اسدالله خسروی: مسكن مهر خيلي‌ها را با کمترین هزینه خانه دارکرد اما بعضی با خرده‌گیری از شیوه نادرست تامین منابع ساخت انبوه واحدهای مسکونی و بعضا مکان‌یابی پروژه‌ها و سطح کیفی تولید در این طرح ملی عملکردها را زیر سوال بردند. انتقادات کارشناسان از چگونگی اجرای طرح مسکن مهر و عواقب آن اگرچه بعضا بجا و کارشناسانه بود، اما با روی کار آمدن دولت روحانی و تصدی پست وزارت راه و شهرسازی توسط شخص عباس آخوندی که وی یکی از منتقدان سرسخت اجرای طرح مسکن مهر بود، او ابتدا نقشه جدیدی با محتوای توقف این طرح ملی را ترسیم و به صراحت اعلام کرد که مسکن مهر از این پس ساخته نمی‌شود. اکنون بیم آن می‌رود تا این تدبیرآخوندی، امیدها را برای ساخت و ساز انبوه و دستیابی نیازمندان به مسکن ارزان قیمت به یاس تبدیل کند. البته وزیرراه وشهرسازی متعهد شده است تا درقبال تامین نیاز آن دسته از افرادی که به نام «مسکن مهر» درتعاونی‌های ساخت وساز دردولت گذشته ثبت‌نام کرده‌اند مطابق قانون تا راه‌اندازی پروژه‌ها کارها را پیش برده و به تعهدات عمل کند و سپس اقدام به ساخت و ساز مسکن با جایگزینی «مسکن اجتماعی» به جای مسکن مهر نماید. اینکه مزایای مسکن اجتماعی و علل تغییر رویکرد وزارت راه و شهرسازی به ساخت وساز واحدهای مسکونی با شیوه جدید با توجه به نیاز مبرم کشور به تولید 4 میلیون واحد و مشکل جدی کمبود عرضه و اينكه وزیرراه و شهرسازی همان طرح مسکن مهر را با تغییراتی در ساخت و ساز ادامه نداد، خیلی‌ها را بهت‌زده کرده و این رویه مورد انتقاد کارشناسان حوزه مسکن است. بیشترکارشناسان معتقدند مسکن اجتماعی که در دوره مهندس عبدالعلی‌زاده (15 سال پیش) درکشور شکل عملیاتی به خود گرفت و به خاطر مشکلاتی چون هزینه بالای ساخت و ساز و عدم بستر مناسب فقط 18 ماه دوام داشت، پس بنابراین چنین طرحی امتحان خود را پس داده و آزموده را آزمودن خطایی بیش نیست. هر چند نظر وزیر راه و شهرسازی در تغییر رویه ساخت مسکن مهر به مسکن اجتماعی بالا بردن سطح کیفی تولید واحدهای مسکونی است تا متقاضیان از مسکن بهتر با ساخت و سازهای مدرن‌تری برخوردار شوند و از سوی دیگر شیوه تامین منابع مالی ساخت نیز مشکلی را در اقتصاد کشور به‌وجود نیاورد، شاید رویکردی مناسب باشد اما می‌شد با تداوم همان طرح مسکن مهر البته با تغییرات مدنظر کارها پیش می‌رفت. دکترمحتشم، کارشناس مسکن در باره زوایای طرح مسکن اجتماعی به «وطن امروز» گفت: این طرح شکست خورده است چرا که یک دوره مورد امتحان قرار گرفت و نتیجه‌ای را به خاطر بستر نامناسب و هزینه بالا نداشت البته وزیر راه و شهرسازی با وجودی به صراحت دستور توقف مسکن مهر را داد که تکمیل واحدهای نیمه‌کاره و اتمام زیرساخت‌های طرح مسکن‌مهر را به عهده گرفت تا مشکلی برای متقاضیانی که ثبت‌نام کرده‌اند پیش نیاید.همانطور که گفته شد کارشناسان حدس می‌زنند طرحی به نام مسکن اجتماعی که قرار است جایگزین طرح مسکن‌مهر دولت دهم شود یک طرح شکست خورده است که قبلا هم بی‌ثمر بودن آن تجربه شده است. آنها براین باورند مسکن اجتماعی به‌صورت اجاره‌ای به متقاضیان تحویل می‌شود و در دنیا تمام مسکن اجتماعی را دولت می‌سازد و به متقاضیان به‌صورت ماهانه اجاره می‌دهد. به عبارت دیگر مسکن اجتماعی یک نمونه از مسکن استیجاری به شمار رفته و می‌خواهند آن را به مردم بدهند. در چنین شرایطی اجرای این برنامه کار بسیار غلطی است چرا که مسکن اجتماعی در دنیا یک تجربه شکست خورده است و دنیا بی‌خیال آن شده اما ما می‌خواهیم تجربه اشتباه آنها را تکرار کنیم. به عبارتی دیگر مسؤولان سعی می‌کنند مسکن مورد نیاز مردم را با حداقل قیمت به دست مردم برسانند. مسکن استیجاری از این جهت غلط است كه کسی که متقاضی است باید به او مسکن ملکی داده شود. وقتی مسکن اجاره‌ای به این متقاضی داده می‌شود همیشه مشکل مسکن به قوت خودش باقی می‌ماند. همانطور که کارشناسان اذعان دارند ساخت مسکن استیجاری که برگرفته از مسکن اجتماعی است کار غلطی است و این برنامه به این دلیل غلط است که