همزمان با سالروز فاجعه تاریخی 12 تیر (حمله ناو وینسنس به هواپیمای مسافری ایرباس) خبری منتشر شد که همزمان 2 زیر‌مجموعه متفاوت سازمان سینمایی یعنی فارابی و مرکز گسترش سینمای تجربی تصمیم به ساخت فیلمی درباره این رویداد تاریخی گرفته‌اند. شفیع آقامحمدیان، مدیرعامل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی در گفت‌وگو با ایسنا، از اجرایی شدن پروژه سینمایی «ایرباس» به کارگردانی مشترک طالب‌زاده و وینتر خبر داد. مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی هم درباره پروژه «ایرباس» که سعید اسدی سال‌ها به دنبال ساخت آن بوده است و با اعلام این بنیاد شکل جدی‌تری به خود گرفته، بیان کرد: آقای اسدی چندین سال دنبال ساخت این فیلم بودند و طرحش را در دوره‌های گذشته مطرح کرده بودند. قول‌هایی هم گرفته بودند، وقتی با ما مواجه شدند، فیلمنامه دچار مشکلاتی بود که با همکاری معاونت فرهنگی ما این مشکلات حل شد و به فیلمنامه خوبی رسیدیم.
وی افزود: در حال حاضر فیلمنامه قابل دفاع است و باید بازنویسی شود که آن را موکول کرده‌ایم به زمانی که شرایط ساخت فراهم باشد. به محض آنکه بودجه فراهم شود، این پروژه را که کار سنگینی است
شروع می‌کنیم.
آشپز که 2 تا شد...!
تلقی نخست این است که چرا این حادثه بزرگ از دید سینماگران ایرانی مغفول مانده است و نکته قابل تامل‌تر تضارب مدیریتی در مجموعه سازمان سینمایی به اصرار تعریف 2 پروژه فاخر با موضوعی مشابه است. شاید به عنوان نمونه بتوان مصداقی‌تر به این موضوع پرداخت. مثلا در سینمای آمریکا درباره حادثه تاریخی غرق شدن کشتی تایتانیک فیلم‌های مستند و داستانی بسیاری ساخته شده اما غیر‌ممکن است از چنین رویدادی تاریخی به صورت همزمان فیلمی ساخته شود. طبیعی است با توجه به اینکه تولیدات سینمای ایران از اکران جهانی حتی خاورمیانه‌ای در کشورهای عربی محروم است مواجهه مخاطب با 2 اثر که مضمونی مشابه دارند آیا محلی از اعراب دارد، ضمن اینکه جدال برای تسخیر این پروژه و گرفتن بودجه کافی و سرعت عملی تیمی که موفق به اخذ بودجه شده شگفت‌آور است. جالب اینکه کسانی که مدعی سکانداری ساخت این 2 پروژه هستند تجربه ساخت فیلم‌های عظیم بیگ‌پروداکشن را در کارنامه ندارند.
شتاب برای ساخت فیلم
اما در ضرب‌الاجلی جالب تیم نادر طالب‌زاده و بکستون وینترز (فیلمساز مجهول‌الهویه) برای اینکه بتوانند در رقابت با فارابی و سعید اسدی پیشی بگیرند در ضرب‌الاجلی خبری اعلام کردند پیش‌تولید این فیلم از هفته آینده آغاز خواهد شد تا دست فارابی برای حمایت سعید اسدی بسته بماند.
خط و نشان سعید اسدی
سعید اسدی هم در گفت‌وگویی با خبرگزاری سینماپرس گفته است: فیلمنامه من با همکاری یک نویسنده آمریکایی نوشته شده و در بانک فیلمنامه رایتر گیلد آمریکا (writer guild of america) ثبت شده است. فیلمنامه طالب‌زاده اگر حتی یک لغت شبیه به فیلمنامه من باشد نه‌تنها در دنیا جلوی ساخت آن را می‌گیرم بلکه ادعای خسارت هم می‌کنم.
خاطرات یک گاگول!
اسدی در ادامه اظهار داشت: من چندین سال مبارزه کردم و حتی برای محمود احمدی‌نژاد نوشتم من دیگر از ساخت فیلم منصرف شده‌ام و می‌خواهم کتابی بنویسم به نام خاطرات یک گاگول در جمهوری اسلامی ایران که در واقع آن گاگول من بوده‌ام که 20 سال از عمرم را پای یک پروژه گذاشته‌ام. نوشتم آقای احمدی‌نژاد آیا شما به شعور ملی و مذهبی‌تان برنخورده که وقتی هواپیمای پنند در اسکاتلند منهدم و لیبی محکوم شناخته شد به خانواده 270 سرنشین نفری 10 میلیون دلار خسارت دادند اما برای 290 سرنشین ایرانی پس از سال‌ها به شاغلان 300 هزار دلار و به غیر‌شاغلان 150 هزار دلار دادند. یعنی یک بیکار آمریکایی 10 میلیون دلار ارزش دارد در حالی که یک دانشجوی سال آخر پزشکی ایرانی ارزشی برابر با 150 هزار دلار دارد. از هواپیمای ملی به من زنگ زدند که آقای اسدی می‌توانید دیه فرزندتان را از ریاست‌جمهوری دریافت کنید. من گفتم کدام بچه؛ من که نه ازدواج کردم و نه بچه دارم؟ به من گفتند مگر شما چنین نامه‌ای با این مشخصات ننوشته‌اید گفتم بله من نوشتم. گفتند خوب زیر همین نامه از ریاست‌جمهوری دستور دادند که شما می‌توانید دیه فرزندتان را دریافت کنید. گفتم من وقتی نوشتم یک دانشجوی سال آخر پزشکی منظورم ملت ایران بود نه بچه خودم.
اسکات فرانک تقلبی است
اسدی ادعای دیگری را هم مطرح می‌کند: البته اینکه از اسکات فرانک نام می‌برند این اسکات فرانک آن فردی نیست که برای اسپیلبرگ فیلمنامه نوشته است، این اسکات فرانک دیگری است و من حتی برای آقای میرعلایی میل کردم که این اسکات فرانک تقلبی است. پسر اولیور استون را به ایران آورده‌اند و مسلمانش کرده‌اند. به نظر من اولیور استون فیلمساز محبوب من و وجدان بیدار آمریکاست اما گیرم که جد تو فاضل از فضل پدر تو را چه حاصل.
نتیجه موازی‌کاری
چند سالی است با تعریف ردیف بودجه طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی ساخت آثاری مبتنی بر انگاره‌های ملی- میهنی در میان مدیران سینمایی به رقابتی شگفت‌انگیز بدل شده است. اصرار بدون پشتوانه برای ساخت چنین آثاری در نهایت منجر به تراژدی‌های فرهنگی شده است که در جشنواره سی و یکم فیلم فجر آثار ضعیفی همچون «فرزند چهارم» و «استرداد» از جانب مدیران سینمایی ارائه شد و پیکره شبه‌سینمایی این آثار نشانی از سوء‌مدیریت آشکاری بود که هر پروژه فاخری را صرف اعتماد فردی به فیلمسازان روانه چرخه تولید می‌کردند و طبیعتا پروژه فاخر تولید شده چند سال اخیر بازگشت مالی و معنوی برای سینمای ایران به همراه نخواهد داشت. حال با این شرایط کاش مسؤولان در آخرین روزهای مانده به فعالیت‌شان، به جای موازی‌کاری، به فکر تولید یک اثر درخور مظلومیت شهدای ایرباس باشند. کاش.