محمدصادق صمدیقانون اساسي تركيه مشابه مصر پيش از بيداري اسلامي، به وضوح بر لزوم جدايي دين از سياست تاكيد ميكند و به همين دليل احزاب نميتوانند عناوين مذهبي داشته باشند. در نتيجه احزاب اسلامگرا در تركيه با عناويني نظير رفاه و سعادت تشكيل شدند و حزب عدالت و توسعه نيز كه متشكل از اين 2 حزب و برخي اعضاي حزب دموكرات و ناسيونالهاست فاقد عنواني ديني است. اينكه اسلامگرايي بسته به ساختار اجتماعي- مذهبي يك كشور چه بروزي پيدا ميكند محل بحث نيست ليكن اگر اين مفهوم را داراي طيفي از حداكثر و حداقل در نظر بگيريم، اسلامگرايي در تركيه در بعد سياسي آن بروزي حداقلي داشته است كه صد البته معرف رفتار اسلامي مسلمانان تركيه نخواهد بود اما ساختار قدرت و قانون در اين كشور، اجازه ظهور اسلامگرايي در ابعاد گستردهتر را نميدهد. در نتيجه اسلامگرايان راه طولانيتر اما كمهزينهتر را براي اهداف خود برگزيدهاند. حزب سفيد يا همان حزب عدالت و توسعه با شعارهايي نظير رفع منع حجاب در مراكز آموزشي توانست بيشترين كرسيهاي پارلمان را در سال 2002 بهدست آورده و جايگاه خود را در ساختار قدرت محكم كند اما رهبران آن پس از رسيدن به قدرت، بر رعايت اصول سكولار قانون اساسي تاكيد كردند و لوايح دولت و پارلمان در باب منع حجاب و امثال آن نيز با راي مخالف دادگاه قانون اساسي تركيه مواجه شد. تقابل بين اسلامگرايان و سكولارهاي تركيه در سال 2008 با شكايت دادستان ارشد اين كشور عليه حزب به اوج خود رسيد و با راي دادگاه عالي، حزب سفيد به تضعيف اصول سكولاريسم متهم و كمكهاي مالي دولت به آن قطع گرديد و همين امر منجر به عقبنشيني حزب از اصول اسلامي خود شد. حزب سفيد پس از آن به جلب حمايت ليبرالها با انگيزههايي نظير تقويت رابطه با اروپا و سلب قدرت سياسي از نظاميان روي آورد و مشابه آنچه پيش از آن در تركيه رخ داده بود، از اسلام به نفع دموكراسي غربي صرفنظر نمود. عقبنشيني بزرگترين حزب اسلامگراي اين كشور در داخل موجي از ناكامي را در ميان مردم تركيه بهوجود آورد كه با توجه به رفتار خارجي رهبران آن و در جريان بيداري اسلامي و امروز تركيه مجال بروز يافته است. تركيه كه سابقه حكومتي فرا منطقهاي را در تاريخي نه چندان دور دارد، بازگشت به موقعيت منطقهاي خود را، نه با عناويني نظير خلافت كه در دوران عثماني مطرح بود بلكه با تعريف اسلامي خود از اصول دموكراسي غرب دنبال ميكند؛ اشتهايي كه با بيداري اسلامي در منطقه افزايش و در سياست خارجي آن تجلي يافته است. دولت آنكارا كه تا پيش از حضور آمريكا در افغانستان و عراق رويهاي فرهنگي با استفاده از شبكههاي ماهوارهاي و رفتاري محافظهكارانه براي نيل به اين مقصود را در پيش گرفته بود، با فروپاشي رژيم همسايه جنوبي خود، بسياري از ملاحظات پيشين را كنار گذاشته و ادعاي رهبري منطقه و ارائه الگوي حكومت خود را بهصورت رسمي دنبال کرد. همزمان نيز دست به دامان غرب شد تا او را بهعنوان متحد منطقهاي خود بپذيرند و تقويت نمايند. بویژه كه قدرت رو به افزايش ايران و ناتواني حكومت عربستان از تقابل با آن كه در حل بحران يمن محك خورده بود، محرك خوبي براي آمريكا براي پذيرش تركيه كه از اشراف ژئوپلتيك بر منطقه برخوردار است، محسوب ميشد. بهعلاوه اينكه جنگ نيابتي سال 2006 ضرورت يافتن متحدان بيشتر براي اسرائيل را اثبات کرده و حزب عدالت و توسعه حاضر بود با افتخار اين وظيفه را در قبال حمايت آمريكا از خود بپذيرد.
