گروه بين‌الملل: در حالی که نامه ادوارد اسنودن به آنگلا مرکل سر وصدای زیادی در رسانه‌های آلمان و اروپا به پا کرده است، سکوت خانم صدراعظم در قبال اعلام آمادگی افشاگر فعالیت‌های جاسوسی کاخ سفید برای همکاری با مقامات اطلاعاتی آلمان ظن افکار عمومی را برانگیخته است. بسیاری بر این باورند که مرکل اگرچه از افشای خبر شنود شدن مکالماتش طی 10 سال اخیر توسط سازمان جاسوسی آمریکا زخم خورده است اما ترجیح می‌دهد در این باره تحقیقاتی صورت نگیرد چرا که نگران فاش شدن گذشته‌اش به عنوان یک جاسوسه ارشد دستگاه اطلاعاتی آلمان غربی سابق است، سازمانی که مستقیما تحت نظر واشنگتن اداره می‌شد و نخست‌وزیر فعلی آلمان در آن نقش کارمند درجه دوی سیا را ایفا می‌کرد. دو روز پیش هانس کریستسن اشتروبل(عكس بالا)، نماینده برجسته پارلمان آلمان پس از دیدار و صرف شام با اسنودن در مسکو، به برلین بازگشت و پیام مهم پیمانکار فراری آژانس امنیت ملی آمریکا را برای دولتمردان ژرمن و اروپایی آورد. سوغات او از روسیه شامل یک نامه امضا شده از جاسوس سابق آمریکایی به جاسوسه اسبق آلمانی می‌شد. اسنودن در این نامه که متن آن توسط اشتروبل در پارلمان قرائت شد خطاب به صدراعظم آلمان یادآور شده است تنها در صورتی برای مذاکره به مقامات اطلاعاتی آلمانی به برلین سفر خواهد کرد که اتحادیه اروپا بتواند آمریکا را مجاب کند از پیگرد قضائی او صرفنظر کند. او در نامه‌اش نوشته است: «من مطمئن هستم با حمايت جامعه بين‌المللي، دولت آمریکا از اين رفتار مخرب خود دست بر خواهد داشت». اگرچه اسنودن درخواست کمی را مطرح نکرده است اما نکته اینجاست که اتحادیه اروپا برای رفع نواقص امنیتی‌اش بشدت نیازمند همکاری اوست. به گزارش گاردين، اسناد منتشر شده از سوي اسنودن فاش مي‌کند که سازمان‌هاي اطلاعاتي آلمان، فرانسه، اسپانيا و سوئد با سازمان اطلاعاتي انگليس (GCHQ) همکاري نزديک دارند.
اين اسناد نشان مي‌دهد اين سازمان‌ها در ۵ سال گذشته به همه ابزارهاي پيشرفته جاسوسي گسترده از تماس‌هاي تلفني و ترافيک اينترنتي مجهزبوده‌اند. اين جاسوسي گسترده از طريق شنود مستقيم شبکه فيبر نوري و توسعه ارتباطات مخفيانه با شرکت‌هاي مخابراتي انجام مي‌شده است. آلمان، فرانسه و اسپانيا قويا از اقدام آژانس امنيت ملي آمریکا در جاسوسي از شهروندان و رهبران اين کشورها که اسنودن آن را فاش کرد، انتقاد کرده‌اند. اسنودن در ماه ژوئن، دو برنامه جاسوسي فوق محرمانه دولت آمریکا را فاش کرد که طبق آن مشخص شد آژانس امنيت ملي آمریکا و اداره تحقيقات فدرال (اف‌بي‌آي) تماس‌هاي تلفني و ارتباطات اينترنتي ميليون‌ها آمریکايي و اروپايي را از طريق شرکت‌هاي مهم اينترنتي نظير فيس‌بوک، ياهو، گوگل، اپل و مايکروسافت شنود و رهگيري مي‌کنند.
گناه جاسوسی به گردن دیپلمات‌های یانکی
رئيس آژانس امنيت ملي آمریکا با دفاع از برنامه جاسوسي اين سازمان از کشورهاي دوست، درعين حال گفته است دستورات جاسوسي از سوي ديپلمات‌ها دريافت مي‌شده است.
ژنرال کيت الکساندر، رئيس آژانس امنيت ملي آمریکا همچنين تلاش کرد تا برنامه‌هاي جاسوسي اين آژانس را براساس قانون نظارت اطلاعات خارجي توجيه کند. اين مقام آمریکايي گفت که آنها اين مکالمات تلفني را براساس تاريخ، زمان و مدت زمان مکالمه نگه مي‌داشتند و به محتواي اين مکالمات نيازي نبوده است. رئيس آژانس امنيت ملي آمریکا، در واکنش به اظهارات جيمز کارو رؤساپپ، سفير سابق آمریکا در روماني گفت جاسوسي از متحدان نزديک آمریکا بنابه درخواست سياستمداران و ديپلمات‌ها انجام مي‌شده است. روساپپ که اکنون به عنوان يک سناتور دموکرات از ايالت مريلند فعاليت مي‌کند، الکساندر را تحت فشار قرار داده بود تا براي اقدام آژانس امنيت ملي در استفاده از ابزارهاي جاسوسي براي مبارزه تروريسم عليه «رهبران دموکراتيک منتخب و تجار مستقل»، يک «توجيه امنيت ملي» ارائه دهد.
