۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۰:۰۷

یادداشت

ماجرای کم‌کاری برخی استادان ادبیات و هنر چندی نمی‌گذرد که در غرب هنرمندان و نویسندگان با ترفندهای بسیار استادان دانشگاه‌ها و برخی منتقدان با علم زیباشناسی آشتی کرده‌اند. این در حالی است که هنرمندان و نویسندگان پیش از این چندان گرایشی به خلق آثار ادبی و هنری به پشتوانه زیباشناسی نداشتند و عملا نمی‌خواستند هنگام خلق آثارشان با محدودیت‌هایی که علم زیباشناسی برای آنها قائل می‌شد درگیر شوند. در واقع هنرمندان به خوبی می‌دانستند که فراگیری این گستره بزرگ آنها را مجبور خواهد کرد تا پایبند برخی اصول و مبانی اولیه ظاهرا دست و پاگیر شوند. از سوی دیگر تحلیلگران عرصه ادبیات و هنر با ابزار زیباشناسی به مصاف متون ادبی و آثار هنری می‌رفتند و بسیاری از آثار خلق شده را از دم تیغ می‌گذراندند و همین مساله باعث می‌شد هنرمندان و نویسندگان بیشتر از سابق، از وادی زیباشناسی فاصله بگیرند. در صورتی که آنها خود می‌دانستند رعایت اصول و مبانی زیباشناختی باعث می‌شود آثار تولید شده از قوام خوبی برخوردار شود و پایدار بماند، آنچنان که در اشعار حافظ عناصر و مبانی زیباشناختی به اوج خود رسیده است و همین مساله باعث شده تا عموم مردم در دوران‌های مختلف نگاه کاملا متفاوتی به حافظ نسبت به سایر شاعران برجسته کشور داشته باشند. نکته قابل تعمق، توجه استادان دانشگاه‌های ادبیات و هنر به چنین نقیصه‌ای است. آنها متوجه شده‌اند که باید میان هنرمندان و نویسندگان و علم زیباشناسی آشتی برقرار کنند و به همین دلیل به تعلیم و تربیت دانشجویان و خالقان آثار مبادرت ورزیده‌اند. در حقیقت آنها خود به جریان‌سازی مبادرت ورزیدند و یک جریان بزرگ ادبی به راه انداختند. متاسفانه در ایران استادان دانشگاه‌های کشور بسیار منفعل هستند و تنها نقش معلمی را دوست دارند. آنها فقط سر کلاس‌های درس حاضر می‌شوند و کلاس‌های درسشان هم از جذابیت زیادی برخوردار نیست. روحیه و برخورد دانشجویان در چنین کلاس‌هایی نیز حکایت دیگری است که فرصت پرداختن به آن نیست. توقع می‌رود استادان دانشگاه‌ها با توجه به علم و دانشی که در اختیار دارند دست به کار شوند و در ایران جریان سازی کنند. چه ایرادی دارد که این افراد، هنرمندان و نویسندگان کشور را با مقوله زیباشناسی آشنا سازند و بر آن شوند تا یک جریان سالم ادبی و هنری به راه بیندازند؟ با کمی دوراندیشی، ایثار و تلاش می‌توان ادبیات و هنر کشور را از این حالت رکود و رخوت‌ رهایی بخشید. فقط به شرط آنکه از زندگی کلیشه‌ای و ساده و خسته‌کننده‌ای که برای خود ساخته‌ایم بیرون بیاییم، تلاش کنیم و به دنبال مسائل اقتصادی و مادی- آنچنان که به صورت یک بیماری درآمده- نباشیم و به یک ملت واحد فکر کنیم. باید به این مساله توجه داشت که استادان غربی تنها به نقش زیباشناسی در ادبیات و هنر توجه نمی‌کنند، بلکه سعی دارند تا هنر نواندیشی را به جامعه ادبی کشور خود تزریق کنند و تاکنون موفق بوده‌اند. بدیهی است پیدایش نوآوری و نواندیشی در عرصه ادبیات داستانی بنا به مناسبات علّی و قوام یافته‌ای چون ظهور ذهن‌های نو، تجربه‌اندوزی از بطن زندگی، دریافت اصولی از ساحت هستی، ژرف‌اندیشی، گذشت زمان و سنجش عقلانی بدون بغض و غرض بستگی دارد و به منظور راه‌اندازی یک جریان ادبی بدیع و تثبیت آن، نمی‌توان تنها به ظهور نوابغ و شخصیت‌های نواندیش اکتفا کرد. چه بسیارند افراد ناپخته، ناتوان و کم‌بضاعتی که برای کسب شهرت، مقام و ثروت و به منظور پنهان کردن ناتوانی‌های خود، به ناگاه به کاری نو دست می‌زنند و گمان می‌کنند که یک شبه ره صدساله را طی می‌کنند و با اصطلاحا «طرحی نو درانداختن» به چهره‌ای ماندگار مبدل می‌شوند، اما از آنجا که این افراد از جهان‌بینی نابی برخوردار نیستند و از بهره‌بری از شیوه‌ها و تکنیک‌های داستان‌نویسی عاجزند، به آنی، نام‌شان از صفحات ادبیات محو می‌شود. البته برای رشد و ارتقای ادبیات و هنر تنها استادان کشور را نمی‌توان سرزنش کرد، چرا که خود نویسندگان و هنرمندان کشور نیز باید تاثیرگذار بوده و جریان‌ساز باشند. * نویسنده و منتقد ادبی نمایش «ماداگاسکار 2» در بزرگداشت علی کسمایی انجمن گویندگان جوان به پاس یک عمر فعالیت هنری «علی کسمایی» پدر دوبله ایران مراسم بزرگداشتی برای وی برگزار می‌کند. این مراسم امروز (شنبه) ساعت 16 برگزار می‌شود و در پایان انیمیشن «ماداگاسکار2» محصول سال 2008 آمریکا که با نظارت کیفی استاد علی کسمایی در انجمن گویندگان جوان دوبله شده است برای نخستین‌بار پخش می‌شود. این مراسم در خانه شهریاران جوان واقع در خیابان استاد نجات‌الهی، نبش خیابان ورشو برگزار می‌شود. نمایش و نقد فیلم «دربروژ» در آخرین نشست از سلسله نشست‌های «نور، صدا، دوربین، خنده» امیر قادری و آرش خوشخو پس از نمایش فیلم «در بروژ (In Bruges) » فردا (یکشنبه) ساعت 16 در تالار اندیشه به نقد و بررسی آن می‌پردازند. داستان کمدی و پلیسی «در بروژ» که اولین فیلم بلند مارتین مک دونا و محصول 2008 ایرلند است، در شهر بروژ بلژیک می‌گذرد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده