آلودگی آب رودخانه‌های استان تهران، یکی از جدی‌ترین معضلات زیست محیطی این استان است که هرازگاهی از سوی رسانه‌ها مطرح شده و با همان سرعت مطرح شدنش، رو به فراموشی می‌رود.
هنگامی که مدیرکل دفتر آلودگی آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید: «تقریبا همه رودخانه‌های تهران آلوده‌اند.» می‌توان به ابعاد خطرات ناشی از این معضل زیست محیطی پی برد و وقتی این مسؤول محیط زیست نمی‌داند چه عناصری و به چه میزان این آب‌ها را آلوده کرده‌اند علت برطرف نشدن چنین دردسری هویدا می‌شود.
سروش مدبری با اشاره به اینکه سازمان محیط زیست مطالعات تازه‌ای درباره موضوع مذکور را آغاز کرده، اظهار داشت: متاسفانه سهم هر شخص حقیقی و حقوقی از میزان آلودگی‌ها مشخص نیست و هیچ دستگاه دولتی و غیر دولتی به درستی و بموقع این موضوع را پیگیری نمی‌کند. وی افزود: رودخانه‌های کرج و جاجرود به دلیل اینکه نزدیک تهران هستند از یک طرف منبع آب شرب شهروندان تهرانی است و از سویی به دلیل اقلیم خاصی که دارد محل تفرج بسیاری از شهروندان تهرانی و ساکنان استان تهران محسوب می‌شوند. در استان تهران این 2 رودخانه بیشترین حجم آلودگی‌ها را داشته‌اند و این در حالی است که ماده دوم قانون توزیع عادلانه آب تاکید می‌کند ساخت هرگونه اعیانی، حفاری و دخل و تصرف در بستر حریم رودخانه و انهار طبیعی ممنوع بوده و در صورت مشاهده تخلف باید نسبت به تخریب آن اقدام شود. مدبری با اشاره به اینکه در جایی مثل رودخانه‌های جاجرود و کرج ساخت وسازهای زیادی انجام شده و اقامتگاه‌های شبانه روزی به وجود آمده تاکید کرد: اینگونه ساخت و سازها با توجه به اینکه سیستم جمع‌آوری فاضلاب ندارند، باعث ایجاد آلودگی آب، فرسایش خاک و از بین رفتن دید و منظر می‌شوند.
از سوی دیگر واحدهای پذیرایی و باغ‌های خانوادگی و احداث خانه‌های ویلایی در حاشیه رودخانه‌های جاجرود و کرج و... بدون در نظر گرفتن شرایط و ضوابط زیست‌محیطی موجب ورود فاضلاب‌های خانگی شهری و روستایی به رودخانه‌ها شده و این امر نه تنها سلامت رودخانه، آب شرب و سلامت شهروندان ساکن را تهدید کرده، بلکه موجب نابودی زیستگاه‌های شرقی و غربی تهران می‌شود. به گفته دیگر صاحبنظران محیط زیست، سوء مدیریت در بخش اجرایی، مشکل اصلی افزوده شدن آلودگی رودخانه‌های کشور است به‌طوری که با توجه به قانون منع ساخت و ساز در شعاع 150 متری حریم زیست محیطی رودخانه‌ها، شهرداری‌ها هیچ‌گونه ترفندی برای مقابله با موج گسترده ساخت و سازهای این بخش نداشته و مرتب اجازه ساخت و ساز می‌دهند؛وگرنه بدون مجوز که این مجوزهای ساختمان سازی را صادر نمی‌کنند! مدیر کل دفتر آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست معتقد است: این سازمان تاکنون تلاش‌های بسیاری را برای حل مشکلات، انجام داده که بی‌فایده بوده است، چرا که باید همه سازمان‌ها و دستگاه‌ها برای دستیابی به این مهم، همسو و هماهنگ عمل کنند.
