محمدصادق حاج‌صمدی تفاوت عمده‌اي كه سامان اشرافيت در اروپا با مشرق زمين دارد اين است كه اشراف شرقي وابسته به حكومتند و با ساقط شدن آن، وابستگان به حكومت نيز از بين می‌روند و اشراف جديد به‌وجود می‌آيند بدون اينكه از اسلافشان نشاني بر جا بماند اما در اروپا اشرافيت مساله‌اي است كه حكومت وابسته به آن است فلذا دست به دست نمي‌شود و به ندرت پيش می‌آيد كه يك خانواده اليگارش در طول تاريخ از بين برود و به همين دليل است كه در اروپا خانواده‌هايي با قدمتي چندصد ساله وجود دارند كه عمده امتيازات و دارايي‌هاي خود را همچنان حفظ كرده‌اند. دودمان نوبل از همين موارد است كه از قرن 16 موقعيت خود را در سوئد حفظ کرده و با حفظ لقب كنت در اين كشور به دليل فعاليت‌هاي اقتصادي و روابط فاميلي‌شان با اشراف روسيه به يكي از متنفذترين خانواده‌هاي اروپاي شرقي تبديل شده است.
معروف‌ترين عضو اين خانواده در ميانه قرن هفدهم پتروس اولاي نوبليوس است كه به دليل ازدواج با نوه اسقف دربار گوستاو آدولف دوم، امپراتور وقت سوئد كه قدرت مطلق اسكانديناوي محسوب می‌شد بر اعتبار اين خانواده در اين كشور افزود و توانست جايگاه مهمي را براي دودمان خود مهيا کند. عمده شهرت پتروس نوبليوس به واسطه مُهر او به وجود آمده كه تصوير مثلثي است كه تاجي بر بالاي آن قرار دارد و ظن محققان را به وابستگي خانواده نوبل به تشكيلات مخفي فراماسونري تقويت کرده است.
شهرت اين خانواده پس از پتروس نوبليوس، مرهون 4 فرزند امانوئل نوبل است كه يكی از آنها به نام اميل اسكار نوبل طي انفجاري كه به دليل آزمايشات پدرش به وجود آمده بود، كشته شد. 3 فرزند ديگر وي به نام‌هاي لودويگ، آلفرد و رابرت صنايع برانوبل را تاسيس کردند و مشهورترين آنها آلفرد نوبل در وصيتنامه خود جايزه نوبل را بنيان گذاشت. اگرچه اغلب توجه به اين خانواده به دليل همين جايزه است، نكته جالب توجه درباره اين 3 برادر اين است كه بررسي رفتار آنها انطباق كاملي بر رفتار اروپاي مدرن دارد. در تبليغاتي كه درباره خاندان نوبل به واسطه جايزه نوبل می‌شود ظاهري بشردوست و دانشمند از آنها ارائه می‌شود كه همانند تصويري كه از تمدن مغرب‌زمين نمايش داده می‌شود خلاف واقع است.
عمده كارخانجاتي كه مايملك خانواده نوبل محسوب می‌شدند از نيمه قرن نوزدهم تا ميانه قرن بيستم به توليد فولاد و انواع توپ جنگي اختصاص يافته بودند و از زماني كه روسيه تزاري از محصولات آنها در جنگ كريمه عليه دولت عثماني استفاده كرد، صنايع خانوادگي نوبل به يكي از مهم‌ترين تامين‌كنندگان جنگ‌افزار براي دولت‌هاي اروپايي تبديل شد كه اختلافاتشان طي نيم‌قرن بعد به جنگ اول جهاني انجاميد. پس از جنگ كريمه و مطابق سال 1876 برادران نوبل كه پشتيباني صنعتي خود را از تزار روسيه دريغ نكرده بودند، شركت نفت برانوبل را تاسيس كردند تا به واسطه آن از غنایم جنگ‌هاي روسيه با ايران و عثماني بهره‌مند شوند. در نتيجه استخراج نفت حوزه باكو در درياي خزر به آنها تعلق گرفت و خانواده نوبل را در زمره استعمارگران منطقه قرار داد. آلفرد در كنار يك‌سوم از سهام برانوبل صاحب كارخانجات بوفورز نيز بود كه از نيمه قرن هفدهم به توليد جنگ‌افزار اشتغال داشت و فعاليت آن در نتيجه تحقيقات علمي آلفرد نوبل در باب فولاد و مواد منفجره مختلف به اوج خود رسيده بود چرا كه تنش‌ها ميان دولت‌هاي اروپايي بيشتر می‌شد و تقاضا براي فولاد جنگي در اين دوران افزايش مي‌یافت. با شعله‌ور شدن آتش جنگ با قتل وليعهد اتريش، اين تقاضا سير صعودي يافت و در نتيجه جنگ سود هنگفتي نصيب خانواده نوبل شد. كارخانجات نوبل در جنگ دوم جهاني نيز همزمان به آلمان، نيروي دريايي انگليس و بازماندگان دولت‌هاي فنلاند و نروژ، فولاد و جنگ‌افزار می‌فروختند و هر روز از اعتبار بيشتري برخوردار می‌شدند!
