فیرپلی مالی یوفا چند سالی است در هیات اجرایی این سازمان به تصویب رسیده اما هنوز به طور جدی برای اجرای آن اقداماتی نشده. این قانون چیست؟ آیا یوفا میتواند این قانون را اجرا کند؟ به طور کلی، این برنامه در نظر دارد با شفافسازی اقدامات مالی و هزینههای باشگاهها کمک کند تیمها در بازار نقل و انتقالات تابستانی رقابت سالمتری با هم داشته باشند و نظارتی خواهد کرد تا باشگاهی با قراردادهای جعلی، مبالغی را وارد بودجه خود نکند و میزان درآمد باشگاهها با میزان مخارج آنها برابری کند. در حال حاضر انتظار میرود باشگاههای متمول بیشتر مورد فشار قرار بگیرند. مثلا در لیگ برتر تیمهایی مانند منچسترسیتی و چلسی یا در فرانسه تیمی مثل موناکو و پاریسنژرمن با پرداخت مبالغ نجومی به بازیکنان، بازیکنان زیادی را به خدمت گرفتهاند و اگر چه پیشرفت قابل توجهی داشتهاند اما از طرفی موجب شدهاند بازار نقل و انتقالات دستخوش تغییراتی شود و بعضا بسیاری از بازیکنان بیکیفیت را با مبالغ زیاد به تیم خود آوردهاند و حتی موجب تضعیف دیگر تیمها شدهاند. معمولا دیده شده این تیمها بازیکنان خوب تیمهایی که از لحاظ مالی ضعیفتر هستند را با مبلغی وسوسهکننده به تیم خود میکشانند و آن تیم به دلیل اینکه توانایی پرداخت دستمزدی آنچنانی را ندارد به این انتقال تن میدهد و همین امر موجب افت تیم میشود. شما این امر را در نظر بگیرید که منچسترستی در طی یکی، دو سال اخیر بالغ بر یکمیلیارد پوند مخارج داشته (این مخارج شامل خریدها، مبالغ حقوق اعضای تیم و هزینههای دیگر باشگاه هستند) ولی از طرفی تنها توانسته چیزی در حدود 500 میلیون درآمد خالص داشته باشد و برای دور زدن قوانین، با شرکتهایی قرارداد مالی و اسپانسری امضا کرده که وابسته به مالک باشگاه هستند و از طرفی وامدار بسیاری نیز هست. البته این کارها در درازمدت سود بیشتری برای مالکان دارد ولی در زمان حال دست مدیران این باشگاه را تا حدودی بسته که آنها نتوانند مبالغ بیشتر از ارزش کسی را به بازیکنی بدهند و دیگر تیمها نیز بتوانند با این تیم برای جذب بازیکن رقابت کنند. همین رقابت باعث میشود بازیکن هم تصمیمی بگیرد که به خواست خود نزدیکتر است نه تصمیم آنها پول بیشتری داشته باشد. البته این قانون به این معنی نیست که دیگر تیمهای متمول قادر به خرید بازیکنان گرانقیمت نیستند. برای مثال فرض کنید منچسترسیتی با حدود 40 میلیون یورو روبینیو را به این تیم آورد اما این بازیکن هیچ درآمد یا سود خاصی از تبلیغات برای این باشگاه نداشت اما از طرف دیگر رئال رونالدو را با 96 میلیون یورو از منچستر به خدمت گرفت و در همان سال اول با فروش پیراهنهای وی و تبلیغات توانست حتی از خرید وی سود نیز بکند. در انگلیس باشگاههایی مانند آرسنال، منچستریونایتد و تاتنهام بسیار در نقل و انتقالات لطمه خوردهاند. سیاست این باشگاهها و بدهیهای آنها طوری نیست که بتوانند از پس دستمزدهای بالا و مبالغ انتقال بیشتری برآیند، البته منچستریونایتد کمتر با این مشکل مواجه است ولی آنها نیز به دلیل بدهی پول اضافی به کسی نمیدهند. بازیکنانی مانند هازارد، روبینیو، آدبایور، نصری، مورا، ژکو و خیلیهای دیگر که ابتدا به تیمهای بالا نزدیک شده بودند به یکباره و در آخرین لحظات با پیشنهادی فوقالعاده از چلسی و منچسترسیتی مواجه شده و به آن تیمها رفتهاند. البته چلسی مقداری از این قوانین خیالش راحتتر است چرا که چلسی از لحاظ اسپانسر