گروه بینالملل: بیتردید آنچه روز چهارشنبه در مصر رخ داد کودتای نرم نظامی بود. شاید سرنگونی رئیسجمهوری که با یک انتخابات آزاد و با رای مستقیم مردم و به صورت قانونی برگزیده شده بود، آن هم تنها پس از یکسال کمی عجیب به نظر برسد. اما آنچه باید در این رویداد مهم مورد توجه قرار گیرد، سماجت مردم مصر برای پیگیری مطالبات و حقوق خود است که به خاطر آن رژیم حسنی مبارک را سرنگون کرده بودند ولی با روی کار آمدن مرسی، آن مطالبات بهطور کامل محقق نشد. مرسی در نخستین اظهاراتش پس از برکناری، اقدام عزل خود از سوی ارتش را مصادره انقلاب توصیف کرد، این درحالی است که این انقلاب توسط جریان اخوانالمسلمین به مدت یکسال به سرقت رفته بود و جریانهای سیاسی مخالف که نقش اصلی را در سرنگونی رژیم مبارک داشتند، توسط اخوانیها به حاشیه رانده شده بودند. اقدام ارتش در عزل مرسی پس از ضربالاجل 48 ساعته و در اختیار گرفتن کنترل اوضاع در مصر توسط نظامیان این کشور، شاید برای مردمی که به خیابانها برای سرنگونی مرسی آمده بودند، خوشایند به نظر برسد اما دخالت نظامیان در حوادث سیاسی یک کشور که در حال تجربه کردن دموکراسی است، تصویر مخدوشی را برای ارتش به ثبت خواهد رساند. ارتش با صدور بیانیهای محمد مرسی را از ریاستجمهوری برکنار و قانون اساسی را لغو کرد، شبکههای وابسته به مرسی را بست، رهبران گروه اخوانالمسلمین را بازداشت کرد، رئیسجمهور منتخب را در وزارت دفاع تحت بازداشت قرار داد و رئیسجمهوری جدید را طبق تصمیم نظامی و نه طبق آرای مردمی به قدرت رساند به همین علت تنها چیزی که درباره تحولات اخیر مصر میتوان گفت این است که این حوادث کودتای نظامی و بازگشت کشور به عقب بود. نکته جدید در این حوادث نیز این است که این کودتا از حمایت گروههای دموکرات و لیبرال و برخي گروههاي اسلامگرا برخوردار بود. هنوز بسیاری از مصریها نمیدانند چه سرنوشتی در انتظار کشورشان است؛ زیرا هنوز اهداف ارتش نامعلوم و حتی در پارهای از مواقع متناقض است. با وجود اینکه حضور نیروهای امنیتی اطراف میدان التحریر طی روزهای گذشته بسیار بالابود اما ارتش بارها در بیانیههایش تاکید کرده است که به شهروندان آسیبی نخواهد رساند. ارتش مصر طی روزهای اخیر عملکرد بس هوشمندانهای داشته است؛ از طرفی سعی کرده است خود را از هیاهوی این درگیریها دور نگه دارد و از طرفی حضور گسترده سربازان، تانکها و کامیونهای ارتش در همه جا به چشم میخورد. در واقع ارتش از طرفی با حضور گسترده خود در خیابانها سعی دارد قدرتنمایی کند و به راحتی میدان خالی نکند تا حکومتی که پایه و اساسش از خود او است را حفظ کند اما از طرف دیگر از آنجایی که میداند در حال حاضر تمرکز جهانیان به سوی مصر است و وقایع آن را به دقت دنبال میکنند نمیخواهد با اتخاذ اقدامات خشونتآمیز، جو عمومی دنیا را علیه خود کند. در عین حال در صورت به بار نشستن جریان دموکراسیخواهی کنونی در مصر انتقادات را از خود دور کند و جایگاه خود را تا اندازهای حفظ کند. اما بسیاری از تحلیلگران نیز اعتقاد دارند ارتش با این حضور پررنگ اما آرام درصدد است گزینههای خود را رو کند. در واقع در عین اینکه مردم را بر ضد خود نکرده است حاکمیت نظامیان در مصر را با گزینه دیگری جز مبارک در مصر حفظ کند تا در نهایت حاکمیت نظامیان در مصر حفظ شود. در هر صورت این گذر زمان است که روشن میکند مصر به کدام سمت خواهد رفت. بازتابهای جهانی
