دولت ترکیه این روزها با سیاستهای متناقض و سرکوبگرانهاش چنان بیاعتبار شده که عملا قولها و تهدیدهایش هیچ واکنشی را در جامعه برنمیانگیزد طوریکه نه ملاقات رجب طیباردوغان با مخالفان عضو جنبش «همبستگی تقسیم»، نه پیشنهاد او برای برگزاری همهپرسی درباره سرنوشت پارک غزی و نه تهدید او مبنی بر اینکه «از مادران و پدران میخواهم دست فرزندانشان را بگیرند و آنها را به خانه ببرند» هیچ تاثیری بر تحصنکنندگان پارک مزبور و تظاهرکنندگان استانبول و آنکارا نگذاشته است. دیروز رسانههای ترکیه گزارش دادند بهرغم قول وزیر کشور که گفته بود تا جمعه پلیس دست به اقدامی علیه معترضان نخواهد زد، نیروهای ضدشورش از گاز اشکآور و ماشین آب پاش برای متفرق کردن معترضان در آنکارا که پس از پیشنهاد دولت برای برگزاری همهپرسی درباره آینده پارک غزی به خیابانها آمده بودند، استفاده کرد. معترضان همچنین با تجمع در خیابانها موجب ایجاد ترافیک سنگین در میدان کندی در نزدیکی سفارت آمریکا در آنکارا شدند. تظاهرات در ترکیه پس از آن به خشونت کشیده شد که حسن آتای سخنگوی حزب حاکم عدالت و توسعه از پیشنهاد رجب طیباردوغان برای برگزاری همهپرسی درباره طرح ساخت و ساز در پارک غزی استانبول در دیدار با نماینده معترضان خبر داد.
سخنگوی حزب حاکم عدالت و توسعه گفت: تنها در یک کشور دموکراتیک است که به خواستههای مردم توجه میشود و ما این موضوع را به همهپرسی خواهیم گذاشت. فکر میکنیم بعد از این تصمیم، مردم با حسننیت به خانههایشان بازمیگردند. حسین چلیک معاون نخستوزیر ترکیه با اشاره به پیشنهاد دولت برای برگزاری همهپرسی خواستار ترک پارک غزی از سوی معترضان شد و هشدار داد در صورت ادامه تظاهرات پلیس به اقدامات خشونت بار متوسل میشود. او که سخنگوي حزب عدالت و توسعه اردوغان است، اعلام کرد ساخت و ساز در اين پارک تا راي دادگاه درباره آن، به حالت تعليق درميآيد. با این حال تظاهرکنندگان در میدان تقسیم استانبول درباره احتمال تلاش دولت اردوغان برای تقلب در این همهپرسی ابراز نگرانی کرده و میگویند در صورت برگزاری همهپرسی، دولت افراد را از دیگر شهرها به استانبول خواهد آورد تا در رایگیری شرکت کنند. رویترز نیز از دیدار رجب طیباردوغان نخستوزیر ترکیه با گروهی از اعضای هماهنگکننده معترضان در میدان تقسیم و شماری از هنرمندان این کشور خبر داد. اما آسوشیتدپرس مینویسد این دیدار به نتیجه مشخصی درباره چگونگی پایان اعتراضات، بویژه درباره میدان تقسیم، نینجامیده است. نخستوزیر ترکیه،در جلسهای اضطراری از نیمهشب پنجشنبه تا بامداد دیروز جمعه، برای دومین بار با گروهی از مخالفان و معترضان به سیاستهایش در آنکارا، پایتخت آن کشور، دیدار کرد. گفتني است گروه همبستگي تقسيم، نماينده همه معترضان نيست. به گزارش روزنامه حریت، چاپ ترکیه، 2 تن از جنبش «همبستگی تقسیم» که در استانبول ترکیه طی 2 هفته گذشته و با بالا گرفتن اعتراضات شکل گرفته است، از جمله کسانی بودند که در این دیدار شرکت کردند. این دیدار پس از آن انجام میشود که اردوغان «برای آخرینبار» به معترضان «هشدار» داده بود میدان تقسیم را ترک کنند. این محله مشهور استانبول طی 2 هفته گذشته به یکی از مهمترین بسترهای اعتراضات به دولت ترکیه تبدیل شده است و معترضان بیوقفه در آن حضور