كبری آسوپار: روزی که حسن روحانی و هیات همراهش از سفر پر توجه نیویورک‌شان به تهران بازگشتند و با انتقادات کارشناسان و دلسوزانی مواجه شدند که گفت‌وگوی تلفنی و دقیقه نودی روحانی با اوباما را غیرضروری و بی‌سود و امتیاز برای ایران می‌دانستند، همه منتقدان را به سوغاتی‌اي که همراه خود آورده بودند، توجه دادند که این هدیه دولت آمریکا به ایران و نشان حسن نیت آنهاست. جام شیردالی که گفته شد یک اثر باستانی متعلق به قرن هفتم پیش از میلاد است و از یک قاچاقچی کشف و ضبط شده و حال برای اثبات حسن نیت آمریکایی‌ها به ایرانی‌ها بازگردانده می‌شود. ما باید این حسن نیت را باور کرده و می‌پذیرفتیم اما این میانه یک مشکل کوچک(!) بروز کرد و آن هم اینکه معلوم شد این جام نه یک اثر باستانی متعلق به 700 سال پیش از میلاد، بلکه ساخته‌ای تقلبی و متعلق به 1999 سال بعد از میلاد است. بلی! به همین سادگی، هدیه‌ای که وزارت خارجه آمریکا قدمت آن را 2700 سال تخمین زده بود، تنها مربوط به 14 سال قبل است؛ دروغی با اختلاف کوچک 2686 سال! همه موضع‌گیری دولت یازدهم در قبال حسن نیت لگدمال شده‌ای که بر سر ایرانی‌ها کوبیده شد، این بود که رئیس سازمان میراث فرهنگی دولت اعلام کرد «از نظر دولت آمریکا این شيء اصل است» و ما باید لاجرم عنان عقل را دست نظر دولت آمریکا که نه، دست احساس شعف و ذوق‌زدگی دولتمردان‌مان می‌سپردیم و فریاد نمی‌کردیم که أیهاالأمرا! پادشاه لخت است... ***
انتقادات به دیپلماسی دولت كم نیست و البته جوابی درخور نمی‌گیرد كه هیچ، بلكه مخالفان با برچسب‌ها و تهمت‌ها و تخریب‌ها روبه‌رو می‌شوند و حامیان دولت حتی از یكی دانستن مخالفان با سران رژیم صهیونیستی نیز دریغ نكردند اما حتی اگر نخواهیم تاریخ تعامل ظالمانه آمریكا با ایران را مرور كنیم و از كودتای 28 مرداد و حمایت از پهلوی و صدام و گروهك رجوی و بلوكه كردن دارایی‌ها و تحریم‌های سخت نفتی و دارویی و ترور دانشمندان و هواپیمای ایرباس و... سخن بگوییم، آیا همین تعاملات یكی دو ماه اخیر برای اعتماد نكردن به آمریكایی‌ها كافی نخواهد بود؟! و بد آنكه همین تعاملات اخیر می‌تواند دلیل بدبینی ما به مذاكرات و سبب انتقادات‌مان به دیپلماسی دولت باشد؛ یعنی نیاز چندانی هم نیست خاطرات زمان توقف غنی‌سازی اورانیوم و اجلاس سعدآباد و پلمب‌شدن نیروگاه‌هایمان را مرور كنیم!
در سفر به آمریكا و مذاكره وزرای خارجه دو كشور و گفت‌وگوی تلفنی دو رئیس‌جمهور كه هر دو برای اولین‌بار پس از انقلاب اسلامی اتفاق افتاد، چیزی نصیب ایران نشد جز سیلی از حرف‌ها و واژه‌ها كه آن هم راست و دروغش هیچ معادله‌ای را به نفع ما تغییر نمی‌داد و حتی با كمی دقت در ادبیات مطرح شده، نه حسن نیت كه عمق زیركی شیطانی طرف آمریكایی را می‌شد به راحتی دریافت. به‌طور مثال در اوج شعفناكی! اصلاح‌طلبان از اینكه اوباما در نطق مجمع عمومی‌اش غنی‌سازی اورانیوم را به عنوان حقی برای ایران به رسمیت شناخته، وی نه «دستیابی» به غنی‌سازی اورانیوم بلكه صرفا «استفاده» از اورانیوم غنی‌شده را برای ایران به رسمیت شناخت. یعنی آمریكا اجازه می‌دهد ما از كشورهای دیگر اورانیوم غنی‌سازی شده بخریم و استفاده كنیم! نكته حائز اهمیت آنكه در پایان همه نشست‌ها و گفت‌وگوها همچنان همه گزینه‌ها روی میز آمریكا بوده و هست و تمام امتیازدادن‌های دولت یازدهم به آمریكا حتی در حد حذف تهدید لفظی و تلویحی نظامی آمریكا علیه ایران نیز به‌كار نیامد! اگر هم قرار بود دلمان را به این خوش كنیم كه چه كسی پای سخنرانی نشست و سالن را ترك نكرد، وزیر خارجه ما پای سخنرانی اوباما نشست و وزیر امور خارجه آمریكا پای سخنرانی روحانی، خیر؛ و اگر ریزتر وارد تعاملات شویم، گزاره‌های قابل تامل‌تری نیز خواهیم یافت... ما چه چیزی نصیب‌مان شده كه بخواهیم به ادامه این روند آن هم با سرعت بیشتر و تحت ذوق‌زدگی بسیار حامیان دولت خشنود و خوش‌بین باشیم؟! از سویی آنچه از دست داده‌ایم، ما را كمی نسبت به ذكاوت دیپلماتیك اهالی سیاست خارجی دولت بی‌اعتماد می‌كند...
