
در فوتبال ایران، قانون نانوشته زیاد داریم؛ قوانینی که گاهی منشأ و مبدا آن روشن است و بعضی از آنها معلوم نیست از کجا به فوتبال تزریق شدهاند، اما وجه مشترک هر 2 حالت آن است که کسی حوصله نقد و بررسی آنها را ندارد و نمیپرسد «چرا باید به این قوانین تن داد؟»یکی از قوانین نانوشته فوتبال ایران، برگزاری داربی در هفتههای میانی لیگ است و آرزو به دلمان ماند برای یکبار هم که شده تماشاگر این بازی در
3 هفته ابتدایی یا 2 هفته پایانی لیگ باشیم. این هم از عجایب قرعهکشی بدون دخالت عوامل خارجی است که خواه لیگ 18 تیمی باشد، یا 16 تیمی یا هر عدد دیگری، بازی استقلال و پرسپولیس
به طور اتفاقی در اواسط لیگ انجام میشود! هر سال هم که مراسم قرعهکشی لیگ برگزار میشود، همین داستان برقرار است. در فوتبالی که نهادهای غیرفوتبالی گاهی روز و ساعت بازی را به دلایلی که خودشان تشخیص میدهند، تغییر میدهند و غالبا نیازی به پاسخگویی هم احساس نمیکنند، وقوع چنین تصادفی قاعدتا نباید اتفاق عجیبی باشد اما آنهایی که اندک آشنایی با تئوریهای احتمالات دارند، میدانند وقتی یکی از «جایگشت»ها بهطور تصادفی پر نشود، بقیه قرعهکشی نیز اعتبار «تصادفی بودن» را ندارد و در واقع هر سال، قرعهکشی لیگ مخدوش و محل ابهام است. جالب اینجاست که هم مدیران و کادر فنی استقلال و هم پرسپولیس، از هر طیف و گروهی که باشند، از این تصادف میمون و مبارک استقبال میکنند. بویژه در هفتههای ابتدایی که هنوز تیمها شرایط آرمانی پیدا نکردهاند، شکست در این بازی میتواند به منزله پایان کار یک مربی در پرسپولیس یا استقلال باشد و بیدلیل نیست که طرفین ترجیح میدهند هفتههای آغازین لیگ را بدون بحران (ناکامی در داربی) سپری کنند. وقتی چنین تصادفی در هر سال تکرار میشود، آنوقت است که کسی نمیتواند به این شائبه پاسخ محکمی دهد که چرا فلان تیم، ترتیب بازیهایش ساده و متناسب است و این ذهنیت به وجود میآید که وقتی میشود یک بازی خاص را مدام در جدول جاگذاری کرد، بالطبع میتوان چیدمان بقیه بازیها را هم مطابق با خوشایند برخی تیمها تغییر داد. شاید گفته شود حساسیت داربی آنقدر هست که نیازی نباشد سرنوشت قهرمانی در روزهای پایانی لیگ، به این بازی گره بخورد اما نکته اینجاست که در 11 سال اخیر هیچوقت استقلال و پرسپولیس، همزمان در کورس قهرمانی نبودهاند. در فصلهایی که استقلال مدعی بوده، پرسپولیس از نیمفصل از جمع مدعیان خارج شده و نهایت آمال و آرزویش کسب سهمیه لیگ قهرمانان آسیا بوده و در سالی که پرسپولیس با افشین قطبی قهرمانی را جشن گرفت، استقلال بدترین دوران 2 دهه اخیر خود را میگذراند. در 3 فصل هم که اصولا هیچکدامشان در قواره قهرمانی نبودند و در رتبههای سوم به پایین قرار گرفتهاند. وقت داربی که میرسد، رسانههای رسمی پر میشود از مسؤولان ریز و درشتی که به «مردم عزیز» یادآور میشوند این «بازی هیچ فرقی با بقیه بازیها ندارد»، «3 امتیاز دارد نه بیشتر»، «هر 2 تیم متعلق به یک آب و خاک هستند» و شعارهای کلیشهای دیگر اما آنجا که موعد برنامهریزی است، خودشان حساسیت افراطی به خرج میدهند و فوتبال را از روال طبیعی خارج میکنند. واقعا چه اشکالی دارد مثل تابوی استفاده از داوران ایرانی در داربی که بعد از 14 سال شکسته شد، قرعهکشی بازیهای لیگ به گونهای انجام شود که هفته داربی، هفتهای واقعی باشد.