داشتهاند. در موارد گوناگونی این حضور به درگیری با نیروهای پلیس انجامیده است که اطراف میدان مستقرند. با این وجود پس از تازهترین هشدار اردوغان نیز روز جمعه همچنان معترضان در میدان تقسیم حضور داشتند. در میان کسانی که شب پیش از آن با نخستوزیر ترکیه ملاقات کرده بودند گروهی از هنرمندانی که به هواداری از مخالفان پرداختهاند نیز حضور داشتند؛ از جمله خالد ارگنچ، هنرپیشه اصلی سریال تلویزیونی حریم سلطان که اردوغان پیشتر انتقادهای شدیدی را به او وارد کرده بود. حریت مینویسد: « همبستگی تقسیم» پس از دیدار با نخستوزیر در بیانیهای عمومی از آن به عنوان «گامی امیدوارکننده» یاد کرده است. با این همه خواسته است تهدید پلیس به برخورد با معترضان از میان برداشته شود تا بتوان رابطه سالمی برای رسیدن به یک راهحل پیدا کرد. اما به گفته شاهدان، حتی در حالي که اين نشست ادامه داشت، نيروهاي پليس به سوي حدود ۲۰۰ معترض که در مرکز شهر آنکارا و نزديک دفتر نخست وزير اجتماع کرده بودند، گاز اشکآور شليک کردند. همچنين ۵ تن از معترضان بازداشت شدند. مقامات ترکيه افزودند، پس از تصميم دادگاه، ميتوان درباره آينده پارک غزي همه پرسي برگزار کرد؛
اگرچه معترضان در ميدان تقسيم شهر استانبول ميگويند مساله فقط پارک غزي نيست و تا برکناری اردوغان و کنار رفتن حزب حاکم از قدرت آنها به اعتراضات خود ادامه خواهند داد. بسياري از معترضان ميگويند با روند روبه افزايش روند اقتدار گرايانه دولت اردوغان مخالف هستند. معترضان روز پنجشنبه «آخرين هشدار» اردوغان را براي تخليه پارک غزي
رد کردند. اردوغان در سخنرانيای که به صورت مستقيم از تلويزيون ترکيه پخش شد، گفت: «اين آخرين هشدار من است: مادران، پدران لطفا فرزندان خود را از آنجا خارج کنيد» در روزهای اخیر نخستوزير ترکيه به خاطر نحوه اداره بحران اين کشور با محکوميتهاي بينالمللي روبهرو شده است. پليس ترکيه نيز به خاطر استفاده از زور بيش از حد عليه اعتراضات مسالمتآميز، با انتقادهاي گستردهاي روبهرو بوده است. در درگيريهاي اخير ترکيه، ۵ نفر از جمله يک افسر پليس کشته و بيش از ۵ هزار معترض و ۶۰۰ نيروي پليس زخمي شدهاند.
ملاقات رئیس موساد با همتای ترکیهای
نا آرامیهای 2 هفته اخیر ترکیه مقامات تلآویو را بسیار نگران کرده است چراکه آنان بیم سقوط دولت اردوغان را که مهمترین همپیمان نظامی و استراتژیک اسرائیل در منطقه است، دارند. در همین راستا رئیس آژانس اطلاعاتی موساد اسرائیل به صورت محرمانه با معاون آژانس اطلاعاتی ترکیه دیدار و درباره آخرین تحولات منطقهای گفتوگو کرده است. روزنامه حریت ترکیه گزارش داد نشست سری میان تامیر پاردو رئیس آژانس اطلاعاتی موساد و هاکان فیدان معاون آژانس اطلاعاتی ترکیه در تاریخ دهم ژوئن در شهر آنکارا برگزار شده است. دو طرف در این نشست درباره شرایط در سوریه، برنامه انرژی اتمی ایران و همچنین اعتراضات و اجتماعات ضددولتی در ترکیه گفتوگو کردهاند. این 2 مقام اطلاعاتی همچنین درباره همکاری اطلاعاتی میان آنکارا و تلآویو گفتوگو کردند. همچنین پاردو خواستار تعیین قرار ملاقاتی با رجب طیباردوغان نخستوزیر ترکیه بود اما وی پاسخی از طرف دولت ترکیه دریافت نکرد. این در حالی است که رژیم اسرائیل هنوز گزارش رسانههای ترکیه را تایید نکرده است.