الکساندر پاسخ داد: «اين سوال بسيار خوب است چرا که در حقيقت شما به عنوان يک سفير بخشي از اين پاسخ هستيد زيرا ما سازمان‌هاي اطلاعاتي اين درخواست‌ها را ارائه نمي‌دهيم بلکه اين سياستمداران هستند که اين درخواست‌ها را ارائه مي‌دهند». وي افزود: «يکي از گروه‌هايي که چنين درخواست‌هايي را ارائه داده‌اند، چند لحظه اجازه دهيد، اوه.. بله، فکر مي‌کنم آنها سفیر بودند». اين اظهارات رئيس آژانس امنيت ملي آمریکا، اختلافات گسترده‌اي را درباره برنامه‌هاي جاسوسي ميان مقام‌هاي اطلاعاتي و دولت آمریکا موجب شده است.
قطعنامه زنانه علیه آمریکا
در بحبوحه رسوايي برنامه‌هاي نظارتي آمریکا، پيش‌نويس يک قطعنامه ضدجاسوسي نوشته شده توسط آلمان و برزيل به سازمان ملل ارائه شده است.
در پيش‌نويس اين قطعنامه که در روز جمعه ارائه شده، بر حق حريم خصوصي دوباره تاکيد شده است و اينکه نبايد حريم خصوصي، خانواده، خانه يا مکاتبات با مداخلات خودسرانه و غيرقانوني مواجه شود. در حال حاضر در اعلاميه جهاني حقوق بشر و ميثاق بين‌المللي حقوق مدني و سياسي، بر حق حريم خصوصي تصريح شده است. پيش‌نويس قطعنامه، علاوه براين، بار ديگر بر اين موضوع تاکيد کرده است که همان حقوقي که مردم در خارج از اينترنت دارند، بايد در اينترنت نيز داشته باشند بويژه بايد از حق حريم خصوصي از جمله درباره نظارت بر ارتباطات و تماس‌ها برخوردار باشند.
اين پيش‌نويس قبل از تحويل به شوراي حقوق بشر سازمان ملل براي بحث و بررسي، ابتدا بايد به دبيرخانه سازمان ملل داده مي‌شد. در اين قطعنامه زنانه که به ابتکار آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و ديلما روسف، رئيس جمهوري برزيل تنظیم شده هر دو مورد جاسوسي گسترده سازمان آژانس امنيت ملي آمریکا قرار گرفته‌اند. مرکل از آمریکا خواسته است تا پايان سال ۲۰۱۳ با آلمان و فرانسه توافقنامه ضدجاسوسي امضا کند. براساس افشاگري‌هاي اخير، آمریکا از هر دو کشور آلمان و فرانسه جاسوسي مي‌کرده است. صدراعظم آلمان همچنين تاکيد کرده است جاسوسي عليه برلين و پاريس که نزديک‌ترين متحد آمریکا محسوب مي‌شوند، بايد متوقف شود.
در ماه گذشته نيز روسف که در مجمع عمومي سازمان ملل سخن مي‌گفت خواستار وضع مقررات بين‌المللي براي اطلاعات خصوصي و محدود کردن برنامه‌هاي جاسوسي که اينترنت را هدف قرار مي‌دهد، شد. اين درخواست روسف بعد از انتشار گزارش‌هايي از سوي شبکه تلويزيوني گلوبوي برزيل در ماه سپتامبر مطرح شد. اين گزارش فاش کرد سازمان جاسوسي آمریکا ايميل‌ها، تماس‌هاي تلفني و پيامک‌هاي رئيس جمهوري برزيل را رصد مي‌کرده است. اسنودن در ماه ژوئن، دو برنامه‌جاسوسي فوق‌محرمانه دولت آمریکا را فاش کرد که طبق آن مشخص شد آژانس امنيت ملي آمریکا و اداره تحقيقات فدرال (اف‌بي‌آي) تماس‌هاي تلفني و ارتباطات اينترنتي ميليون‌ها آمریکايي و اروپايي را از طريق شرکت‌هاي مهم اينترنتي نظير فيس‌بوک، ياهو، گوگل، اپل و مايکروسافت شنود و رهگيري مي‌کنند. رسوايي آژانس امنيت ملي آمریکا زماني ابعاد گسترده‌تري يافت که اسنودن اطلاعاتي را درباره فعاليت‌هاي جاسوسي اين آژانس در کشورهاي متحد آمریکا فاش کرد.