***
آیا انتقادات ما نشان از بی‌اعتمادی ما به هیات دیپلماتیك‌مان دارد و آیا در صورت چنین چیزی، موضع ما بر خلاف موضع رهبری نخواهد بود كه فرمودند ما به هیات دیپلماسی‌مان اعتماد داریم؟ برای پاسخ به این سوال لازم است سوال دیگری بپرسیم؛ آیا اعتماد به دولت بدین معناست كه این دولت را عاری از اشتباه و معصوم می‌دانیم؟! اعتماد به دولت آن است كه می‌دانیم و یقین داریم كه این دولت و هیات دیپلماسی‌اش در جهت تامین منافع كشور و ملت گام برمی‌دارند اما آیا چنین یقینی در مورد نیت دولتمردان و اعتماد به تلاش‌شان در جهت تامین منافع ملی‌مان، لزوما ما را به تصدیق راه‌های در پیش گرفته شده توسط دولت برای تامین منافع ملی خواهد رساند؟ و حتی آیا اعتماد به هیات دیپلماتیك خودی، یعنی از حیله‌های هیات دشمن نیز چشم بپوشیم و آنان را نیز معتمد بدانیم؟!
اگرچه اصلاح‌طلبان، معصومی قدیس‌وار از دولت یازدهم و تیم دیپلماتیك آن ساخته‌اند كه هیچ خطا و اشتباهی را برایشان متصور نیستند اما برای دلسوزان نظام كه تحركات دیپلماسی را نه از تنگنای منافع جناحی و سیاست‌زده، بلكه از گستره مصالح و منافع ملی می‌نگرند، هیچ‌كس نه از خطا و نه از خطاب انتقاد قرار گرفتن مصون نیست و لاجرم همه عملكردها دقیق رصد می‌شود و گزاره‌ها حلاجی، تا مبادا كسی جایی بی‌آنکه بداند، خطایی برود. اگرنه كه با روندی كه رسانه‌های اصلاح‌طلب در پیش گرفته‌اند، اگر سیاست خارجه ایران راه اشتباهی هم بپیماید، هیچ‌كس و حتی خود هیات ایرانی هم باخبر نمی‌شود و امتیازش می‌رسد به آمریكایی‌ها! آیا شایسته است دولت همین انتقادات به راهبردها را هم برنتابد و سیل برچسب و تهمت نصیب هر كسی شود كه نمی‌خواهد دولت را معصوم ببیند؟! همه هفته‌های گذشته هیچ‌كس نگوید بالای چشم آمریكا ابرو است و حامیان دولت به‌جای شمارش جنایات آمریكا، مشغول دعوا با مخالفان آمریكا شوند؟! لاجرم ما هم اگر جای آمریكایی‌ها باشیم، آیا از پس این همه ذوق كه حامیان افراطی دولت را به جنگ لفظی با مخالفان مذاكره كشانده، قیمت را بالا نبرده و به گرانفروشی در مذاكرات نخواهیم رسید؟!
***
شیردال، نماد حسن نیت برای آغاز دیپلماسی با محتوای برقراری ارتباط سیاسی میان دو دشمن دیرینه بود که وقتی تقلبی از آب درآمد، دیپلمات‌های دولت یازدهم در قبال آن سکوت کردند و اظهارنظر پیرامون آن را به میراث فرهنگی سپردند و انگار نه انگار این تقلب تاریخی قرار بود یخ‌های سیاست را آب کند و به حوزه كاری آنان نیز مربوط می‌شود! آیا تقلبی بودن نماد یك حسن‌نیت نشان خوبی برای تقلبی بودن اصل حسن نیت ادعایی نیست؟!
همه هراس همین است كه ویترین دیپلماسی دولت یازدهم را هدیه‌های تقلبی كه لابد از نظر دولت آمریكا اصل است! پر كند و ما به ازای این بنجل‌فروشی‌ها به ایران، عزتی باشد كه در میان ژست‌های دیپلماتیك بر باد رفته و در نهایت همچنان تحریم‌ها لغو نشود و همچنان دارایی‌ها بلوكه باشد و همچنان كسی از ایران عذری نخواسته باشد و همچنان همه گزینه‌ها روی میز باشد...