برکناری محمد مرسی از قدرت توسط ارتش که پس از اعتراضات فزاینده ضدحکومتی در این کشور صورت گرفت و موضوع بازداشت وی و شماری از اعضای بلندپایه جنبش اخوانالمسلمین مصر که مرسی نیز از اعضای این جنبش محسوب میشود بازتابهای گستردهای در عرصه بینالمللی داشته است. برخی کشورها بلافاصله پس از تحولات مصر از این روند استقبال کردند و این درحالی است که برخی دولتها و شخصیتهای سیاسی نیز از روند مداخله مکرر ارتش در امور سیاسی مصر انتقاد کردهاند. البته برخی کشورها بویژه کشورهای غربی و آمریکا موضع صریح و مشخصی در قبال تحولات مصر نداشتهاند و با رفتارها مزورانه درصدد پیگیری اهداف خاص و مغرضانه خود درباره تحولات مصر هستند. عربستان، امارات و اردن اولین کشورهای عربی بودند که به ارتش مصر به خاطر عزل مرسی تبریک گفتند و از این اقدام استقبال کردند. در همین حال دبیرکل سازمان ملل، دخالت ارتش برای برکناری رئیسجمهوری منتخب مصر را نگرانکننده خواند. نکته قابل تامل در بازتابهای جهانی برکناری مرسی، موضعگیری مزورانه و در عین حال ضدو نقیض آمریکا بوده است. باراک اوباما، رئیسجمهوری آمریکا ضمن ابراز نگرانی عمیق از برکناری مرسی از سوی ارتش، از محکوم کردن صریح مداخله ارتش مصر در عرصه سیاسی این کشور خودداری کرد. اوباما همچنین دستور داده تا کمکهای آمریکا به مصر مجددا بررسی شود چراکه طبق قوانین آمریکا، اگر برکناری محمد مرسی به عنوان یک کودتا تلقی شود، دولت واشنگتن باید کمک 5/1 میلیارد دلاری سالانه به مصر در زمینه نظامی و اقتصادی را قطع کند. در همین حال، کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا با صدور بیانیهای از عزل مرسی استقبال کرد.
برکناری مرسی، سینا را ملتهب کرد
به دنبال درگیری افراد مسلح با نیروهای ارتش مصر در شبهجزیره سینا، یک سرباز ارتش مصر کشته و 2 تن دیگر زخمی شدند. در این درگیریها که روز جمعه و 2 روز پس از برکناری محمد مرسی، رئیسجمهوری مخلوع مصر به دست نیروهای مسلح این کشور رخ داد، افراد مسلح از خمپارهانداز برای حمله به مراکز بازرسی ارتش و پلیس استفاده کردند. در رفح در نزدیکی مرز مصر با نوار غزه نیز افراد مسلح به یکی از مراکز پلیس در نزدیکی سازمان اطلاعات جنگ حمله کردند که در این درگیریها شماری از نیروهای ارتش و پلیس مصر زخمی شدند. منطقه سینای مصر از آن جهت از اهمیت بالایی برخوردار است که مرز این کشور با سرزمینهای اشغالی محسوب میشود و در صورت گسترش ناآرامیها، شبهنظامیان سلفی ساکن در این منطقه برای حمله به نظامیان صهیونیست به خود تردیدی نمیدهند.
استعفای دادستان کل مصر
«عبدالمجید محمود» دادستان کل مصر که روز پنجشنبه بنا بر حکم دادگاه استیناف این کشور به منصب خود بازگشته بود، از ادامه فعالیت در مقام خود عذرخواهی کرد. به گزارش المصری الیوم، عبدالمجید از ادامه کار خود به عنوان دادستان کل عذرخواهی و درخواست کرد به کرسی قضاوت بازگردد. دادگاه استیناف مصر روز سهشنبه گذشته حکم تعیین «طلعت عبدالله» را باطل اعلام و بر بازگشت «عبدالمجید محمود» دادستان سابق به سمت خود تاکید کرد. مرسی سال گذشته پس از عهدهداری منصب ریاستجمهوری طی حکمی عبدالمجید را که دادستان دوره مبارک بود از سمت خود عزل و طلعت عبدالله را به جای وی منصوب کرد که همین امر جنجال زیادی را در داخل مصر به پا کرده و اعتراض قضات را به دنبال داشت.