مالی، درآمد حاصل از فروش پیراهن و میزان درآمد از مزایای تعداد هواداران بیشتر، بسیار از منچسترسیتی جلوتر است. حتی تیمهایی مانند منچستریونایتد و آرسنال نیز با وجود درآمد بالا نمیتوانند خریدهای گرانقیمت داشته باشند چرا که زیر ذرهبین یوفا هستند. یوفا به علت اینکه این تیمها بدهیهای زیادی دارند آنها را تحت نظر گرفته تا ابتدا بدهیهای خود را سر و سامان ببخشند. این بخش انتقاداتی نیز دارد، باشگاهی مانند چلسی بدون خرج مبالغی اینچنیني، آیا میتوانست به این سطح برسد؟ پس این باشگاه زحمت کشیده و همیشه امکانات نیازمند هزینه است. اگر چلسی اجازه خرید بازیکنان گرانقیمت را نداشت کارش برای رسیدن به این هدف بسیار سختتر بود و بسیار بعید بود قهرمان اروپا شود. پس این تیم پیشرفت کرده اما بحث اینجاست که آیا پیشرفت این تیم با حذف استعدادهای تیمهای دیگر همراه بوده است یا نه!؟ مثال این اتفاق قضیه تکراری آرسنال در این سالهاست. آرسنال طی این سالها با مشکلات مالی زیادی دست و پنجه نرم کرده و بسیاری از بازیکنانی را که پیشرفت کرده بودند از دست داده چرا که نتواسته خواستههای آنان را برآورده کند. آیا اگر اکنون آرسنال بازیکنانی مانند کلیشی، فابرگاس، نصری، فانپرسی، اشلی کول و آدبایور را داشت، برای سهمیه اروپا میجنگید؟! البته که نه، آنها سالیان دراز مدعی اصلی کسب عنوان قهرمانی بودهاند ولی از دست دادن بازیکنانشان موجب شده آنها سالها از رسیدن به قهرمانی ناکام بمانند. حتی همین دلیل موجب شده چند بازیکن برای کسب افتخار از این تیم بروند اما باز هم تلاش آنها برای رسیدن به لیگ قهرمانان قابل ستایش است. بحث اصلی این قانون این است که قوی شدن تیمی موجب ضعیف شدن تیمی دیگر نشود یا در اصطلاح قدرتها به صورت محسوس جابهجا نشوند. همیشه این سوال مطرح است که با توجه به این سختگیریها چگونه موناکو میتواند مبلغی شگفتانگیز برای جذب فالکائو بدهد؟ این یکی از شبهات این قانون است ولی یوفا این اجازه را به موناکو میدهد به دلایلی که بیان خواهد شد. اول از همه نمیتوان قابلیتها و ارزش فالکائو را رد کرد. وی یک گلزن به تمام معناست و بازیکنی کامل. از طرفی دیگر دید یوفا این است که با حضور فالکائو این تیم هواداران بیشتری را به دست خواهد آورد و افراد بیشتری برای تماشای بازیهای این تیم به ورزشگاه میآیند. جدای از اینها وی در تبلیغات نیز میتواند برای باشگاه درآمد کسب کند و با کمک به تیم و رساندن این تیم به مرحله گروهی لیگ قهرمانان سبب درآمدزایی برای این باشگاه باشد. همین عوامل کمک میکند افراد و استعدادهای جوان و بیشتری به این تیم جذب شوند و موجب پیشرفت فوتبال خواهد شد. ولی اگر این مبالغ نتایج منفی بدهند آنوقت است که موناکو در منگنه قرار خواهد گرفت. همیشه برنامهریزی دقیق جزئی از فوتبال است و یوفا میخواهد تیمها با برنامه شکل بگیرند. هر سال جذب یک بازیکن خوب و در کنار آن جذب چند بازیکن جوان و ارزانقیمت میتواند توازنی در دخل و خرج هر باشگاه باشد. همانطور که پیداست اجرایی کردن این قانون بسیار سخت است چرا که موارد ضد و نقیض برای اجرای آن زیاد هستند. یوفا میخواهد هر 2 جنبه را داشته باشد یعنی هم میخواهد باشگاهها پیشرفت کنند و هم پول کمتری خرج کنند که این فقط از یک باشگاه اصیل برمیآید و باشگاههای نوظهور نیاز دارند ابتدا استخوانبندی تیم خود را شکل دهند و شکل دادن تیم بدون صرف هزینه گزاف کاری بسیار سخت است.