در نتيجه اردوغان كه با زيركي در برخورد با نخست وزير رژيم جعلي در اجلاس داووس، افكار عمومي كشورهاي مسلمان را متوجه خود كرده بود، به فاصله اندكي به همكاريهاي اقتصادي و سياسي با اسرائيل روي آورد؛ نكتهاي كه اثبات ديگري براي نفاق رهبران حزب در داخل كشور و عامل بياعتمادي گفتمان مقاومت به تركيه قلمداد شد. در همين حين امير قطر نيز كه از خواب خود بيدار شده و بهدنبال بيرون آمدن از سايه عربستان و كسب وجهه بينالمللي بود، وارد بازي شد و اين 2 كشور اتحاد نانوشته سهجانبهاي را با رژيم صهيونيستي در منطقه بهوجود آوردند. كمي بعد بيداري اسلامي به اوج خود ميرسد و كشورهايي كه كمتر از يك قرن پيش مستملكه تركها بودند دولتهاي خود را از دست ميدهند و با تكيه بر شعار اسلام، خواهان الگويي اسلامي براي دولتسازي ميشوند. از ميان گزينههاي پيشرو كه شامل عربستان، ايران و تركيه ميشود نيز تنها تركيه است كه مطلوب غرب قرار دارد و همين نكته فرصت را براي آنكارا فراهم ميآورد تا در كشورهاي انقلابي الگوي اسلام سكولار! خود را با حمايت آمريكا تبليغ نمايد. اردوغان براي بار دوم در عرصه بينالمللي پرده از نفاق خود بر ميدارد و به مصر سفر ميكند و در سخنراني خود از جدايي دين از سياست صحبت ميكند. با آغاز بازي جديد آمريكا، تركيه دوباره در آن به نفع غرب وارد ميشود و در آتش ناآراميهاي سوريه ميدمد و اردوغان تضعيف مقاومت را كه از سوي غرب در اولويت قرار گرفته پيگيري ميكند تا بار ديگر خيانت و نفاق دولت تركيه در جهان اسلام نمايان شود. نكته قابل توجه اما در اين زمينه اين است كه اين آتش به مرزهاي سوريه محدود نشد و به آنكارا رسيد و اردوغان كه در پي رهبري منطقه و سرنگوني بشار اسد و گفتمان مقاومت بود، امروز بهموجب پشت كردن به مقاومت و اسلام با مساله مشروعيت در خانه خود مواجه است.
مَن کَانَ یُرِیدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِیعًا إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ یَرْفَعُهُ وَالَّذِینَ یَمْکُرُونَ السَّیِّئَاتِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ وَمَکْرُ أُوْلَئِکَ هُوَ یَبُورُ
هر کس سربلندى ميخواهد سربلندى یکسره از آن خداست، سخنان پاکیزه به سوى او بالا ميرود و کار شایسته به آن رفعت ميبخشد و کسانى که با حیله و مکر بدي ميکنند عذابى سخت خواهند داشت و نیرنگشان خود تباه ميگردد.
هُوَ الَّذِی جَعَلَکُمْ خَلَائِفَ فِی الْأَرْضِ فَمَن کَفَرَ فَعَلَیْهِ کُفْرُهُ وَلَا یَزِیدُ الْکَافِرِینَ کُفْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتًا وَلَا یَزِیدُ الْکَافِرِینَ کُفْرُهُمْ إِلَّا خَسَارًا
اوست آن کس که شما را در این سرزمین جانشین گردانید پس هر کس کفر ورزد کفرش به زیان اوست و کافران را کفرشان جز دشمنى نزد پروردگارشان نميافزاید و کافران را کفرشان غیر از زیان نخواهد افزود. فاطر- 10-39