گروه سیاسی: سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد آژانس بینالمللی انرژی اتمی ضمن تاکید بر لزوم دوری انگیزههای سیاسی از آژانس، خرابکاری صنعتی در تاسیسات هستهای را یک تهدید خطرناک برای امنیت هستهای دانست و حفاظت از تاسیسات هستهای و نیز مواد هستهای مورد استفاده یا ذخیره شده را مستلزم ایفای نقش فعالتر از سوی آژانس اعلام کرد. علیاصغر سلطانیه روز گذشته و در کنفرانس بینالمللی امنیت هستهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی در این راستا اظهار داشت: آژانس تنها نهاد بینالمللی فنی صلاحیتدار در فعالیتهای مرتبط با امنیت هستهای بوده و باید به دور از انگیزههای سیاسی باشد؛ لذا نتایج نشستهای غیرفراگیر درباره امنیت هستهای، نمیتواند در برنامهریزیها و فعالیتهای آژانس ملحوظ شود.
وی در همین زمینه افزود: ضمن اذعان به مسؤولیت انحصاری کشورهای عضو در زمینه امنیت هستهای، از آژانس انتظار میرود تعامل بیشتر همه کشورهای عضو در تلاشهایش به منظور تقویت امنیت هستهای برای برنامههای صلحآمیز هستهای را فعالانه تسهیل بخشد.
انحصارگرایی در برخی از رویکردهای آژانس نیز در سخنان نماینده کشورمان در این نهاد بینالمللی مورد اشاره قرار گرفت. به گفته سلطانیه، اهداف امنیت هستهای بویژه آنهایی که در اعلامیه این کنفرانس برجسته شدهاند تنها در صورتی میتوانند محقق شوند که تبادل آزاد فناوری و تجهیزات در زمینه امنیت هستهای بین کشورهای عضو به شکلی غیرتبعیضآمیز انجام شود، انحصارگرایی در این زمینه، امنیت جهانی را به مخاطره میاندازد. طبق این گزارش، ضمن تصریح درباره اینکه مسؤولیت امنیت هستهای در چارچوب یک کشور، به طور کامل بر عهده آن کشور است، باید توجه شود که آژانس میتواند با ایجاد نظامهای امنیت هستهای موثر از طریق کمک به کشورها، بر اساس درخواستشان، از جمله توسط ظرفیتسازی در کشورها، اجرای اصول راهنما، تشریک دانش، بهبود همکاری و هماهنگی تلاشهای بینالمللی در این زمینه، مساعدت نماید.
درز اطلاعات و سوءاستفاده تروریستها
ضرورت حفظ اطلاعات محرمانه از سوی آژانس محور دیگر سخنان سلطانیه در این جلسه بود. این موضوع زمانی اهمیت دوچندانی یافت که پس از به شهادت رسیدن تعدادی از دانشمندان هستهای کشورمان، برخی رسانهها از درز اطلاعات محرمانه این افراد در آژانس انرژی اتمی خبر دادند. به گفته سلطانیه، حفظ اطلاعات محرمانه از سوی آژانس به عنوان یک موضوع اساسی دارای ارتباط مستقیم با امنیت هستهای تلقی میشود. آژانس بینالمللی انرژی اتمی طبق اساسنامه آژانس دارای یک مسؤولیت اساسی برای حفاظت از اطلاعات محرمانه مرتبط با اجرای موافقتنامههای پادمان در کشورهای عضو است. عدم رعایت محرمانگی منجر به نشت اطلاعات محرمانه و حساسی شده که از سوی گروههای تروریستی و سرویسهای اطلاعاتی برای خرابکاری در تاسیسات هستهای و نیز ترور افرادی که در این تاسیسات کار میکنند از جمله دانشمندان هستهای، مورد استفاده قرار گرفته است. این مایه نگرانی جدی است. همانگونه که کشورهای عضو به خوبی مطلع هستند 5 دانشمند هستهای ایران هدف حملات تروریستی قرار گرفتند. بنا بر این از همه درخواست دارم از هیچ کوششی برای جلوگیری از تکرار چنین اقدامات بیسابقه جنایتکارانه علیه کارشناسان هستهای در جهان فروگذار ننمایند. در این راستا آژانس یک نقش مهم و اساسنامهای، از جمله از طریق ایجاد ترتیبات ضروری و نیز از طریق اجرای اقدامات مقتضی، برای اصلاح این وضع دارد. به گفته سلطانیه، نگراني امنیتی دیگر، حملات سایبری علیه تاسیسات و فعالیتهای هستهای است که سلامت و ایمنی مردم، محیطزیست و استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را به مخاطره میاندازد. در این رابطه ما از آژانس درخواست میکنیم تلاشهایش را برای ارتقای آگاهی درباره تهدید رو به رشد حملات سایبری و پیامدهای بالقوه آنها بر امنیت هستهای و نیز از طریق بهبود همکاری بینالمللی برای مقابله با چنین حملاتی، تقویت کند.
انتظار ایفای نقش فعالتر از سوی آژانس
به گزارش مهر، نماینده کشورمان در آژانس انرژی اتمی در ادامه سخنانش به خرابکاری تاسیسات هستهای و عواقب آن پرداخت. وی در این باره خاطرنشان کرد: خرابکاری صنعتی در تاسیسات هستهای نیز یک تهدید خطرناک برای امنیت هستهای است. حفاظت از تاسیسات هستهای و نیز مواد هستهای مورد استفاده یا ذخیره شده، مستلزم ایفای نقش فعالتر از سوی آژانس در این عرصه از جمله از طریق فراهم کردن اصول راهنما و توصیه اقدامات مناسب پیشگیرانه و نیز خنثی کردن چنین حملات محتملی با حداقل پیامدهای خطرناک برای مردم و محیطزیست است. طبق این گزارش، سلطانیه خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران مصمم به بهرهبرداری از استفادههای صلح آمیز سودمند انرژی هستهای به شکل امن و ایمن است بنا بر این اهمیت زیادی برای امنیت هستهای قائل است. در این راستا، ایران چارچوبهای ساختاری، قانونگذاری و تنظیمی هستهای، مبتنی بر 3 حوزه کلیدی یعنی امنیت هستهای، پادمان هستهای و ایمنی هستهای ایجاد کرده است. اشاره به برخی رفتارهای تبعیضآمیز آژانس انرژی اتمی علیه جمهوری اسلامی پایان بخش سخنان سلطانیه بود: ناگزیرم ابراز ناامیدی کنم از اینکه در مواردی کارشناسان ایرانی از شرکت در سمینارها یا نشستهـای ایمنی و نیز امنیت هستهای محروم گشتهاند. عـدمحضور کارشنـاسـان برجسته علاقهمند ایران در کمیته تازه تاسیس راهنمای امنیت هستهای یکی از این موارد است.