علی البرزی: این روزها در هیاهوی زندگی شهری، در برخی موارد شاهد کم‌توجهی کسبه نسبت به رزق و روزی حلال و توجه به مساله مهمی مانند روزی پاک هستیم تا جایی که تعدادی از کارشناسان نسبت به کم‌توجهی به این موضوع مهم هشدار داده‌اند. به همین بهانه گپ و گفت کوتاهی داشتیم با آیت‌الله سیداحمد خاتمی، عضو هیات رئیسه مجلس خبرگان و امام جمعه موقت تهران. بخش اول این گپ و گفت هم‌اینک پیش روی شماست، بخش‌های دیگری از این گپ و گفت روزهای آینده در همین صفحه منتشر می‌شود. حاج‌آقا از نظر شما روزی پاک به چه روزی گفته می‌شود؟
روزی پاک به همان روزی حلال گفته می‌شود که منبع به دست آوردن آن مباح و حلال باشد. یعنی حق و حقوق کسی در آن نباشد. این اولین اصل حلال بودن روزی است. اگر ما بتوانیم به آن چیزی که روزی اطلاق می‌کنیم، چه از کارکرد حلال خودمان به دست آمده باشد و چه از بخشش‌هایی که از دیگران به صورت حلال می‌گیریم یا از ارثی که به ما رسیده است، این‌طور فکر کنیم که از صبح و هنگام نماز فکر کنیم که یکی از ائمه، برای مثال امام زمان(عج) کنار ما نشسته و از ما می‌پرسد کجا می‌خواهی بروی؟ چکار می‌خواهی بکنی؟ شب که بازمی‌گردی، باید گزارش بدهی چکار کردهای، اگر انسان بتواند برای خود چنین فرضیه‌ای در نظر بگیرد که باید به کسی پاسخگوی اعمال روزانه‌اش باشد که من از صبح ساعت 7 که رفتم بیرون تا به این ساعات که دوباره به خانه آمده‌ام، چه کرده‌ام؟ برای خود کارنامه‌ای تنظیم کنم، با چه افرادی حرف زدم؟ کجا رفتم؟ به کسی خدای ناکرده اهانت کردم، از کسی غیبت کردم؟ به کسی برای به دست آوردن لقمه‌ای نان دروغ گفتم یا خدای ناکرده به مالی دست‌درازی کردم. اگر هر فرد برای خودش چنین کارنامه‌ای داشته باشد آنگاه هر چه را از این اعمال به دست آورده حلال است.
به نظر شما این روزها در کدام یکی از مواردی که اشاره داشتید، بیشتر سهل‌انگاری صورت می‌گیرد؟
بارها اتفاق افتاده که منافع‌مان اقتضا می‌کند که خلاف واقع بگوییم و اسم آن را هم دروغ مصلحت‌آمیز! می‌گذاریم و با آن دروغ منفعتی به دست می‌آوریم که مال خود را به حرام آلوده می‌کنیم. از مصادیق دیگر آن این است که مثلا برای خرید به بقالی می‌رویم و با تهمت یا متلکی به فروشنده می‌گوییم و مالی را به دست می‌آوریم که اگر با تهمت و دروغ به دست آمده باشد مال را از شبهه‌ناک بودن و کراهت به سمت حرام بودن می‌برد.