گروه سياسي: جمعی از تحلیلگران امور استراتژیک در آمریکا در نامهای به باراک اوباما رئیسجمهور این کشور، از او خواستند فرصتی را که با انتخاب حسن روحانی بهعنوان رئیسجمهور ایران برای دیپلماسی پیش آمده با اقدامات تندروانه به هدر ندهد. متن این نامه که اخیرا منتشر شده، به همراه اسامی امضاکنندگان آن چنین است:
رئیسجمهور اوباما
انتخاب حسن روحانی بهعنوان رئیسجمهور بعدی ایران، فرصت بالقوه مهمی برای تقویت تلاشهای دیپلماتیک به منظور حل و فصل بنبست برنامه هستهای ایران ایجاد میکند. ما دولت شما را ترغیب میکنیم وقتی روحانی اداره امور را به دست گرفت از فرصت پیش آمده برای انجام مذاکرات جدید چندجانبه و دوجانبه استفاده کند و از هرگونه اقدام تحریکآمیز که میتواند روزنه سیاست میانهروتر در تهران را از بین ببرد خودداری کند.
وقتی مراسم تحلیف رئیسجمهور جدید برگزار شد، آمریکا باید از طریق گروه 1+5 به دنبال تعامل چندجانبه درباره مساله هستهای باشد. علاوه بر این، آمریکا باید آماده شود تلاش برای ادامه مذاکرات مستقیم و دوجانبه با ایران را دوچندان کند تا به مسائلی فراتر از پرونده هستهای، مانند حقوق بشر و امنیت منطقهای بپردازد. آمریکا و شرکای آن باید پس از ارزیابی جهتگیری دولت جدید ایران، آماده شوند تا مجموعهای جدید از پیشنهادات به منظور محدود کردن غنیسازی و ذخایر مواد هستهای ایران همراه با اقدامات دقیق نظارت و رسیدگی را ارائه دهند.
اگرچه رسیدن به توافق برای حل و فصل همه نگرانیها زمان میبرد اما دیپلماسی تنها زمانی موفقیتآمیز خواهد بود که ما حاضر شویم تحریمهای موجود و سایر محرکها را در ازای توافقات متقابل ایران از میان برداریم. علاوه بر این، بسیار مهم است که پیش از مراسم تحلیف روحانی همه احزاب از اقدامات تحریکآمیز که میتواند این فرصت دیپلماتیک را به مخاطره بیندازد پرهیز کنند. در حال حاضر، هیچ تحریم دیگری نباید از طرف آمریکا تحمیل شود چون تحریمها میتوانند به جای کسانی که به دنبال تغییر سیاست و قرار گرفتن در مسیر میانهروتر هستند، به تندروهای مخالف با توافقات هستهای قدرت و اختیار دهند. هنوز مشخص نیست آیا این فرصت نتایج واقعی به همراه خواهد داشت یا خیر اما آمریکا، ایران، و جامعه بینالملل نباید فرصت بالقوهای را که پیش روی ماست از دست بدهند. در گذشته، وقتی یکی از طرفین موفق به استفاده از فرصت موجود برای حل مناقشه میان آمریکا و ایران نمیشد، صرفا نتایج بدتری کسب میشد و گزینهها کاهش مییافت. با توجه به وضع فعلی توان هستهای ایران، تنشهای شدید در منطقه، و امکان رویارویی، همه طرفین باید برای دستیابی به پیشرفت دیپلماتیک در جهت حل مسالمتآمیز این مناقشه آماده و مایل به استفاده از این فرصت باشند.
- باری بلچمن، یکی از بنیانگذاران مرکز استیمسون
- پروفسور خوان کول، دانشگاه میشیگان
- پروفسور فریده فرحی، دانشگاه هاوایی در مانوا
- سفیر کبیر چارلز فریمن، سفیر سابق آمریکا در عربستان
- رابرت جی. گارد، رئیس سابق دانشگاه دفاع ملی
- سم گاردینر، بازنشسته نیروی هوایی آمریکا
- مورتون هالپرین، دستیار ویژه سابق رئیسجمهور، مدیر ارشد دموکراسی در شورای امنیت ملی و مدیر برنامهریزی سیاسی وزارت خارجه
- تیمسار جوزف پی. هوار، فرمانده سابق کل قوا، فرماندهی مرکزی آمریکا
- سفیر کبیر استین هوو، سفیر سابق سوئد در ایران
- سفیر کبیر پیتر جنکینز، سفیر سابق بریتانیا در آژانس بینالمللی انرژی اتمی
- سفیر کبیر دنیس جت، استاد امور بینالملل، دانشگاه ایالتی پن
- سرتیپ جان جانز، معاون سابق وزیر دفاع
- لری کورب، معاون وزیر دفاع سابق
- سفیر کبیر جان لیمبرت، معاون سابق وزیر خارجه
- رضا مرعشی، مسؤول سابق امور ایران در وزارت خارجه آمریکا؛ مدیر تحقیقات شورای ملی ایرانیان
- علیرضا نادر، تحلیلگر مسائل ایران
- سفیر کبیر، فرانسوا نیکولاد، سفیر فرانسه در ایران
- تریتا پارسی، رئیس شورای ملی ایرانیان آمریکا
- برونو پلاد، معاون سابق مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی
