
بهنام جعفرزاده: سال 1986 خیلیها را به یاد جامجهانی مکزیک میاندازد؛ به یاد مارادونا به یاد «دست خدا». اما این لقب میتوانست به دستهای دیگری داده شود؛ شاید اگر رومانیاییها زیر سلطه نیکلا چائوشسکو، حس شاعرانگیشان را از دست نداده بودند، این لقب را به دستهای «هلموت دوکادام» میدانند؛ مردی که در فینال فراموشنشدنی سویل یکتنه مقابل ستارههای بارسا ایستاد و نخستین و تنها قهرمانی یک باشگاه رومانیایی در جام باشگاههای اروپا را رقم زد. لقب «قهرمان سویل» برای کاری که دوکادام انجام داد، کمی دمدستی بود اما از مردم فراموشکاری که قدردانی از ستارهشان را 22 سال به عقب انداختند، بیش از این هم انتظار نمیرفت.
قبل از 7 مه 1986
دوکادام یک استعداد ویژه نبود؛ از آن دروازهبانهایی که قبل از 20 سالگی میشود فهمید آینده درخشانی دارند اما آنقدر خوب بود که استوابخارست، باشگاهی که آن سالها همه ستارههای فوتبال رومانی را به خدمت میگرفت، او را از UTA آراد بخرد. سالها بود که دینامو، رقیب استوا، قهرمانیها را یکی پس از دیگری از آن خود میکرد و همین باعث شده بود پسر نیکلا چائوشسکو، دیکتاتور رومانی، برای پایان دادن به این سلطه ریاست استوا را برعهده بگیرد. یکی، دو سال گذشت تا والنتین بفهمد باید چکار کند. او امریش ینی اسطورهای را به عنوان سرمربی انتخاب کرد و پس از آن بود که ستارهها یکی از پس از دیگری راهی استوا شدند، از ویکتور پیتورکا (سرمربی فعلی رومانی) تا ماریوس لاکاتوش و لاژلو بولونی. پیروزیها و قهرمانیها از راه رسیدند اما نام چندانی از دوکادام نبود زیرا استوا اصلا نمیباخت! البته آنها تیم قدرتمندی بودند اما کسی دوست نداشت خانواده چائوشسکو را عصبانی کند. این بهترین دوره تاریخ استوا بود؛ آنها 5 سال پیاپی شکست نخوردند اما برای ماندن در تاریخ به یک قهرمانی اروپایی نیاز داشتند؛ جامی که بدون دوکادام نمیتوانستند به آن برسند؛ بدون او و دستهایش.
7 مه 1986؛ سویل
استوا تیم قدرتمندی بود شاید شکستناپذیریشان را از خط و ربطهای سیاسی داشتند اما رسیدن به فینال جام باشگاههای اروپا ثابت میکرد آنها تیم بزرگی هستند. شاگردان امریش ینی در راه رسیدن به فینال 5 گل به ویله دانمارک، 4 گل به هونود بوداپست مجارستان، یک گل به کوسیسی فنلاند و 3 گل به اندرلشت بلژیک زدند تا حریف بارسا در دیدار نهایی شوند. آبی و اناریها نخستین فصلشان زیر نظر تری ونبلز را سپری میکردند و با برند شوستر و استیو آرچیبالد به دنبال نخستین قهرمانی در اروپا بودند. دیدار نهایی در سانچس پیسخوآن سویل برگزار میشد و همین خیلیها را متقاعد کرده بود تا روی قهرمانی آبی و اناریها شرط ببندند. به هر حال اهالی سویل هم ترجیح میدادند هموطنانشان به قهرمانی برسند تا تیمی که رهبر آن، آنها را به یاد ژنرال فرانکو میانداخت.
بازی با برتری بارسا آغاز شد اما رفتهرفته جریان بازی متعادل شد و بدون حادثه خاصی به پایان رسید؛ 30 دقیقه ملالآور دیگر، تنها تماشاگران را خستهتر کرد؛ یک فینال کسالتبار که میتوانست برای همیشه از یادها برود اما هنوز ضربات پنالتی مانده بود تا یک اتفاق تاریخی رقم بخورد و یک ستاره متولد شود.
نخستین پنالتی را میهائیل ماژارو برای استوا زد و اوروتی، دروازهبان بارسا آن را گرفت تا هواداران آبی و اناری رویای قهرمانی اروپا را نزدیکتر ببینند. آنها در نیمهنهایی هم در ضربات پنالتی گوتنبرگ سوئد را شکست داده بودند (بارسا در دیدار رفت 3 بر صفر شکست خورد اما در دیدار برگشت 3 گل زد تا کار به ضربات پنالتی کشیده شود) و به ستارههایشان اطمینان داشتند. الکسانکو که در بازی قبلی هم نخستین پنالتی را زده بود، پشت توپ ایستاد. همه منتظر بودند تا بالاخره یکی از دروازهها باز شود اما دوکادام با یک شیرجه سریع به سمت راست، توپ را مهار کرد.
پنالتیهای بعدی را بولونی و پاردسا زدند اما باز هم اوروتی و دوکادام دروازهشان را بسته نگه داشتند. به نظر میرسید دروازههای سانچس پیس خوآن طلسم شده اما این طلسم با پنالتی سوم استوا شکسته شد. ماریوس لاکاتوش برخلاف 4 ضربه قبلی، توپ را به جایی فرستاد که کاری از دست اوروتی برنمیآمد. حالا نوبت بارسا بود که جبران کند؛ پیچی آلونسو که در دیدار برگشت نیمهنهایی با هتتریک مقابل گوتنبرگ، تیمش را به فینال رسانده بود، مامور زدن ضربه شد. همه منتظر گل بارسا بودند اما باز هم دوکادام ضربه را مهار کرد، باورکردنی نبود؛ او جهت هر 3 ضربه را تشخیص داده بود. او بعدها گفت: «خودم را به جای زنندههای ضربه میگذاشتم. این بازی منطق بود. بعد از گرفتن پنالتی اول، خودم را جای زننده ضربه دوم قرار دادم و فکر کردم اگر دروازهبان پنالتی اول را از سمت راست مهار کرده باشد، من چکار باید بکنم؟ طبیعتا دروازهبان به سمت چپ میرود، پس من تصمیم گرفتم به سمت راست بروم. روی پنالتی سوم مطمئن بودم که پیچی آلونسو هم به سمت راست میزند زیرا منطقی بود که بعد از 2 مهار در یک سمت، او فکر میکند که دروازهبان برای بار سوم به سمت مقابل میرود. پس باز هم تصمیم گرفتم به راست بروم».