
امیررضا خسروی: حاج میرزای خدا بیامرز از کاسبهای قدیمی بود که تو بازار نایبالسلطنه دکان داشت. امانتفروشی میکرد یعنی جنس نو و کهنه میخرید و میفروخت. همین هم کارش رو سخت کرده بود، چون تا مطمئن نمیشد که جنس برای خود فروشنده است یا نه، نمیخریدش و تا یک هفتهای از فروختن بعضی جنسها خودداری میکرد. همه اهل محل و کسبه بازار صداش میکردن حاجمیرزا. پیرمرد موسفید و قدکوتاهی که همیشه لبخند رو لباش نقش بسته بود. تو راسته بازار نایبالسلطنه همه به خوشخلقی ازش یاد میکردند و همیشه بین مردم برای خودش عزت و احترام خاصی داشت. همه اهل بازار میگفتند معامله با حاجمیرزا شیرینه، آخه آخر همه معاملات یه شکلات از تو کشوی کنار دخلش در میآورد و به فروشنده یا خریدار تعارف میکرد.
حاجمیرزا هیچ وقت قسم نمیخورد حتی تو خرید و فروش، به جای قسم خوردن فقط میگفت: «من ضمانت میکنم.» اگر منصفانه قضاوت کنیم ضمانت حاج میرزای خدا بیامرز از هزارتا گارانتی امروزی قابل اعتمادتر بود. یادش بخیر، من اون وقتها خیلی کوچیک بودم، شاید 7 یا 8 سالم بود که هر روز ظهر از مسیر مدرسه تا خانه از جلوی مغازه حاجمیرزا رد میشدم. اون روزها رسم شده بود بیشتر مغازهدارای راسته بازار رو شیشه مغازشون نوشته بودن: «جنس فروخته شده پس گرفته یا تعویض نمیشود» اما مغازه حاج میرزا با همه مغازههای اون راسته فرق داشت و اهل این مدل کارا نبود، یادمه یه روز به یکی از مشتریها میگفت: «نوشته رو در و دیوار مغازه معنی نداره شرط و قول کاسب به زبون و مرامش تو کاسبیه و توجه به رزق و روزی حلاله». خلاصه یه روز در مغازه این کاسب قدیمی بودم که یه بنده خدایی حاج میرزا رو صدا زد بیرون، حاجی هم رفت به سراغش، من هم که کنجکاو شده بودم ببینم چه اتفاقی افتاده، دیدم که حاجی با یه مرد میانسال وارد مغازه شد. حاجمیرزا پشت میزش یه قالیچه درآورد و به مرد میانسال داد و گفت: «بفرمایید آقا جان این هم قالیچهای که به ما فروختی»
وقتی که این مرد خداحافظی کرد و از مغازه حاج میرزا رفت، حاجی رو کرد به من و گفت: «این بنده خدا از فروش جنسش پشیمون شده بود. طرف از رو ناچاری جنسش رو فروخته بود. روا نبود من واسه سود خودم راضی به دلخوری و ضرر خلق خدا بشم.» آره درسته حالا که بزرگتر شدم، معنی این کار حاج میرزا رو میفهمم، حدیث داریم که اگر کسی معامله شخص پشیمان رو فسخ کنه، خدا گناهاش رو میبخشه. نور به قبرت بباره حاجی با این مرامی که تو کاسبی داشتی. مطمئنم خدا هم از گناهانت گذشته و آمرزیده شدهای. ای کاش ما هم مثل قدیمیها، حواسمون باشه که میشه حساب و کتاب آخرت رو با کاسبی تو همین مغازههای امروزمون سبک و سنگین کنیم.