حسین قدیانی یک: در میان همه نوحه‌خوانی‌های پدرم «بهشتی‌ام، بهشتی‌ام، من حمزه خمینی‌ام» از همه زیباتر است. هنوز این نوار کاست را دارم. بابا اکبر «بهشتی‌ام، بهشتی‌ام» را همیشه وصل می‌کرد به «گلبرگ سرخ لاله‌ها» و آنقدر شهید بهشتی را دوست می‌داشت که هنگام اعزام به جبهه، وقتی همه از او خواستند نوحه بخواند، باز همین «حمزه خمینی» را خواند و دست آخر گفت: «در انقلاب اسلامی نمی‌شود از شهادت سخن گفت الا اینکه یاد بهشتی و 72 تن به میان آید.» واقعا حق شهید بهشتی بود لقب زیبای سیدالشهدای انقلاب. سیدالشهدای مظلوم انقلاب که برابر آماج ناجوانمردی‌ها همیشه می‌گفت: «خوب است اجازه دهیم گاهی خدا از ما دفاع کند.» و خدا چه خوب از بهشتی دفاع کرد، با خون مطهر خود شهید بهشتی! لازم بود این خون ریخته شود! اگر این شهادت مظلومانه نبود، همچنان پشت بهشتی حرف می‌زدند و شعار می‌دادند! هم سرمایه‌دار، هم مرتجع! متناقض‌ترین شعارها، عجب که هنگام فرود بر فرق بهشتی، جمع می‌شدند با هم!!
آخرش هم عده‌ای نفهمیدند بهشتی زیادی افراطی بود یا در تفریط اصرار داشت، هزینه این «فهم» شد جان بهشتی!!
سخن‌ها گفت خدا با خون سیدالشهدای انقلاب... و تا انقلاب انقلاب است، جوشش خون شهید بهشتی متوقف نخواهد شد. این خون، خیلی از تهمت‌ها را از سر انقلاب باز کرده و می‌کند. گویی خون بهشتی هم بیشتر به فکر انقلاب است تا خودش!!
دو: چند سال پیش در میان آرشیو روزنامه‌های اول انقلاب، خیلی برایم مهم بود که ببینم واکنش دشمن به خبر شهادت شهید بهشتی چه بوده. از همه جالب‌تر، واکنش جالب و معنی‌دار آن روزنامه آمریکایی بود با این تیتر درشت؛ «بولدوزر آیت‌الله خمینی از کار افتاد»!
سه: صرف‌نظر از واکنش دشمن، تعابیر درست هم بسیار قابل تامل بود. امام اعتقاد داشت؛ «جانسوزتر از شهادت بهشتی، مظلومیت او بود.» و می‌گفت «بهشتی یک ملت بود برای ملت ما.» آری! «بهشتی مظلوم زیست و مظلوم مرد و خار چشم دشمنان اسلام بود» تا بهتر معلوم شود چرا رهبر فرزانه انقلاب، دل خوشی از شعار «آمریکا در چه فکریه؟ ایران پر از بهشتیه!» نداشتند.
چهار: شاید از آن رو علیه بهشتی مظلوم، شعارهای متضاد ـ به شکل متحد! ـ سر داده می‌شد که او خود «جمع اضداد» بود، لذا برای شناخت شهید بهشتی، «هوشیاری مضاعف» لازم است. سیدالشهدای انقلاب اگر چه اهل کار گروهی بود اما هرگز گروه‌گرا نبود. خروجی گروه‌گرایی، «مریدپروری» است اما شهید بهشتی کار گروهی را برای «پرورش مدیر» می‌خواست. پرورش مدیر برای انقلاب، نه جمع کردن مرید به گرد خود! شهید بهشتی اگرچه خود دبیرکل حزب جمهوری اسلامی بود اما خط قرمز پررنگش را با دشمن اصل کاری می‌کشید، نه این و آن. آبروی جمهوری اسلامی برای شهید بهشتی بسیار مهم‌تر از منافع حزب جمهوری اسلامی بود و هر جا میان این دو، تعارض به وجود می‌آمد، حزب خود را هزینه انقلاب می‌کرد، نه برعکس. بهشتی بیش از آنکه «تکلیف محور» باشد، سعی در «شناخت درست تکلیف» داشت که اگر نیک بنگریم، این هنر است و الا هر کسی عاقبت، یک تکلیفی برای خود دارد! بهشتی نه شعار زده بود، نه به بهانه پرهیز از شعارزدگی، دست از شعارهای قشنگش برمی‌داشت، «آمریکا! از دست این ملت، عصبانی باش و از این عصبانیت بمیر.» با وجود این شعار آرمانی اما حرف دیگر شهید بهشتی این بود؛ «سخن گفتن بس است، عمل کنیم... و تنها سخنی را بگوییم که راهگشای عمل باشد». بهشتی معتقد بود «تلخی کلام صادقانه از شیرینی سخن منافقانه گواراتر است». مع‌الاسف گروه‌گرایانی که از کار تشکیلاتی قرائت غلطی دارند، دورویی را به صداقت ترجیح می‌دهند و خروجی سیاست‌ورزی نابخردانه‌شان جز این نیست؛ «جبهه گرفتن علیه حرف حساب»! شهید بهشتی، جمع میان بصیرت سیاسی و بصیرت دینی بود و حزب و تهذیب را با هم می‌خواست.
