گروه فرهنگ و هنر: 18 تیرماه سالروز چهارمین سالروز درگذشت مهدی آذریزدی، خالق «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» است. نويسنده‌اي كه به قول رضا بردستاني (مسؤول پيشين بنياد آذر يزدي) نويسنده‌اي بود ساده و صميمي از نسل حروف سربي. از او کتاب 8 جلدی «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب»، «قصه‌های تازه از كتاب‌های كهن»، «گربه ناقلا»، «گربه تنبل»، «مثنوی» (برای بچه‌ها) و «مجموعه قصه‌های ساده» به یادگار مانده است. مهدی آذریزدی سال 1301 شمسی در خرمشاه از توابع یزد در یك خانواده جدید‌الاسلام به دنیا آمد. خانواده او جزو خانواده‌های جدیدالاسلام‌ها بودند، آنها قبلا زرتشتی بودند و 4-3 نسل پیش مسلمان شدند. او مختصر خواندن و نوشتن را در خانه از پدر و قرآن را از مادربزرگ فرا‌گرفت و در 14 سالگی همراه با كار رعیتی یا شاگرد‌بنایی مدت یك سال و نیم صبح‌های تاریك به مدرسه خان می‌رفت. او تا طلوع آفتاب نزد یك «آشیخ» كه او هم روزها در گیوه‌فروشی كار می‌كرد با 3 شاگرد دیگر یاد گرفتن عربی را با اصرار پدر شروع كرد. آذریزدی سال‌ها پیش در گفت‌وگو با روزنامه پیمان یزد درباره پدرش گفته بود: او مدرسه دولتی و كار دولتی و لباس كت و شلوار را حرام می‌دانست و به همین علت او را به مدرسه نگذاشت. به گفته وی، قرآن، مفاتیح‌الجنان، حلیه‌المتقین، عین‌الحیات، معراج‌السعاده، نصاب‌الصبیان و جامع‌المقدمات تنها كتاب‌هایی بودند كه در خانه آنها دیده می‌شدند. نخستین حسرت زندگی
آذریزدی در همان سن و سال بود كه نخستین حسرت زندگی خود را تجربه كرد: «نخستین‌بار كه حسرت را تجربه كردم، موقعی بود كه دیدم پسرخاله پدرم كه روی پشت‌بام با هم بازی می‌كردیم و هر دو 8 ساله بودیم، چند تا كتاب دارد كه من هم می‌خواستم و نداشتم. به نظرم ظلمی از این بزرگ‌تر نمی‌آمد كه آن بچه كه سواد نداشت، آن كتاب‌ها را داشته باشد و من كه سواد داشتم، آنها را نداشته باشم. كتاب‌ها، گلستان و بوستان سعدی و تاریخ معجم چاپ بمبئی بود كه پدرش از زرتشتی‌های مقیم بمبئی هدیه گرفته بود. شب قضیه را به پدرم گفتم. پدرم گفت اینها به درد ما نمی‌خورد؛ اینها كتاب‌های دنیایی‌اند، ما باید به فكر آخرتمان باشیم. شب رفتم توی زیرزمین و ساعت‌ها گریه كردم و از همان زمان عقده كتاب پیدا كردم كه هنوز هم دارم». آذریزدی درباره نخستین تجربه و برخوردش با كتابفروشی می‌گوید كه این تجربه مربوط به 14 سالگی او است؛ زمانی كه در كارگاه جوراب‌بافی كار می‌كرد. او می‌گوید: «از كار بنایی به كار در كارگاه جوراب‌بافی كشیده شدم. صاحب كارگاه با «گلباری‌ها»، صاحبان یگانه كتابفروشی شهر، خویشی داشت. صاحب كارگاه هم جداگانه یك كتابفروشی تاسیس كرد و مرا از میان شاگردهای جوراب‌بافی جدا كرد و به كتابفروشی برد. دیگر گمان می‌كردم به بهشت رسیده‌ام. تولد دوباره و كتاب خواندن من شروع شد. در این كتابفروشی بود كه فهمیدم چقدر بی‌سوادم و بچه‌هایی كه به دبستان و دبیرستان می‌روند، چقدر چیزها می‌دانند كه من نمی‌دانم. برای رسیدن به دانایی بیشتر یگانه راهی كه جلوی پایم بود خواندن كتاب بود. 4-3 سال كار در این كتابفروشی، هوس نوشتن و شعر گفتن و با بچه‌های درس‌خوانده همرنگ شدن را در من به وجود آورد».
