محققان یک شرکت دانشبنیان مستقر در پارک علم و فناوری خلیجفارس به فناوری نوینی برای شناسایی نوع و میزان آلایندههای موجود در هوا مانند گازها و ریزگردها دست یافتند. متخصصان این شرکت توانستهاند با دستیابی به دانش فنی آنالیز دادههای طیفسنجی از دستگاه طیفسنجی جذبی اپتیکی دیفرانسیلی، امکان شناسایی همزمان و سریع آلایندههای هوا را در فواصل دور به دست بیاورند. طیفسنجی، تکنیکی برای دریافت اطلاعات علمی و عملی با استفاده از برهم کنش نور است که در آن باریکهای از نور (پرتو) به ماده مورد نظر تابانده میشود و با بررسی بازتابشی، جذبی یا نشری آن، اطلاعات ماده به دست میآید.
امین صفایی از اعضای این شرکت دانشبنیان درباره روشهای مختلف آنالیز آلایندههای هوا گفت: این تحلیل معمولا به 3 روش انجام میشود که 2 روش از آن تنها امکان آنالیز گازها و ریزگردها را به صورت یک به یک دارند اما استفاده از طیفسنجی جذبی اپتیکی دیفرانسیلی، امکان آنالیز همزمان 30 نوع گاز را به دست میدهد. به گفته وی، این نوع طیفسنجی در فضای باز انجام میشود و بسته به میزان و شدت نور تابانده شده، امکان دریافت اطلاعات آلایندههای هوا را از فاصله 500 متر تا یک کیلومتر دارد.
این کارشناس ارشد فیزیک اتمی مولکولی ادامه داد: در این دستگاه نور از منبعی مانند لامپ زنون به هوا تابانده میشود و با دریافت اطلاعات نور جذبی آن، نرمافزار طراحی شده در کنار دستگاه، اطلاعات را تحلیل کرده و دادههای نهایی را نشان میدهد.
دانش فنی اصلی ساخت این دستگاه هماکنون در اختیار سازندگان آن است اما ساخت سازه آن تا یک سال دیگر به پایان خواهد رسید.
به گفته عضو این شرکت دانشبنیان، هزینههای ساخت این دستگاه با توجه به افزایش نرخ ارز تا یکصد میلیون تومان افزایش پیدا کرده است که به دلیل سختی تامین لامپ مورد نیاز آن از خارج کشور، فرآیند ساخت آن کمی طولانی شده است. با این حال ساخت نمونه داخلی آن با توجه به قیمت بیش از یک میلیارد تومانی نمونه خارجی آن کاملا مقرون به صرفه است.
به گفته وی، پیش از این برای آنالیز آلایندههای هوا، از هوا نمونهگیری میشد که اطلاعات به دست آمده از آن نیز تنها محدود به یک نقطه خاص و بسیار جزئی بود؛ شیوهای که تابلوهای نصب شده در شهرها برای نمایش میزان آلودگی از آن بهره میگرفتند.
از این روش افزون بر سنجش میزان آلودگی هوا در شهرها میتوان برای سنجش آلودگی هوا توسط صنایع و میزان و نوع گاز نشت شده در مناطق عملیاتی نفت و گاز استفاده کرد.