نیروگاه اتمی بوشهر یک نماد در برنامه هسته‌ای ایران است؛ نمادی که همزمان دو کارکرد عمده در مجموعه مباحث دیپلماتیک مربوط به این برنامه داشته است. در وهله اول، نیروگاه بوشهر نمادی است از ظلم تاریخی غرب به ایران در محروم نگه داشتن آن از دستیابی به فناوری‌های پیشرفته از جمله فناوری هسته‌ای. تجربه تاریخی ایران در به دوش کشیدن بار این ظلم بود که منجر به تصمیم تاریخی دستگاه اجرایی کشور برای پیگیری توسعه بومی فناوری هسته‌ای – در بخش نیروگاه و در بخش تولید سوخت هسته‌ای- در دهه 60 شد. در واقع، اگر کشورهای غربی به وعده خود درباره کمک به ایران در دسترسی به فناوری‌های هسته‌ای عمل می‌کردند شاید تصمیم به توسعه بومی این فناوری‌ها به شکل فعلی آن اتخاذ نمی‌شد، اما اطمینان ایران از اینکه غربی‌ها به هیچ کدام از تعهدات خود در این باره پایبند نیستند و به هیچ‌یک از وعده‌های آنها در این باره نمی‌توان اطمینان کرد، نوعی اجماع ملی در ایران بر سر لزوم توسعه بومی این فناوری‌ها به وجود آورد؛ همان اجماع است که اکنون فناوری غنی‌سازی اورانیوم و تولید سوخت هسته‌ای را به مرحله نهایی رسانده و در اندیشه ساخت نیروگاه‌های بومی نیز هست. از این منظر، راه‌اندازی نیروگاه بوشهر به معنی قرارگرفتن ایران در جایگاهی چنان برجسته به لحاظ بین‌المللی است که غرب دیگر نمی‌تواند حقوق آن را در بحبوحه بده‌و‌بستان‌های سیاسی پایمال کند و ناچار است ایران را به‌عنوان کشوری که در نهایت گلیم خود را از آب بیرون خواهد کشید، به رسمیت بشناسد.
در وهله دوم، می‌توان آغاز مراحل راه‌اندازی نیروگاه بوشهر را نمادی از دیپلماسی هسته‌ای دولت اصولگرا و نتیجه بخشی استراتژی عملی آن در بومی‌سازی فناوری هسته‌ای دانست. دولت نهم در یک فرآیند کم و بیش مستمر و پایدار، جامعه جهانی را متقاعد کرد که برای دفاع از منافع مشروع خود، ابزارهای فراوانی در اختیار دارد و در صورتی که روند بی‌توجهی به حقوق ایران و اقدام علیه منافع آن ادامه پیدا کند، از این ابزارها برای دفاع از خود و در هم ریختن مجموعه برنامه‌های استراتژیک غرب در منطقه استفاده خواهد کرد. در فاصله زمستان سال 84 تا امروز که پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت موضوع بحث و بررسی است، ایران به خوبی نشان داده است که توانایی کافی برای مقاومت در مقابل فشارها و متقابلا اعمال فشارهای کمرشکن به غرب در محیط‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را دارد. این نوع رفتار استراتژیک از جانب ایران بتدریج و در فاصله 3 سال گذشته، غرب را به این نتیجه رساند که بهتر است روند مقابله‌جویی آشکار با ایران را متوقف کند و الگوی اعمال فشار را با الگوی مذاکراتی جایگزین سازد. راه‌اندازی نیروگاه اتمی بوشهر اولا به این معناست که غرب ابزارهای خود برای بازداشتن ایران از پیگیری برنامه هسته‌ای را کاملاً ناکارآمد و بدون دستاورد احساس می‌کند و ثانیا بخش‌هایی از جامعه جهانی مانند روسیه تا حدودی به این نتیجه رسیده‌اند که منافع ملی آنها تنها در شرایطی مصون از آسیب خواهد ماند که نوعی فاصله ایمنی با سیاست‌های آمریکا در قبال ایران را حفظ کند. باید منتظر بود تا ببینیم این روند تا کجا ادامه خواهد یافت. نیروگاه بوشهر، نمادی از 2 رویکرد