مدبری همچنین می‌گوید: عموما سرشاخه‌های این رودخانه‌ها کمتر از بخش‌های پایینی آلوده هستند و هر چه رود به سمت پایین و به سوی دشت‌ها می‌رود آلاینده‌های کشاورزی و صنعتی به آنها وارد شده و باعث آلودگی آنها می‌شود. وی به نهر فرحزاد اشاره می‌کند که در ابتدای مسیر مشکل خاصی ندارد و وقتی به شهر ری می‌رسد و تبدیل به نهر فیروز‌آباد می‌شود فاضلاب‌های خانگی و صنعتی واحدهای کوچک و بزرگ صنعتی که بیشتر به صورت غیر قانونی فعالیت می‌کنند این نهر را آلوده می‌کنند.
در گذشته این طور استنباط می‌شد که آب و خاک آلوده جنوب شهر تهران ناشی از آب غسالخانه بهشت زهرا(س) بوده اما این داستان مربوط به 2 سال پیش بوده و هم اکنون این مکان به سیستم تصفیه خانه مجهز شده است. آلودگی رودخانه‌های تهران موضوعی است که حتی با واکنش‌هایی از سوی نماینده‌های مجلس نیز مواجه شده است، به‌طوری که مخبرکمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به نقش قابل توجه رودخانه‌های ایران به عنوان منبع اصلی حفظ محیط زیست جانوران اعلام کرده است: تمامی مواد آلاینده‌ای که به داخل رودخانه‌ها ریخته می‌شوند به سدها و سفره‌های آب زیرزمینی وارد شده و مسموم شدن این سفره‌های زیر زمینی با توجه به اینکه آب آشامیدنی تهران از این منبع تامین می‌شود مسموم شدن مردم را به دنبال دارد!
شاهرخ رامین با اشاره به اینکه یکی از نقاط ضعف مجلس این است که تا کنون فاقد حوزه کارشناسی در این حوزه بوده، تاکید می‌کند: تاکنون مواردی را که مجلس بررسی می‌کرد موضوعاتی بودند که ارجاعی بوده و چون این مساله از هیچ منبعی به مجلس ارجاع نشده، در صورت مطرح شدن آن قطعا در اولین فرصت پیگیری خواهد شد. نماینده مردم دماوند و فیروزکوه در مجلس تصریح کرد: درباره ساخت و سازهای غیر مجاز در حاشیه رودخانه‌ها چنانچه موارد قانونی نقض شده حتما دلایل توجیهی اجتماعی، اقتصادی و ... داشته که مورد قانونی آن را نادیده گرفته‌اند.
وی با اشاره به این مساله خاطرنشان کرد: در صورت عدم رعایت قانون در ساخت و سازهای داخل شهر، با گرفتن جریمه از مسؤول پروژه مشکل نقص قانونی آن حل می‌شود در حالی که ساخت و سازهای غیرقانونی در محدوده رودخانه‌ها حتی با گرفتن جریمه هم مشکلات حادی را برای آینده به‌وجود می‌آورد. به گفته او برای حل مشکلات این چنینی باید قانون تعدیل شده یا قانون قابل اجرا را بنویسیم و تصویب کنیم.
این در حالی است که مساله آلودگی رودخانه‌ها بسیار جدی‌تر از آن است که با گرفتن جریمه از متخلفان برطرف شود. تلخی ضایعات این مساله آنگاه جدی‌تر شده و به چشم می‌آید که بدانیم نسل بسیاری از آبزیان رودخانه‌ها و جانوران این زیستگاه‌ها با تخریب حریم‌شان از بین رفته و ممکن است میزان آلودگی‌ها به اندازه‌ای شود که هیچ سیستم تصفیه‌خانه‌ای نتواند آن را تصفیه کند.
گفتنی است رفع این مشکل تنها با تصویب یا تصحیح قانون انجام نمی‌شود و باید فرهنگ سازی در سطح وسیعی صورت گیرد، همانطور که پلیس راهور هم به وسیله آموزش به کودکان به شکل‌های مختلف توانست تا حدود زیادی به اجرای قانون کمک کند چراکه کودکان به عنوان ناظر بر عملکرد بزرگسالان خود آنها را مجبور به اجرای قوانین می‌کنند.
