وقتی یک سیاهپوست آلابامایی در 1936 در برابر چشمان هیتلر 4 مدال طلا در رشته‌های مختلف ورزشی را به گردن آویخت یا وقتی تیم فوتبال آلمان در 1938، 6 به 3 در مقابل انگلیس زانو زد ادعای هیتلر به برتری نژاد آریایی به چالش کشیده شد. اما درحالی که فوتبال در آلمان به جبهه ضدفاشیسم کمک کرد در ایتالیای زمان موسیلینی موفقیت‌های فوتبالی تیم ملی این کشور برعکس منجر به تقویت و تحکیم فاشیسم شد، تیم ایتالیا طی دهه 1930 فقط 7 بار باخت، در 2 جام‌جهانی 1934 و 1938 قهرمان شد و طلای المپیک 1936 را به چنگ آورد. در طول دوران مدرنیته، میدان ورزش همواره بستری مساعد برای بیان و تقویت انواع ملی‌گرایی و محلی‌گرایی بوده، مفهوم ملی‌گرایی ورزشی به این مساله می‌پردازد البته واژه‌های دیگری مثل
میهن پرستی ورزشی نیز در برخی آثار به همین مساله پیوند ورزش مدرن و ملیت اشاره می‌کنند. در این مقاله به معرفی این مفهوم و بررسی کاربرد آن در کشورهای مختلف جهان پرداخته می‌شود.
تاکنون از انگلیس، اسکاتلند و اسپانیا سخن به میان آمد که چگونه بازتاب رقابت‌های محلی و ملی‌گرایی قومی در فوتبال این کشورها منشأ تقویت باشگاه‌ها از یک سو و منشأ آسیب و تضعیف تیم ملی این کشورها از سوی دیگر شده بود اما وضعیت آلمان متفاوت است. این کشور در کنار باشگاه‌های قدرتمندش همیشه تیم ملی قدرتمندی نیز داشته است.
این در حالی است که گسترش بازی انگلیسی فوتبال در آلمان با سوءظن‌ها و مقاومت‌هایی رو به رو بود. در ایالت باواریا تا 1913 بازی فوتبال ممنوع بود و آن را «ورزش انگلیسی و موجب عقب‌ماندگی آلمان‌ها» می‌دانستند.
ادو مرکل توضیح می‌دهد که ورزش مدرن در کنار گسترش صنعتی شدن، توسعه معادن و صنعت بافندگی آلمان، تحت تاثیر بریتانیا به این سرزمین پا نهاد و البته پیش از آن فرهنگ فعالیت‌های بدنی ویژه و بومی منطقه با عنوان «تورنن» (نوعی ژیمناستیک) شکل گرفته بود: جمع بزرگی از یک جنبش ملی بودند که فعالانه در‌ترقی یکپارچگی سیاسی مردم آلمان و مردمسالار شدن جامعه می‌کوشیدند. تورنن‌بازان محافظه‌کار ابتدا نسبت به ورود ورزش‌های انگلیسی واکنشی خونسرد نشان دادند اما بزودی کار به خصومت کشیده شد اما به هر حال آنها نمی‌توانستند رژه پیروزمندانه ورزش مدرن را متوقف کنند. ورزش مدرن به پشتیبانی سیستم‌های حمل و نقل عمومی و وسایل ارتباط جمعی، حرکتی غیرقابل کنترل داشت و ورزش تورنن به آرامی به اشکال جدید تغییر شکل یافت.
مرکل به استقبال دولت آلمان از ورزش مدرن با انگیزه‌های نظامی، اقتصادی، سیاسی و ایدئولوژیکی اشاره می‌کند.
در طول دوره فاشیسم هیتلر در آلمان، ورزش به ضرر فاشیسم به کار آمد. او توضیح می‌دهد وقتی یک سیاهپوست آلابامایی در 1936 در برابر هیتلر 4 مدال طلا در رشته‌های مختلف ورزشی را به گردن آویخت یا تیم فوتبال آلمان در 1938، 6 به 3 در مقابل انگلیس زانو زد ادعای هیتلر به برتری نژاد آریایی به چالش کشیده شد.
در این نوشتار از تجربه ایتالیا سخن به میان نخواهد آمد اما اگر فوتبال در آلمان به جبهه ضدفاشیسم کمک کرد در ایتالیای زمان موسیلینی برعکس موفقیت‌های فوتبالی تیم ملی این کشور منجر به تقویت و تحکیم فاشیسم شد. آن تیم طی دهه 1930 فقط 7 بار باخت، در 2 جام‌جهانی 1934 و 1938 قهرمان شد و طلای المپیک 1936 را به چنگ آورد؛ این درحالی بود که به تعبیر خيلي‌ها «ملت ایتالیا بازی بزرگ‌تر فاشیسم را می‌باخت».
بررسی باشگاه‌های آلمان الگوی متفاوتی از تعلق به باشگاه را نمایندگی می‌کند. اگر در احساس تعلق به باشگاه‌های سلتیک و رنجرز اسکاتلند از مذهب سخن به میان آمد و باشگاه‌های اسپانیایی نمادهای یک فرهنگ محلی یا حکومت مرکزی را با خود داشتند اما در این نمونه آلمانی شاهد نمونه‌های «کارگری» هستیم.
ایالت ثروتمند و صنعتی باواریا سرزمین طلایی باشگاه‌های آلمان به شمار می‌رود. در شهر مونیخ باشگاه بایرن را نماد سرمایه‌داری و ثروت باواریا می‌دانند، در حالی که باشگاه مونیخ 1860 بیشتر متعلق به طبقه کارگر به شمار می‌رود اما
بایر لورکوزن نمونه‌ای متفاوت‌تر را ارائه می‌دهد: باشگاه لورکوزن ترکیب دیگری از فرهنگ طرفداران در آلمان را عرضه کرد. بایر لورکوزن سال 1904 تاسیس شد اما به‌رغم سابقه دیرینه‌اش و در ارتباط با
دست راستی‌ها و حضور طبقه کارگر در منطقه به افراطی‌ها و طبقه کارگر تعلق نیافت. بایر لورکوزن را باشگاه خانواده‌ها می‌خوانند. نام باشگاه تا حدی بازگوکننده ساختار آن هم هست. صاحب باشگاه بایر لورکوزن، کمپانی داروسازی چندملیتی Bayer AG است و روی پیراهن بازیکنان نام معروف‌ترین محصول آن «آسپرین» به چشم می‌خورد... طرفداران باشگاه از شهر لورکوزن که در چند مایلی شمال کلن قرار دارد می‌آیند و اکثرشان در استخدام این کمپانی هستند. آنها خود را متعلق به «تیم کارخانه‌ای» می‌دانند و به فضای صمیمانه و دوستانه استادیوم بای آرنا می‌بالند.