گروه سیاسی: در حالی که پیش از برگزاری انتخابات کارشناسان غربی و برخی سیاسیون داخل کشور روی کار آمدن حسن روحانی را به مثابه اولین گام برای برداشته شدن تحریمها علیه ایران میدانستند، حال مقامات غربی میگویند ایران باید امتیازات واقعی بدهد تا بتوان درباره برداشته شدن تحریمها مذاکره کرد. دنیس راس از سیاستمداران نامآشنای آمریکایی و دوست صادق خرازی، طی مقالهای در اندیشکده واشنگتن عنوان کرد برداشته شدن تحریمها بدون محقق شدن خواستههای آمریکا «سادهانگارانه» است.
راس معتقد است فشارهای آمریکا مردم ایران را مجاب کرده به یک چهره میانهرو رای بدهند به همین دلیل باید سیاستهای تحریمی به منظور دستیابی به امتیازات بیشتر ادامه پیدا کند.
راس در این باره گفت: همین فشار خارجی بر ایران برای اعمال تغییر در مسیر برنامه اتمی این کشور است که به احتمال زیاد موجب شده «روحانی» به سمت ریاستجمهوری انتخاب شود. از همین رو سادهانگارانه است اگر تصور کنیم برداشتن فشارها در زمان حال میتواند شانس ما برای دست یافتن به گزینهای که ما از «روحانی» میخواهیم را افزایش دهد.
راس البته به ظاهر خواستههای مقامات آمریکایی از ایران را اینگونه اعلام کرد: خواسته ما از ایران یک موافقتنامه یا گام برداشتن مطمئن ایران برای دستیابی به چنین موافقتی است؛ موافقتی که در پرتو آن ایران در مسائل هستهای به تعهدات بینالمللی خود پایبند باشد. هدف نهایی ما این است که ایران باید آماده شود برنامه اتمی خود را به نحوی تغییر دهد که نتواند تسلیحات اتمی تولید کند. راس در سال 2003 نامهای از صادق خرازی ، سفیر وقت ایران در فرانسه دریافت کرد که بر اساس اين نامه دولت خاتمي پيشنهاد داده بود در ازاي خارج كردن نام ايران از كشورهاي «محور شرارت» كه جورج بوش، رئيسجمهور وقت آمريكا اين تقسيمبندي را ارائه كرده بود، جمهوري اسلامي متعهد خواهد شد همه فعاليتهاي هستهاي خود را تعطيل كند و از حمايت گروههاي مقاومت مانند حزبالله لبنان، حماس و جهاد اسلامي فلسطين دست بكشد. راس از جمله سياستمداران آمريكايي است كه معتقد است با فشار بيشتر بر ايران، تهران امتيازات بيشتري به آمريكا ميدهد. راس در ادامه اظهاراتش در اندیشکده واشنگتن گفته است: احتمال زیادی وجود دارد که «روحانی» دریچه جدیدی بگشاید اما ما باید محتاط باشیم. این دریچه باید در راستای شفافسازی احتمالات و محک زدن نتایج باشد و به وسیلهای برای مذاکرات بیپایانی که هدفی جز مذاکره صرف ندارند تبدیل نشود. حفظ روشی گام به گام و چندجانبه که تاریخ مصرف آن گذشته است یا اعطای اجازه تصمیمگیری برای ادامه مسیر به روسیه- بویژه در زمانی که به نظر میرسد روسیه بیش از آنکه بخواهد با آمریکا همکاری کند تلاش دارد از در رقابت با این کشور وارد شود- نسخهای نیست که به ما اجازه دهد شرایط را بسنجیم و ببینیم آیا دریچهای جدید برای تعامل و تصمیمگیری وجود دارد یا نه.
کنگره آمریکا: تحریمها ادامه یابد
هر چند سیاستمداران آمریکایی نتایج انتخابات ایران را از دریچه علایق خود میبینند ولی همچنان در اتخاذ رویکرد مناسب در برابر ایران دچار سردرگمی هستند. در همین راستا، مجلس نمایندگان آمریکا یک هفته پس از برگزاری انتخابات ریاستجمهوری با برگزاری جلسهای به بررسی آن پرداخت. در این جلسه که در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان برگزار شد، کریم سجادپور از موسسه کارنگی، سوزان مالونی از موسسه بروکینگر و علیرضا نادر از موسسه رند، دیدگاههای خود را درباره انتخابات ایران بیان کردند. باربارا اسلاوین خبرنگار پایگاه اینترنتی المانیتور که در این جلسه حاضر بود، در گزارشی خلاصه نکات مطرح شده در آن را روایت کرده است. اسلاوین در گزارش خود درباره این جلسه نوشته است: «ایلنا راس لتینن، نماینده جمهوریخواه از ایالت فلوریدا که ریاست کمیته فرعی این نشست را برعهده دارد در پاسخ به این سوال که آیا دیدگاههای ارائه شده توسط متخصصان توانست نظر او را تغییر دهد به المانیتور گفت: به هیچوجه. ما باید سیاستهای تحریمی خود را ادامه دهیم و همچنین به متحدان خود کمک کنیم که این واقعیت را درک کنند که ایران هستهای، آمریکا و سرزمینهای اشغالی را ویران خواهد کرد». وی اضافه میکند: «تد داچ، یک عضو دموکرات این کمیته فرعی از ایالت فلوریدا، با آنکه از همکار دیگر خود که تصویری درباره اهداف هستهای ایران ارائه میکرد، ملایمتر بود ولی او نیز معتقد بود، مجلس نمایندگان باید با تصویب لایحهای جدید سپاه پاسداران را یک سازمان تروریستی اعلام و اوباما را ملزم کند صادرات فعلی نفت ایران را که اکنون روزانه حدود یکمیلیون بشکه