نیروگاه اتمی بوشهر یک نماد در برنامه هسته‌ای ایران است؛ نمادی که همزمان دو کارکرد عمده در مجموعه مباحث دیپلماتیک مربوط به این برنامه داشته است. در وهله اول، نیروگاه بوشهر نمادی است از ظلم تاریخی غرب به ایران در محروم نگه داشتن آن از دستیابی به فناوری‌های پیشرفته از جمله فناوری هسته‌ای. تجربه تاریخی ایران در به دوش کشیدن بار این ظلم بود که منجر به تصمیم تاریخی دستگاه اجرایی کشور برای پیگیری توسعه بومی فناوری هسته‌ای – در بخش نیروگاه و در بخش تولید سوخت هسته‌ای- در دهه 60 شد. در واقع، اگر کشورهای غربی به وعده خود درباره کمک به ایران در دسترسی به فناوری‌های هسته‌ای عمل می‌کردند شاید تصمیم به توسعه بومی این فناوری‌ها به شکل فعلی آن اتخاذ نمی‌شد، اما اطمینان ایران از اینکه غربی‌ها به هیچ کدام از تعهدات خود در این باره پایبند نیستند و به هیچ‌یک از وعده‌های آنها در این باره نمی‌توان اطمینان کرد، نوعی اجماع ملی در ایران بر سر لزوم توسعه بومی این فناوری‌ها به وجود آورد؛ همان اجماع است که اکنون فناوری غنی‌سازی اورانیوم و تولید سوخت هسته‌ای را به مرحله نهایی رسانده و در اندیشه ساخت نیروگاه‌های بومی نیز هست. از این منظر، راه‌اندازی نیروگاه بوشهر به معنی قرارگرفتن ایران در جایگاهی چنان برجسته به لحاظ بین‌المللی است که غرب دیگر نمی‌تواند حقوق آن را در بحبوحه بده‌و‌بستان‌های سیاسی پایمال کند و ناچار است ایران را به‌عنوان کشوری که در نهایت گلیم خود را از آب بیرون خواهد کشید، به رسمیت بشناسد.
در وهله دوم، می‌توان آغاز مراحل راه‌اندازی نیروگاه بوشهر را نمادی از دیپلماسی هسته‌ای دولت اصولگرا و نتیجه بخشی استراتژی عملی آن در بومی‌سازی فناوری هسته‌ای دانست. دولت نهم در یک فرآیند کم و بیش مستمر و پایدار، جامعه جهانی را متقاعد کرد که برای دفاع از منافع مشروع خود، ابزارهای فراوانی در اختیار دارد و در صورتی که روند بی‌توجهی به حقوق ایران و اقدام علیه منافع آن ادامه پیدا کند، از این ابزارها برای دفاع از خود و در هم ریختن مجموعه برنامه‌های استراتژیک غرب در منطقه استفاده خواهد کرد. در فاصله زمستان سال 84 تا امروز که پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت موضوع بحث و بررسی است، ایران به خوبی نشان داده است که توانایی کافی برای مقاومت در مقابل فشارها و متقابلا اعمال فشارهای کمرشکن به غرب در محیط‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را دارد. این نوع رفتار استراتژیک از جانب ایران بتدریج و در فاصله 3 سال گذشته، غرب را به این نتیجه رساند که بهتر است روند مقابله‌جویی آشکار با ایران را متوقف کند و الگوی اعمال فشار را با الگوی مذاکراتی جایگزین سازد. راه‌اندازی نیروگاه اتمی بوشهر اولا به این معناست که غرب ابزارهای خود برای بازداشتن ایران از پیگیری برنامه هسته‌ای را کاملاً ناکارآمد و بدون دستاورد احساس می‌کند و ثانیا بخش‌هایی از جامعه جهانی مانند روسیه تا حدودی به این نتیجه رسیده‌اند که منافع ملی آنها تنها در شرایطی مصون از آسیب خواهد ماند که نوعی فاصله ایمنی با سیاست‌های آمریکا در قبال ایران را حفظ کند. باید منتظر بود تا ببینیم این روند تا کجا ادامه خواهد یافت. ارسال نظر
پربیننده