علی البرزی: بخش دوم گپ‌و‌گفت خبرنگار «وطن‌امروز»، با آیت‌الله سیداحمد خاتمی، عضو هیات‌رئیسه مجلس خبرگان و امام جمعه موقت تهران درباره وضعیت رزق و روزی حلال در جامعه اسلامی هم اینک پیش‌روی شماست، بخش اول این گفت‌وگو روز گذشته منتشر شد. ***
حاج آقای خاتمی! به نظر شما این روزها در کدام بخش جامعه در ارتباط با روزی حلال سهل‌انگاری صورت می‌گیرد؟
در زندگی روزمره بارها اتفاق افتاده است که شخص می‌خواهد وسیله‌ای را بخرد یا بفروشد. اگر می‌خواهد بخرد باید به فروشنده‌اش خلاف بگوید تا گران‌تر بفروشد. بارها اتفاق افتاده رفتیم بیرون می‌بینيم که منافع ما اقتضا می‌کند که خلاف واقع بگوییم و اسم آن را هم دروغ مصلحت‌آمیز! می‌گذاریم و با آن دروغ منفعتی به دست می‌آوریم که مال خود را به حرام آلوده می‌کنیم. از مصادیق دیگر آن این است که مثلا برای خرید به بقالی می‌رویم و با تهمت یا متلکی به فروشنده می‌گوییم و مالی را به دست می‌آوریم که اگر با تهمت و دروغ به دست آمده باشد مال را از شبهه‌ناک بودن و کراهت به سمت حرام بودن می‌برد و من مطمئن هستم که اگر از اولین دروغ صرفنظر کنیم راه را برای خود هموار کرده‌ایم. همیشه در گرفتن، این مساله وجود ندارد و برعکس آن هم ممکن است. به‌طور مثال خیلی پیش می‌آید که فقیری دستش را دراز می‌کند و مبلغی را با متلک یا یک نگاه معنادار به او می‌دهیم. همین حرکت وبال گردن ما می‌شود و این دیگر صدقه نیست چون با منت داده‌ایم. باید به همین نکات ریز دقت شود اما متاسفانه درصدی از کسبه ما چنین رفتار نمی‌کنند و آرام آرام به حرام‌خوردن عادت کرده‌اند.
بعضی‌ها معتقدند که فضا به‌گونه‌ای است که امکان به‌دست آوردن روزی حلال کمرنگ است، آیا شما هم به این موضوع معتقد هستید؟
نه! درهمه شرایط اگر دقت کنیم خدا کمک می‌کند. فرض کنید من کارمند اداره‌ای هستم. من تعهد داده‌ام که 8 صبح تا 2 بعدازظهر کار کنم، وسط روز محل کار را ترک می‌کنم و مراجعان که رجوع کردند کارشان انجام نمی‌گیرد و به ارباب رجوع می‌گویند امروز برو فردا بیا. اگر رفتن من برای به دست آوردن چیزی باشد آن چیز حلال نیست. فرض کنید پشت میزم نشسته‌ام و کسی تلفن می‌کند وخبری دروغ می‌گوید من هم دروغ دیگری به آن اضافه می‌کنم برای این که چیزی از من بخرد یا به من بفروشد. این موارد انسان را آلوده می‌کند و زندگی را دچارمشکل می‌کند.