است، به طور کامل از بازارهای نفت حذف کند». المانیتور سپس درباره دیدگاه دولت آمریکا نوشته است: «یکی از مقامات پیشین پارلمانی کاخ سفید که خواست معرفی نشود به المانیتور گفت این احتمال وجود دارد که کاخ سفید از کنگره بویژه از دموکراتها که اکثریت را در دست دارند، بخواهد پیش از تصویب تحریمهای جدید صبر کنند و ببینند آیا ایران اقدامات آشتیجویانهای مانند پذیرش بازرسیهای سرزده توسط آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام میدهد. این مقام پیشین کاخ سفید گفت: اگر دولت بخواهد قطار پرشتاب کنگره را آهستهتر کند، نیازمند دلایل مشخص و قطعی است. در ادامه این گزارش از قول خانم پسسکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا و در پاسخ به این سوال که آیا آمریکا و دیگر اعضای مذاکرهکننده گروه 1+5 حاضرند پیشنهاد مناسبتری روی میز بگذارند، آمده است: «ابتکار عمل اینک در دست ایران است. آنها میدانند که لازم است چه کنند و توپ در زمین آنهاست». این گزارش ادامه میدهد: «مارک کرک، سناتور جمهوریخواه که از طراحان چند لایحه تحریمی علیه ایران است، پس از پیروزی روحانی در صفحه توئیتر خود نوشت مذاکرهکننده سابق هستهای ایران فردی است دستچین شده توسط شورای نگهبان. کرک گفت، سوابق فریبدهنده او در ارتباط با مساله هستهای روشن است. اسلاوین همچنین درباره دیدگاههای خوان وارگاس، نماینده دموکرات درباره روحانی نوشته است: وارگاس گفته است شک دارد ایران مصمم به رسیدن به توافق هستهای باشد، حتی اگر بتوان به چنین توافقی دست یافت. ریگان درباره اتحاد جماهیر شوروی میگفت، اطمینان کنید و سپس راستیآزمایی کنید. درباره ایران باید گفت راستیآزمایی کنید و باز هم راستیآزمایی کنید.
گزارشگر المانیتور نتیجه گرفته است شمار بسیاری از سناتورها عقیده دارند اگر تحریمها تا اینجا جواب داده است، از این به بعد هم جواب میدهد. وی نوشته است: «شمار بسیاری از افراد کمیته فرعی معتقد بودند این واقعیت که روحانی توانست پیروز شود نشان میدهد تحریمهای آمریکا و نیز تحریمهای چندجانبه موثر واقع شدهاند و به این ترتیب تحریمهای بیشتر ایران را وادار خواهد کرد که حتی تاسیسات هستهایاش را برچیند. تد داچ اظهار داشت: فشارهای آمریکا در حال نتیجهبخشی است. ما نباید دست از اعمال فشار برداریم». المانیتور از قول سوزان مالونی از بروکینگز تاکید میکند: «اگر ایران جدی نباشد ما مطمئنا خواهیم فهمید. اعمال تحریمهای بیشتر یک فاجعه خواهد بود. قدم بعدی باید سر میز مذاکره باشد، نه در این ساختمان. ما باید آماده باشیم که بیش از قطعات یدکی هواپیما (به ایران) پیشنهاد کنیم؛ برداشتن معنادار تحریمها در برابر گرفتن امتیازات معنادار».
در پایان این گزارش تاکید شده است: «یکی از اعضای پارلمانی کاخ سفید گفت، قانونگذاران آمریکا درباره تشدید بیش از پیش تحریمها با هم توافق نظر دارند؛ به این دلیل که برگشت قابل توجهی برای آنان دربردارد. آنها به اینترتیب میتوانند نظرات لابیها را تامین کنند. او در عین حال گفت، بیشتر اعضای کنگره باور ندارند که رئیسجمهوری تغییری در وضعیت ایران دهد».
به جای دولت با مردم ایران مذاکره کنید
در همین حال شبکه تلویزیونی سیانان طی میزگردی به بررسی انتخابات ایران پرداخته است.
این میزگرد در برنامه چیپیاس که فرید زکریا اجرای آن را برعهده دارد، برگزار شده است.
در بخشی از این میزگرد برت استفن، نویسنده روابط خارجی نشریه والاستریتژورنال گفت: روحانی شخصی است که از سرکوب خشونتبار دانشجویان در تهران در سال 1999 حمایت کرد. کتابی هست که موسوی مذاکرهکننده هستهای ایران در سال 2002 تا 2005 نوشته است و در آن کتاب میگوید راهکار روحانی زمان خریدن از غرب برای تداوم توسعه زیرساختهای هستهای است. نکته اصلی این است که رهبر عالي ایران تصمیم نهایی را درباره سیاستهای کلان نظام ایران میگیرد. در همین حال ریچاردهاس،رئیس شورای روابط خارجی آمریکا گفت: ما در قبال ایران باید پیشنهاداتی بدهیم که ایران را کوچک نشمارد. پیشنهاداتی بدهیم که به ایرانیها اجازه دهد اقدامات مشخصی انجام دهند و محدودیتهای مشخصی را در برنامه هستهایشان انجام دهند، بتواند ارتباط مشخصی بین آنچه آنها میتوانند انجام دهند و شفافیت و بازرسیها برقرار کند. ما باید مشخص کنیم که نقش آنها چیست. ما باید این اقدامات را به صورت علنی انجام دهیم. ما باید از این فرصت استفاده کنیم و به 50 درصدی که به روحانی رای دادند به صورت علنی بگوییم که به دولت آنها چه چیزی پیشنهاد دادهایم. ما باید دلایلی به ایرانیها بدهیم که منطقی است به جامعه بینالمللی بپیوندند.