آلفرد نوبل كه عمده تحقيقات خود را معطوف به مين زيردريايي، فولاد جنگي و مواد منفجره نظیر نيتروگليسيرين كرده بود، از راه فروش تسليحات و سود سهام خود از شركت نفت نوبل در باكو به ثروتي قابل توجه دست يافت و در سال 1896 درگذشت.
وي وصيت کرد از سود حاصل از اينها جايزه‌اي براي بهترين‌هاي فيزيك، شيمي، ادبيات، صلح جهاني و پزشكي تعلق بگيرد. نكته جالب توجه در اين باره اين است كه صرف‌نظر از اينكه اين جايزه به چه كساني تعلق می‌گيرد؛ محل درآمد آن استعمار شرق و توليد تسليحات بوده و هست اگرچه برندگان آن نيز همواره محل شبهه‌اي جدي براي اهداكنندگان آن هستند.
اولين جوايز نوبل در سال 1901 اعطا شد و در ميان آنها طي يك قرن گذشته حاشيه‌ها پيرامون جايزه صلح نوبل از همه بيشتر بوده است. در واقع ارتباط صلح و جايزه صلح نوبل به همان اندازه است كه جايزه اسكار و مساله سينما با هم مرتبطند و اسامي برخي برندگان جايزه صلح نوبل به قدري تعجب‌برانگيز است كه جاي هيچ شبهه‌اي براي غيرواقعي بودن اين جايزه باقي نمي‌گذارد. جايزه صلح نوبل در سال 1978 و در اوج جنگ اعراب و اسرائيل به مناخيم بگين، در سال 1988 و در بحبوحه اشغال افغانستان و جنگ ايران و عراق به نيرو‌هاي حافظ صلح سازمان ملل، در سال 1954 و اوج اخراج فلسطينيان به آژانس مهاجرت سازمان ملل، در سال 1973 و در اوج جنگ ويتنام به
له‌دوك توي ويتنامي و هنري كيسينجر، در سال 1994 به اسحاق رابين و شيمون پرز، در سال 2001 به سازمان ملل متحد و كوفي عنان در آستانه آغاز جنگ دوم خليج فارس، در سال 2007 و همزمان با بحران دارفور، جنگ افغانستان و جنگ عراق به
ال‌گور، در سال 2005 و طي فشارهاي بين‌المللي بر مساله انرژي هسته‌اي ايران به محمد البرادعي و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، در سال 2009 به اوباما و سال گذشته به اتحاديه اروپايي- با بهانه اقدام موثر در تغيير از قاره‌اي در حال جنگ به قاره‌اي در صلح در حالي كه اتحاديه اروپا جنگ را از اروپا به سوريه و ليبي و مالي كشانده بود- تعلق گرفت.
جايزه نوبل و مساله خاندان نوبل در اروپا مشت نمونه خرواري براي آن دسته‌اي است كه همچنان از درك بازي بين‌الملل عاجزند و هنوز به اين باور نرسيده‌اند كه سازمان‌ها و نهاد‌هاي بين‌المللي آلت دست قدرت‌هاي نامشروع جهاني براي مشروعيت‌بخشي به رفتار خود و همچنين تحديد قدرت ديگري هستند و اين سازمان‌ها هيچگاه به شعار‌هاي خود عمل نکرده‌اند و كاركردي براي مستضعفين نداشته و نخواهند داشت.