برای این مساله هم به وسیله آموزش در سنین مختلف بویژه در فصل‌هایی که مردم بیشتر به سمت طبیعت می‌روند، می‌توان به این هدف بزرگ دست یافت. جاجرود و کرج آلوده ترین رودخانه‌های تهران هستند
آلودگی آب رودخانه‌های استان تهران، یکی از جدی‌ترین معضلات زیست محیطی این استان است که هرازگاهی از سوی رسانه‌ها مطرح شده و با همان سرعت مطرح شدنش، رو به فراموشی می‌رود.
هنگامی که مدیرکل دفتر آلودگی آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید: «تقریبا همه رودخانه‌های تهران آلوده‌اند.» می‌توان به ابعاد خطرات ناشی از این معضل زیست محیطی پی برد و وقتی این مسؤول محیط زیست نمی‌داند چه عناصری و به چه میزان این آب‌ها را آلوده کرده‌اند علت برطرف نشدن چنین دردسری هویدا می‌شود.
سروش مدبری با اشاره به اینکه سازمان محیط زیست مطالعات تازه‌ای درباره موضوع مذکور را آغاز کرده، اظهار داشت: متاسفانه سهم هر شخص حقیقی و حقوقی از میزان آلودگی‌ها مشخص نیست و هیچ دستگاه دولتی و غیر دولتی به درستی و بموقع این موضوع را پیگیری نمی‌کند. وی افزود: رودخانه‌های کرج و جاجرود به دلیل اینکه نزدیک تهران هستند از یک طرف منبع آب شرب شهروندان تهرانی است و از سویی به دلیل اقلیم خاصی که دارد محل تفرج بسیاری از شهروندان تهرانی و ساکنان استان تهران محسوب می‌شوند. در استان تهران این 2 رودخانه بیشترین حجم آلودگی‌ها را داشته‌اند و این در حالی است که ماده دوم قانون توزیع عادلانه آب تاکید می‌کند ساخت هرگونه اعیانی، حفاری و دخل و تصرف در بستر حریم رودخانه و انهار طبیعی ممنوع بوده و در صورت مشاهده تخلف باید نسبت به تخریب آن اقدام شود. مدبری با اشاره به اینکه در جایی مثل رودخانه‌های جاجرود و کرج ساخت وسازهای زیادی انجام شده و اقامتگاه‌های شبانه روزی به وجود آمده تاکید کرد: اینگونه ساخت و سازها با توجه به اینکه سیستم جمع‌آوری فاضلاب ندارند، باعث ایجاد آلودگی آب، فرسایش خاک و از بین رفتن دید و منظر می‌شوند.
از سوی دیگر واحدهای پذیرایی و باغ‌های خانوادگی و احداث خانه‌های ویلایی در حاشیه رودخانه‌های جاجرود و کرج و... بدون در نظر گرفتن شرایط و ضوابط زیست‌محیطی موجب ورود فاضلاب‌های خانگی شهری و روستایی به رودخانه‌ها شده و این امر نه تنها سلامت رودخانه، آب شرب و سلامت شهروندان ساکن را تهدید کرده، بلکه موجب نابودی زیستگاه‌های شرقی و غربی تهران می‌شود. به گفته دیگر صاحبنظران محیط زیست، سوء مدیریت در بخش اجرایی، مشکل اصلی افزوده شدن آلودگی رودخانه‌های کشور است به‌طوری که با توجه به قانون منع ساخت و ساز در شعاع 150 متری حریم زیست محیطی رودخانه‌ها، شهرداری‌ها هیچ‌گونه ترفندی برای مقابله با موج گسترده ساخت و سازهای این بخش نداشته و مرتب اجازه ساخت و ساز می‌دهند؛وگرنه بدون مجوز که این مجوزهای ساختمان سازی را صادر نمی‌کنند! مدیر کل دفتر آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست معتقد است: این سازمان تاکنون تلاش‌های بسیاری را برای حل مشکلات، انجام داده که بی‌فایده بوده است، چرا که باید همه سازمان‌ها و دستگاه‌ها برای دستیابی به این مهم، همسو و هماهنگ عمل کنند.
