اگر به اختلافات و تفرقههای فرقهای و مذهبی در خاورمیانه و جهان عرب رسیدگی نشود پیامدهای وخیمتر و ناآرامیهای طولانیتری را به همراه خواهد داشت و ثبات منطقه را غیرممکن میکند. به گزارش ایسنا، روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی درباره اختلافات و تفرقههای خطرناک مذهبی در جهان عرب مینویسد: «حتی در منطقهای که در آن خشونت امری بسیار عادی و معمولی شده، کشتار 4مرد شیعه در مصر، اقدامی بسیار وحشیانه به نظر میآید. بر اساس اخبار، یکی از گروههای مسلمان سنی که به چماق، شمشیر و قمه مسلح بودند به خانهای در حومه قاهره که حدود 30 تن مراسمی مذهبی برگزار کرده بودند، یورش برده و این 4 تن را مورد ضرب و جرح و حملات چاقو قرارداده و آنها را اعدام کردند. فیلمهای ویدئویی حاکی از آن بود که اجساد خونین و بیجان این قربانیان در خیابانها کشیده میشد. حسن شحاته، یکی از روحانیان سرشناس شیعه نیز یکی از این قربانیان بود.
این رویداد یک فرقهگرایی خطرناک را به تصویر میکشد که بشدت توسط دیکتاتورهای پیش از بهار عربی سرکوب شده بود اما در حال حاضر این مساله، مصر و بخش گستردهای از جهان عرب را تهدید میکند. اگر رهبران تازه منتخب که هم از دشمنیها و خصومتهای مداوم سوءاستفاده میکنند و هم به طور موثر و سازندهای به آنها نمیپردازند، به مساله فرقهگرایی رسیدگی نکنند، اختلافات و تفرقهها میان شیعیان و سنیها یا میان مسلمانان و دیگر اقلیتها مانند مسیحیان وخیمتر شده و ناآرامیهای طولانیمدت منطقهای حفظ میشود.
محمد مرسی، رئیسجمهوری معزول مصر و اخوانالمسلمین، حزب اسلامگرای سنی که مرسی از آن حمایت میکند، در متحد کردن قاطع این کشور سنی و اقلیتهای شیعه و مسیحیاش برپایه یک برنامه میانهرو در دوران پس از مبارک ناکام ماندند. در عوض آنها روابط با سلفیها را در این حزب اسلامی مستحکمتر کرده و مخالفان از جمله بسیاری از سکولارها را به عنوان «دشمنان مصر» به سخره گرفته و اقلیتهای شیعه و مسیحی را تهدید کردند. حمله این گروه مسلمان سنی درست چند ماه پس از سخنرانیهای ضدشیعه صورت گرفت.
یک هفته پیش از وقوع این رویداد، محمد مرسی به همراه روحانیهای سنی تندرو در مراسمی حضور یافته و مسلمانان شیعه را «غیرمطهر و ناپاک» خواندند. تنشها بر سر حکومت مرسی مدتی است بسیار شدید شده، طوری که در جریان تظاهرات مردمی در مصر دستکم 3 تن کشته و صدها تن زخمی شدند و در تظاهرات گسترده سیام ژوئن سالجاری میلادی نیز خشونتهای بسیاری رخ داد. این تظاهرات در اولین سالگرد مراسم سوگند مرسی صورت گرفت. ارتش مصر نیز وارد صحنه شده و مداخله كرده و مرسي را بركنار كرد. در آخرين سخنرانی مرسی، هیچ نشانهای از فرونشاندن تنشها و انتقادات و پاسخ به خواسته مخالفان مبنی بر استعفایش وجود نداشت.
با این حال مساله فرقهگرایی در خارج از مصر نیز به همین صورت است. در عراق کشتار مذهبي طی 5سال بالاترین رقم تلفات را به همراه داشته است. در بحرین خانواده سلطنتی که نماینده اقلیت سنی است بشدت اعتراضات اکثریت شیعه را سرکوب ميكند. این معترضان دنبال نقشی برجستهتر در صحنه سیاست هستند. تنشهای فرقهای همچنین در لبنان و ترکیه در جریان است.
شرایط همه این کشورها با یکدیگر برابر است اما در مقیاسی بزرگتر این ناآرامی منطقهای توسط جنگ داخلی سوریه تحریک شده چرا که این جنگ داخلی در سراسر این مرز گسترش یافته و مسلمانان شیعه و سنی کشورهای همسایه را تحریک میکند تا به یکدیگر حمله کنند. این ناآرامی از 2 سال پیش به دنبال اعتراضات صلحآمیز علیه بشار اسد، یکی از اعضای اقلیت علوی که یک گروه شیعه است، شكل گرفت. در حال حاضر که جنگ داخلی سوریه 100 هزار کشته بر جای گذاشته، تندروهاي سلفي در منطقه خاورميانه نسبت به اقدامات بشار اسد بشدت عصبانی شدهاند و این در حالی است که مسلمانان شیعه در خارج از سوریه برای دفاع از بشار اسد به دولت وی پیوستهاند. عربستان سعودی، ترکیه و قطر که کشورهای سنی با منافع استراتژیک مرزی محسوب میشوند، حامی مخالفان سوری هستند اما ایران و حزبالله مستقر در لبنان که هر دو شیعه هستند از بشار اسد حمایت میکنند.
بدون توجه به آنچه در سوریه میگذرد، رهبران کشورهای همسایه باید به سرعت تلاش کنند این روند را که به سوی فرقهگرایی میرود، تغییر دهند. این امر بدان معناست که این رهبران باید متعهد تساوی حقوق همه شهروندان شوند و این ضمانت را بدهند که مسلمانان شیعه و دیگر اقلیتها میتوانند مراسم مذهبی خود را بدون هیچ ترسی برگزار کنند.
چنین قوانینی در منشور سازمان ملل و بیانیه جهانی حقوق بشر مطرح شده است. در نتیجه باید بدانید که انتخابات به خودی خود باعث ایجاد دموکراسی نمیشود و دولتها نیز باید شامل آن شوند و اگر به هر دلیلی تفرقه و تنفر پرورش یابد، ناگزیر نتیجه معکوس داده و ثبات جوامع غیرممکن میشود».