- توماس پیکرینگ، معاون سابق وزیر خارجه
- پل پیلار، افسر سابق اطلاعات ملی خاور نزدیک و آسیایجنوبی، سازمان اطلاعات مرکزی
- گری سیک، متخصص امور ایران در شورای امنیت ملی در زمان فورد، کارتر و ریگان؛ دانشگاه کلمبیا
- آن- ماری اسلاتر، مدیر سابق برنامهریزی سیاسی در وزارت خارجه
- جان استین برونر، مدیر مرکز مطالعات بینالمللی و امنیتی در مریلند، دانشگاه مریلند
- گرگ تیلمان، مدیر سابق دفتر امور استراتژیک، گسترش سلاحهای هستهای و نظامی در اداره اطلاعات و تحقیقات وزارت خارجه
- سفیر کبیر روبرتو توسکانو، سفیر سابق ایتالیا در ایران
- دکتر جیم والش، موسسه فناوری ماساچوست در برنامه مطالعات امنیت
- وین وایت، معاون سابق اداره اطلاعات وزارت خارجه
- سرهنگ لری ویلکرسون، رئیس سابق ستاد ژنرال کالین پاو
حق ایران را باید به رسمیت شناخت
در همین حال روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در سرمقاله خود نوشت: آمریکا باید با دولت جدید ایران و دیگر شرکای 1+5 وارد تعامل شود و روی پیشنهاد وسیعتری کار کند که شامل به رسمیت شناختن حق ایران برای دنبال کردن برنامه صلحآمیز هستهای ایران میشود. در این گزارش آمده است: هرچه جهان درباره تعامل دیپلماتیک با ایران در موضوع هستهای این کشور جدیتر میشود، افراطگرایان واشنگتن و خارج از این کشور بر اقدام نظامی در زمان شکست تلاشها فشار وارد میآورند. بهعنوان مثال، «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر اسرائیل، تلاش میکند دولت «باراک اوباما» را تحریک کند که به «حسن روحانی» رئیسجمهور منتخب ایران نشان دهد که گزینه نظامی موجود روی میز واقعا روی میز قرار دارد. این روزنامه ادامه داد که این پیشنهاد باید شامل فرآیندی شود که حق ایران برای دنبال کردن برنامه صلحآمیز هستهای تحت پادمانها به رسمیت شناخته شود، و غنیسازی اورانیوم محدود شود و بهتدریج تحریمها علیه ایران تحت شرایط فشرده حذف شود. تا زمانی که آمریکا و ایران روی مساله دیپلماسی سرمایهگذاری کنند، هیچ راهی برای فهمیدن اینکه توافق احتمالی حاصل میشود، موجود نیست اما هیچ کاری به اندازه اینکه ما آقای روحانی را به چالش بکشیم و او را به حاشیه بکشانیم نمیتواند این فرصت را تخریب کند. اوباما اعلام کرده است که نمیتواند دستیابی ایران به سلاحهای هستهای را تحمل کند و به طور دائم بر گزینه نظامی در چنین شرایطی تأکید کرده است. هم اوباما و هم روحانی به شجاعت، ایدههای مبتکرانه و مهارت برای مدیریت سیاستهای داخلی 2 کشور برای ورود به گفتوگوهای معنادار نیاز دارند. هر دو طرف از زمان پیروزی روحانی در انتخابات ریاستجمهوری ایران برخی اظهارنظرات امیدوارکنندهای مطرح کردند. قدرتهای بزرگ برای اقدامات محسوستر مشتاقتر هستند و روحانی میتواند با انتخاب یک کابینه و مذاکرهکننده هستهای میانهرو و توافق با گفتوگوهای زودهنگام و حتی یک نشست دوجانبه با آمریکا، سیگنالهایی را ارسال کند. بر اساس نوشته نیویورک تایمز، تحریمها کمک کرده است تا ایران به میز مذاکره بیاید و این تحریمهای موجود در عمل باید تقویت شود اما افزودن تحریمهای جدید، همانطور که کنگره میخواهد، این ایده را در ایران تقویت میکند که هدف آمریکا غلبه بر دولت ایران است و مذاکرات را غیرممکن میکند. بر اساس این گزارش، آمریکا باید با آقای روحانی و دیگر شرکای خود تحتعنوان 1+5 (آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین بهعلاوه آلمان) وارد تعامل شود و با یکدیگر به یک پیشنهاد هستهای گستردهتری برسند که این پیشنهاد باید شامل فرآیندی شود برای به رسمیت شناختن حق ایران برای دنبال کردن انرژی هستهای با اهداف صلحآمیز تحت پادمانها، محدود کردن غنیسازی اورانیوم و لغو تدریجی تحریمها تحت شرایط فشرده. نیویورکتایمز در پایان تأکید کرد که زمان آزمون برای اوباما و روحانی است و عدم موفقیت روحانی برای حصول پیشرفت درباره رسیدن به یک توافق میتواند برای تمام خاورمیانه فاجعهبار باشد.