احمد صادقی*: مردم تهران از «پیشگیری» و «آمادگی» پیش از وقوع حوادث چه اطلاعاتی دارند؟ مسؤولان شهر تا چه اندازه به این 2 مساله مهم اهمیت میدهند؟ آیا مردم و مسؤولان شهر میدانند که از 4 مرحله مدیریت بحران یعنی «پیشگیری»، «آمادگی»، «مقابله» و «بازتوانی پس از سوانح» وضع ما در مراحل پیشگیری و آمادگی، مطلوب و قابل قبول نیست. ساکنان خوب و نجیب تهران مانند نقاط دیگر ایران پس از وقوع فاجعهای طبیعی در کشور، عاشقانه و با محبتی بیمثال کمکهای نقدی و غیرنقدی خود را تقدیم هموطنان آسیبدیده خود میکنند و در یکی از بخشهای مرحله «مقابله» یعنی کمکهای مردمی نقش و وظیفه انسانی خود را به بهترین شکل اجرا میکنند اما آیا مسؤولان شهر بویژه مسؤولان نهادهای ذینفع در حوادث و بحرانها هم در ایجاد دانش لازم در مردم برای افزایش توان پیشگیری، آمادگی و مقابله با سوانح تلاش کردهاند و توانستهاند در این حوزهها به اندازهای که شایسته مردم است کار کنند؟ ایران در بخش مقابله با زلزله قویتر از ژاپن است و این قدرت و افتخار بر پایه حضور پرشور مردم در وقت کمکهای پس از وقوع حادثه به دست آمده است اما همانطور که اشاره شد، در بخشهای پیشگیری و آمادگی تا رسیدن به شرایط خوب فاصله داریم. پیشتر در یادداشتی درباره آموزش همگانی به نقش مهم شهرداری اشاره کردم و نوشتم که از شهرداریهای مناطق توقع داریم فضایی تبلیغاتی و پرنشاط را در بوستانها و فرهنگسراهای وابسته به شهرداری فراهم کنند تا آن دسته از شهروندان که هنوز با معنی و اهمیت آموزش همگانی آشنا نشدهاند مشتاق یادگیری این آموزشها شوند. در حوادث، آمادگی اشخاص آموزشدیده به مراتب بیشتر از آنهایی است که آموزش ندیدهاند. همت مردم برای یادگیری نکات آموزشی مهم است اما مسؤولان هم باید از سادهترین روشها مثل تبلیغات در صدا و سیما زمینه آموزش مردم را فراهم کنند و نکات آموزشی را به حین حادثه موکول نکنند. باید به شهروندان آموزش داد که قبل از وقوع بحران یا فاجعه با علائم هشدار آشنا باشند، «کیف نجات» در خانه یا محل کار داشته باشند و خود را در مقابل مخاطرات بیمه کنند. در سوی دیگر پیشگیری
- مرحله ارجح مدیریت بحران ـ بار سنگینی است بر دوش مسؤولان. نظارت مقتدرانه بر رعایت اصول ایمنی در ساخت و سازها و سفت و سخت گرفتن مقررات برخورد با پیمانکاران و معمارانی که پولهای کلان آپارتمانسازی را به جان مردم ترجیح میدهند، یک نوع پیشگیری از تلفات انسانی در حوادث به حساب میآید. پیشگیری فقط برای حوادث طبیعی یا بناهایی نیست که عملیات ساخت آنها تمام شده، حتی باید از حوادث یک داربست نامطمئن هم پیشگیری کرد. هنوز مرگ خانم 38 ساله بر اثر فروریختن انبوهی از قطعات داربست یک مجتمع تجاري ـ اداري 20 طبقه در بلوار میرداماد تهران در سال 89 در خاطر ما جا دارد و باید نگران مردمی باشیم که در شهر پر ساخت و ساز تهران تقریبا هر روز از زیر داربستهایی رد میشوند که از استانداردهای نصب آنها بیخبرند.
شورای شهر همانطور که زبان مردم در مقابل شهرداری است و خواستههای اجتماعی و مدنی شهروندان را از مسؤولان بخشهای مختلف شهرداری طلب میکند، باید مدافع سلامت و جان شهروندان در مقابل سهلانگاریها و سوءمدیریتهایی باشد که با ساده شمردن موضوعات پیشگیری و آمادگی، نوعی بحرانسازی پیش از وقوع بحران هستند.
*دبیر ستاد مرکزی خدمتگزاران آبادانی و پیشرفت
و نامزد انتخابات شورای اسلامی شهر تهران