مدبری همچنین می‌گوید: عموما سرشاخه‌های این رودخانه‌ها کمتر از بخش‌های پایینی آلوده هستند و هر چه رود به سمت پایین و به سوی دشت‌ها می‌رود آلاینده‌های کشاورزی و صنعتی به آنها وارد شده و باعث آلودگی آنها می‌شود. وی به نهر فرحزاد اشاره می‌کند که در ابتدای مسیر مشکل خاصی ندارد و وقتی به شهر ری می‌رسد و تبدیل به نهر فیروز‌آباد می‌شود فاضلاب‌های خانگی و صنعتی واحدهای کوچک و بزرگ صنعتی که بیشتر به صورت غیر قانونی فعالیت می‌کنند این نهر را آلوده می‌کنند.
در گذشته این طور استنباط می‌شد که آب و خاک آلوده جنوب شهر تهران ناشی از آب غسالخانه بهشت زهرا(س) بوده اما این داستان مربوط به 2 سال پیش بوده و هم اکنون این مکان به سیستم تصفیه خانه مجهز شده است. آلودگی رودخانه‌های تهران موضوعی است که حتی با واکنش‌هایی از سوی نماینده‌های مجلس نیز مواجه شده است، به‌طوری که مخبرکمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به نقش قابل توجه رودخانه‌های ایران به عنوان منبع اصلی حفظ محیط زیست جانوران اعلام کرده است: تمامی مواد آلاینده‌ای که به داخل رودخانه‌ها ریخته می‌شوند به سدها و سفره‌های آب زیرزمینی وارد شده و مسموم شدن این سفره‌های زیر زمینی با توجه به اینکه آب آشامیدنی تهران از این منبع تامین می‌شود مسموم شدن مردم را به دنبال دارد!
شاهرخ رامین با اشاره به اینکه یکی از نقاط ضعف مجلس این است که تا کنون فاقد حوزه کارشناسی در این حوزه بوده، تاکید می‌کند: تاکنون مواردی را که مجلس بررسی می‌کرد موضوعاتی بودند که ارجاعی بوده و چون این مساله از هیچ منبعی به مجلس ارجاع نشده، در صورت مطرح شدن آن قطعا در اولین فرصت پیگیری خواهد شد. نماینده مردم دماوند و فیروزکوه در مجلس تصریح کرد: درباره ساخت و سازهای غیر مجاز در حاشیه رودخانه‌ها چنانچه موارد قانونی نقض شده حتما دلایل توجیهی اجتماعی، اقتصادی و ... داشته که مورد قانونی آن را نادیده گرفته‌اند.
وی با اشاره به این مساله خاطرنشان کرد: در صورت عدم رعایت قانون در ساخت و سازهای داخل شهر، با گرفتن جریمه از مسؤول پروژه مشکل نقص قانونی آن حل می‌شود در حالی که ساخت و سازهای غیرقانونی در محدوده رودخانه‌ها حتی با گرفتن جریمه هم مشکلات حادی را برای آینده به‌وجود می‌آورد. به گفته او برای حل مشکلات این چنینی باید قانون تعدیل شده یا قانون قابل اجرا را بنویسیم و تصویب کنیم.
این در حالی است که مساله آلودگی رودخانه‌ها بسیار جدی‌تر از آن است که با گرفتن جریمه از متخلفان برطرف شود. تلخی ضایعات این مساله آنگاه جدی‌تر شده و به چشم می‌آید که بدانیم نسل بسیاری از آبزیان رودخانه‌ها و جانوران این زیستگاه‌ها با تخریب حریم‌شان از بین رفته و ممکن است میزان آلودگی‌ها به اندازه‌ای شود که هیچ سیستم تصفیه‌خانه‌ای نتواند آن را تصفیه کند.
گفتنی است رفع این مشکل تنها با تصویب یا تصحیح قانون انجام نمی‌شود و باید فرهنگ سازی در سطح وسیعی صورت گیرد، همانطور که پلیس راهور هم به وسیله آموزش به کودکان به شکل‌های مختلف توانست تا حدود زیادی به اجرای قانون کمک کند چراکه کودکان به عنوان ناظر بر عملکرد بزرگسالان خود آنها را مجبور به اجرای قوانین می‌کنند.
برای این مساله هم به وسیله آموزش در سنین مختلف بویژه در فصل‌هایی که مردم بیشتر به سمت طبیعت می‌روند، می‌توان به این هدف بزرگ دست یافت. ارسال نظر
پربیننده