادی برای سایر هافبک‌ها فراهم می‌کند و بشدت عمل پرسینگ را روی مدافعان حریف انجام می‌دهد. لیونل مسی یا ماریو مانژوکیچ مهاجمانی هستند که در 15 یا 20 سال قبل شبیه آنها وجود نداشت. مهاجمانی که بسیار پیشرفته و تکامل‌یافته هستند که البته تفاوت‌هایی میان آن 2 مشاهده می‌شود؛ تفاوت‌هایی که اختلاف فعلی میان فلسفه بازی بارسلونا و بایرن‌مونیخ را برجسته‌تر می‌کند.
2 فلسفه‌ای که 2 تفسیر متفاوت از نظریه مارچلو بیلسا محسوب می‌شوند.