بهنام جعفرزاده: 50،40 نفری پشت دروازه جنوبی ایستاده بودند و با تمام توان نام مورینیو را فریاد می‌زدند؛ آقای خاص چند قدمی از نیمکت فاصله گرفت، دستی برای آنها تکان داد و برای آخرین بار از پله‌های تونل برنابئو پایین رفت. این وداع محقر چیزی نبود که «مو» وقتی اینتر را به مقصد رئال ترک کرد، می‌توانست آن را تصور کند؛ چه اینکه جدایی‌اش از چلسی، راهپیمایی‌هایی چند صد نفری به راه انداخته بود و اینتر را در میان سیل اشک و آه هواداران و بازیکنان وداع گفته بود (هق‌هق‌های ماتراتزی در آغوش او را خیلی‌ها هنوز در ذهن دارند). اما دوران او در رئال همان شبی به پایان رسید که تیمش یک بار دیگر در نیمه نهایی چمپیونزلیگ شکست خورد و حذف شد. شکست در فینال
کوپا دل‌ری فقط رئالی‌ها را قانع کرد که تصمیم درستی گرفته‌اند. البته مورینیو می‌تواند از دستاوردهایش در برنابئو دفاع کند؛ آمار مربیان قبلی را ردیف کند و به آن طعنه بزند اما 3 فصل و 2 جام کارنامه‌ای نیست که مربی‌ای را در برنابئو نگه دارند (2 نفر از اخلاف مورینیو در 15 سال اخیر بعد از قهرمانی در چمپیونزلیگ این باشگاه را ترک کردند). اگر دوران حضور مورینیو در رئال، بویژه آخرین فصل حضورش در این باشگاه را با سایر فصول کارنامه حرفه‌ای او مقایسه کنیم، تنها به یک نتیجه می‌رسیم؛ ناکامی. البته او و طرفدارانش می‌توانند اعداد را زیر و رو کنند؛ از آمار بگویند و گل‌های زده را به رخ بکشند اما ناکامی واقعی برای مورینیو همان وداع محقر در برنابئو بود. اما چرا دوران مورینیو در رئال چنین پایان تلخی داشت؟ چرا بازیکنی برای او اشک نریخت و کسی زانوی غم بغل نگرفت؟
1- توانایی‌های فنی مورینیو به کنار، او را با شگردهای روانشناسانه‌اش شناختیم؛ مربی‌ای که مردانش او را می‌پرستیدند و حاضر بودند برای او هر کاری بکنند. این داستان از باشگاهی به باشگاه دیگر تکرار شد؛ از پورتو به چلسی و پس از آن در اینتر. بسیاری از ستاره‌های تیم‌های مورینیو بازیکنان متوسطی بودند که نه قبل از کار با او درخشش ویژه‌ای داشتند و نه بعد از جدایی از او، توانستند در همان سطح بمانند (پائولو فریرا یا مایکون را کسی بعد از جدایی مورینیو از چلسی و اینتر به یاد دارد؟) اما مورینیو برای آنها مانند پدر بود (همان طور که اسین هنوز هم او را «دَدی» صدا می‌زند) و یک دوست؛ کسی که می‌توانند حرف‌هایشان را به او بزنند و حتی سر روی شانه‌هایش بگذارند و اشک بریزند. این اعتماد دو‌جانبه، یکی از رازهای اصلی موفقیت مورینیو بود. هرچند بسیاری او را با نیش و کنایه‌هایش، درگیری‌ها و حتی توهین‌هایش به رقبا می‌شناسند اما موفقیت او رابطه مستقیمی با عشق و علاقه بازیکنانش به او داشت. بسیاری او را متهم کرده بودند با کلیشه‌های ماکیاولیستی جام‌ها را یکی بعد از دیگری درو می‌کند اما موضوع دقیقا عکس بود. دستاوردهای او حاصل خوی فرشته‌صفت شخصیت او بود؛ خویی که نه در کنفرانس‌های مطبوعاتی که تنها در رختکن تیمش قابل مشاهده بود. او هر قدر برای رقبا «ترسناک » و احترام حریفان به او آمیخته با ترس بود اما بازیکنانش او را به خاطر مهربانی‌هایش دوست داشتند. این نرم‌خویی، نه‌تنها چیزی از ابهت او برای شاگردانش کم نکرده بود بلکه چنان تاثیری روی آنها گذاشته بود که قانع‌شان کرده بود با تمام وجود برای او بجنگند. ماکیاولی در «شهریار» گفته بود «اگر یک رهبر مجبور باشد بین اینکه دوستش داشته باشند یا از او بترسند، یکی را انتخاب کند، باید ترس را برگزیند؛ عشق را زیادی بزرگ کرده‌اند» اما آقای خاص ثابت کرد که فیلسوف فلورانسی، حداقل در این یک مورد، راه درست را نشان نداده است. مورینیو سرداری بود که سربازانش با عشق برای او شمشیر می‌زدند و او اگر برای همه «نیزه» بود، برای شاگردانش فقط نقش «سِپَر» را بازی می‌کرد.
2- مورینیو در رئال دیگر فقط سرمربی/ سردار نبود؛ او رئیس/شاه شده بود. او در چلسی و اینتر همه‌کاره رختکن بود، نه همه‌کاره باشگاه اما در رئال آدم دیگری شد. او به دنبال «قدرت» بیشتر و بیشتر بود و در این راه، رقبا را یکی پس از دیگری کنار زد؛ اول خورخه والدانو و بعد زیدان. در راه یکدست کردن پادشاهی‌اش حتی به پزشک و آشپز باشگاه هم رحم نکرد. فلورنتینو پرس تنها به اسم رئیس باشگاه بود و در واقع، این مورینیو بود که درباره همه چیز تصمیم می‌گرفت. او هر‌چه بیشتر قدرت گرفت، بیشتر از شاگردانش دور شد. در تمام دوران حضور مورینیو در پورتو، چلسی و اینتر، کمتر به یاد داریم که او علیه یکی از شاگردانش به طور مشخص در مصاحبه‌ها حرف زده باشد (انتقاد تیمی با نام بردن از بازیکن در مصاحبه کاملا فرق می‌کند) اما در رئال این داستان بارها و بارها تکرار شد؛ از راموس و کاسیاس تا رونالدو و په‌په. او شاه بد‌بینی شده بود که فکر می‌کرد زیردستانش قصد کشتن او را دارند و همه اینها به خاطر این بود که او از شاگردانش دور شده بود؛ که «قدرت» گرفته بود. او مثل خیلی از قدرتمندان دچار دو‌گانگی قضاوت شده بود. هر چیزی برای شاگردانش ممنوع بود، برای او کاملا مجاز تلقی می‌شد. او از یک سو شاگردانش را به خاطر رساندن اخبار باشگاه به رسانه‌ها سرزنش می‌کرد و از سوی دیگر، خود در کنفرانس مطبوعاتی‌اش مستقیما به آنها می‌تاخت.