آمدن به تهران و كار در كتابفروشی‌ها
مهدی آذریزدی 2 سال بعد از رفتن رضاخان و در بحبوحه جنگ جهانی دوم به تهران آمد: «ناگزیر می‌بایست كاری پیدا می‌كردم تا بتوانم با آن زندگی كنم و این كار حتما می‌بایست كاری مطبوعاتی می‌بود. در تهران با چند كتابفروشی از راه مكاتبه آشنا بودم، ولی نمی‌خواستم بروم و بگویم كار می‌خواهم. ناشناسانه تقاضای كار كردن را سهل‌تر می‌یافتم. پیش‌تر با مقالات هاشمی‌حائری انسی پیدا كرده بودم. با خودم گفتم، یك روزنامه‌نویس مشهور با همه ارتباط دارد. نامه‌ای به ایشان نوشتم و گفتم كه كار مطبوعاتی می‌خواهم. آقای هاشمی قدری توپ و تشر زد و ملامت كرد كه به تهران می‌آیید چه كنید؟! ما خودمان از این شهر در عذابیم و از این حرف‌ها. بعد كم‌كم آرام شد و گفت شما سه‌شنبه آینده بیا یك فكری برایت می‌كنم. سه‌شنبه بعد آقای حسین مكی را در همان اداره صدا كرد و گفت بیا، این همشهری‌ات آمده. با آقای مكی در یزد آشنا شده بودم. آقای مكی گفت در خیابان ناصرخسرو با چاپخانه حاج‌محمدعلی علمی صحبت كرده‌ام. برو آنجا و بگو مكی مرا فرستاده. همان روز رفتم و در چاپخانه علمی مشغول به كار شدم». مهدی آذریزدی تا اواخر عمرش همچنان با كتابفروشی‌ها و ناشران كار می‌كرد. او در كتابفروشی‌های خاور، ابن‌سینا، امیركبیر، بنگاه ترجمه و نشر كتاب و روزنامه‌های آشفته و اطلاعات و چاپخانه علمی چندین سال كار كرد.
نگران بودم كتاب خوبی نشود
مهدی آذریزدی را بیشتر به خاطر كتاب‌هایی می‌شناسند كه برای كودكان نوشته است بویژه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب». او درباره روزگاری كه برای نخستین‌بار به فكر نوشتن كتاب برای بچه‌های افتاده بود، می‌گوید: «نخستین‌بار كه به فكر تدارك كتاب برای كودكان افتادم، سال 1335 یعنی در سن 35 سالگی‌ام بود. در این سال در عكاسی یادگار یا بنگاه ترجمه و نشر كتاب كار می‌كردم و ضمنا كار غلط‌گیری نمونه‌های چاپی را هم از انتشارات امیركبیر گرفته بودم و شب‌ها آن را انجام می‌دادم. قصه‌ای از «انوار سهیلی» را در چاپخانه می‌خواندم كه خیلی جالب بود. فكر كردم اگر ساده‌تر نوشته شود برای بچه‌ها خیلی مناسب است.جلد اول «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» خود به خود از اینجا پیدا شد. آن را شب‌ها در حالی می‌نوشتم كه توی یك اتاق 6 متری زیر شیروانی، با یك لامپ نمره 10 دیواركوب زندگی می‌كردم. آن را اول بار به كتابخانه ابن‌سینا (سر چهار‌راه مخبرالدوله) دادم. آن را بعد از مدتی پس دادند و رد كردند. گریه‌كنان آن را پیش آقای جعفری، مدیر انتشارات امیركبیر بردم. ایشان حاضر شد آن را چاپ كند».
ديدار با رهبر انقلاب
در سفري که رهبر معظم انقلاب اسلامي دي‌ماه سال 1386 به يزد داشتند، منتخبان اقشار مختلف مردم يزد با ايشان ديدار کردند که مهدي آذريزدي هم يکي از آنان بود. مقام معظم رهبري درباره آذريزدي فرموده بودند: «...من خودم را از جهت رسيدگي به فرزندانم، بخشي مديون اين مرد و کتاب اين مرد مي‌دانم. آن وقتي که کتاب ايشان درآمد- اول هم به نظرم 2 جلد، 3 جلد، تا آن وقتي که من اطلاع پيدا کردم، از اين کتاب در‌آمده بود؛ «قصه‌هاي خوب براي بچه‌هاي خوب» - من رفتم تورق کردم. بچه‌هاي ما داشتند به دوران مراهقي- يعني نزديکي به بلوغ- مي‌رسيدند، دوره هم دوره طاغوت بود و هم عوامل در جهت گمراه‌سازي ذهن و دل جوان حرکت مي‌کرد. من دلم مي‌خواست چيزي باشد که جوان‌هاي ما با او هدايت شوند و جاذبه هم داشته باشد. خب، کتاب خوب که خيلي بود. بنده فهرست پيشنهادي کتاب مي‌نوشتم و بين جوان‌هاي دانشجو و دانش‌آموزهاي سطوح بالاي دبيرستان‌ها پخش مي‌شد اما براي بچه‌هاي کوچک، دستمان خالي بود، تا اينکه کتاب ايشان را من پيدا کردم. نگاه کردم ديدم اين از جهات متعدد، از 3-2 جهت، همان چيزي است که من دنبالش مي‌کردم، به نظرم 2 جلد يا 3 جلد آن وقت چاپ شده بود، خريدم. بعد هم دنبالش گشتم تا اينکه جلد پنجم به نظرم يا ششم- حالا درست نمي‌دانم، يادم نيست- درآمد؛ به تدريج چاپ شد و من رفتم تهيه کردم و براي فرزندانم خريدم. نه فقط فرزندان، بلکه در سطح شعاع ارتباطات فاميلي و دوستانه، هر جا دستم رسيد و فرزندي داشتند که مناسب بود با اين قضيه، اين کتاب ايشان را معرفي کردم... ايشان- آذريزدي- يک خلائي را در يک برهه از زمان براي زنجيره طولاني فرهنگي اين کشور پر کردند. اين کار، با‌ارزش است. خداوند از شما- آقاي مهدي آذريزدي- اين خدمت را قبول کند و مأجور باشيد...». در آن هنگام، مهدي آذريزدي، آرام چشمان خيسش را پاک کرد. موقع شام نيز مهدي آذريزدي در کنار رهبر انقلاب نشسته بود.