اقتصاد ایران ضعیف و همراه با تورم است و سال به سال توانایی اقتصادی مردم را کاهش می‌دهد. البته با همه این تفاسیر اما طرح مسکن مهر نیز با این گستردگی مشکلاتی را به همراه داشت، بحث مدیریت غلط در تامین منابع ساخت و ساز، تورم ناشی از آن همچنین کم‌کاری تعاونی‌ها و نیزعدم پاسخگویی مسؤولان و فعالان این عرصه به متقاضیان همراه با عدم تولید و راه‌اندازی واحدهای مسکونی به متقاضیان در وقت مقرر و در نهایت افزایش قیمت که هر کدام در جای خود قابل تامل بوده از ناکارآمدی این طرح به‌شمار می‌رود. به طور مثال قیمت واحدهای مسکن مهر دره‌بهشت پردیس 12 میلیون و 540 هزار تومان و واحدهای پروژه کوزو و انبوه‌سازان این شهر نیز 4 میلیون و 603 هزار تومان افزایش یافته است.در حالی که نباید چنین می‌شد.اگر چه این طرح متوقف شده است اما هنوز داستان افزایش قیمت این واحدهای پرماجرا ادامه دارد؛ به گونه‌ای که یکبار سقف میزان آورده متقاضیان 90 درصد قیمت کل واحد مسکونی و بار دیگر 70 درصد اعلام می‌شود اما در این تغییر به ظاهر کاهشی، قیمت واحدها افزایش یافته است. درحالی که خرداد امسال مقام ارشد سامانه مدیریت مسکن مهر در وزارت راه و شهرسازی برای عقد قراردادهای مسکن مهر پردیس، میزان پرداخت نقدی ثبت‌نام‌کنندگان را حداقل معادل 90 درصد کل آورده اعلام کرده بود، در آخرین اطلاعیه شرکت عمران شهر جدید پردیس پرداخت 70 درصد قیمت کل واحد جهت عقد قرارداد اعلام شده است اما این 70 درصد عنوان شده حدود قیمت همان 90 درصدی است که پیش‌تر اعلام شده بود؛ یعنی افزایش بی‌سر و صدای قیمت‌ها. این در حالی است که علی لطفی‌زاده، معاون وزیر راه و شهرسازی دولت دهم در خردادماه امسال مبلغ 90 درصد برای پروژه «دره‌بهشت» را معادل 35 میلیون تومان اعلام کرد که اکنون 70 درصد پرداختی معادل 36 میلیون تومان اعلام شده است. همچنین پرداخت 90 درصد دو پروژه «کوزو» و «انجمن انبوه‌سازان» نیز 28 میلیون تومان اعلام شده بود که اکنون 70 درصد پرداختی این دو پروژه 25 میلیون تومان در نظر گرفته شده است اما از آنجایی که دولت مکلف به تامین مسکن مورد نیاز جامعه است، بنابراین تصمیم‌گیری و سیاستگذاری‌ها درچگونگی تولید مسکن باید به گونه‌ای باشد تا نیاز به مسکن سال به سال روی هم انباشته نشود و متقاضیان به این مهم نیز با قیمت منطقی و رضایت کامل از نحوه ساخت به خانه مناسب مورد نظر خود برسند. دولت در ساخت مسکن دخالت نکند
یک کارشناس بخش مسکن گفت: اگر دولت در بخش ساخت و ساز مسکن دخالت نکند و فقط سطح نظارت خود را در این بخش بالاببرد بی‌شک بخش خصوصی توان انجام ساخت مسکن مورد نیاز جامعه را در صورت تامین امکانات و نیازها داراست.حسن محتشم تصریح کرد: طرح مسکن اجتماعی حدود 15 سال پیش در دوره وزارت مهندس عبدالعلی‌زاده شکل عملیاتی به خود گرفت اما پس از زمان کوتاهی این طرح چون از اصول کیفی و بستری مناسب برخوردار نبود متوقف شد.وی به جزئیات طرح «مسکن اجتماعی» اشاره کرد وافزود: اجرای طرح مسکن اجتماعی در گذشته از همان ابتدا شروع خوبی نداشت و قیمت آن به موجب قرارگرفتن قیمت زمین دربنا بالا بود چرا که دولت برای تامین زمین باید ابتدا آن را خریداری و به قیمت کمتری در اختیار بخش خصوصی و انبوه‌سازان قرار می‌داد، اما اکنون که وزارت راه وشهرسازی درنظر دارد از مزیای طرح مسکن مهرچون به میدان آوردن انبوه سازان، وام قرض‌الحسنه، زمین ارزان و... استفاده کند، بی‌شک ساخت واحدهای مسکونی با کیفیت بهترو مکان‌یابی‌های کارشناسی شده‌تری انجام خواهد شد اما قیمت آن دیگر چون مسکن مهر ارزان نخواهد بود.این کارشناس و فعال بخش مسکن با بیان اینکه برای دستیابی مردم به مسکن مورد نیاز کیفی همچنین تسریع در روند ساخت‌وساز، وام مسکن باید افزایش و مالکیت واحدهای مسکونی نیز پس از تولید قابل انتقال شود، گفت: اگر دولت در بخش ساخت‌وساز مسکن دخالت نکند و فقط سطح نظارت خود را در این بخش بالا ببرد بی‌شک بخش خصوصی توان انجام ساخت مسکن مورد نیاز جامعه را درصورت تامین امکانات و نیازها داراست.