اگر در حزب به عنصر اخلاق اهمیت می‌داد، لیکن این حق را برای نظام قائل بود که به بهانه اخلاص، وحدت را قربانی نکند. شهید بهشتی بجا حرف از اخلاص می‌زد و بجا حرف از وحدت. سیدالشهدای انقلاب،ملاک خودی و غیرخودی را هرگز دوری و نزدیکی به حزب جمهوری اسلامی نمی‌دانست و هرچند حزب داشت اما افقی فراتر از نگاه حزبی برای خود متصور بود. دبیرکل حزب جمهوری‌اسلامی، همگان را ارجاع به «بیعت با امام» می‌داد، نه دیدگاه‌های بسته و خسته دورن‌گروهی. خود را «شیفته خدمت» میدانست نه «تشنه قدرت» منتهی راه درست و خردمندانه رسیدن به قدرت را نافی خدمت نمی‌‌خواند. شهید بهشتی زیبا سخن می‌گفت لیکن زیباتر عمل می‌کرد... و صدالبته به تکلیف انقلاب هم فکر می‌کرد و اینگونه نبود که تنها و تنها به تکلیف حزب جمهوری اسلامی اندیشه کند. کسانی که علی‌الدوام دم از تکلیف می‌زنند اما عمدتا تکلیف خود را اشتباه تشخیص می‌دهند، باید برای ایشان «جشن تکلیف» گرفت! شهید بهشتی اما سیاستمداری بود که به وقتش مدارا داشت به وقتش سازش‌ناپذیری. واقعا برای رای و نظر مردم احترام قائل بود، چه رای مردم، نامزد مدنظر حزب متوجهش باشد، چه نباشد. سیدالشهدای انقلاب نه مثل کسانی بود که هنگام شکست در انتخابات، مردم را فرودست و نادان و عوام می‌خواندند، نه مثل کسانی است که وقتی رای نمی‌آورند، مردم را خسته از مبارزه و حماسه و مقاومت می‌دانند. شهید بهشتی پیوند تکلیف و تشخیص بود. محل اتصال فهم و شعور با شور و شعار. اگر من باب نظر و کتاب و علم‌ورزی، شهید مطهری به عدد آدم‌های انقلاب اضافه کرده، از دریچه عمل و حرف حساب و سیاست‌ورزی، جذب حداکثری شهید بهشتی واقعا مثال‌زدنی است. اگر خروجی گروه‌گرایی تشدید تفرقه است، نتیجه کارگروهی شهید بهشتی هیچ نیست الا بسط وحدت، چراکه شهید بهشتی با همه بزرگی و متانت، خود را دبیرکل حزب جمهوری اسلامی میدانست، نه دبیر کل اصل جمهوری اسلامی.
***
امروزه روز چه کسی نقش شهید بهشتی را ایفا می‌کند؟! سوال مهمی است. آیا واقعا بولدوزر آیت‌الله خمینی از کار افتاده؟! ناظر بر این همه حماسه و معطوف بر اذعان دوست و اعتراف دشمن، اینک «بهشتی زمان» ملت رشید و غیور ایران است. اگر دیروز بهشتی یک ملت بود برای ملت ما فی‌الحال ملت ما، بهشتی این روزهای انقلاب شده است. بگذریم که این یکی بهشتی را ملت نستوه ایران، بهشتی خامنه‌ای را دیگر دشمن نمی‌تواند ترور کند! نه، ایران پر از بهشتی نیست؛ فقط یک شهید بهشتی دارد.