طلاق، قانونیترین راه برای جدایی زوجها و گسستن خانوادههاست که این روزها نهتنها در جوامع صنعتی بلکه در کشورهای در حال توسعه نیز در حال گسترش است. این در حالی است که شکل پذیرفته شده این شکل از جدایی محدود به قید و بندهای قانونی و اجتماعی است و اسباب و علل خاصی را میطلبد که بر اساس سنت، عرف و مقرراتی که به تایید قانونگذار رسیده است، تعریف و تایید میشود. بهعنوان مثال در چین طلاق به شرط وجود علل هشتگانهای جایز بود که این موارد شامل خیانت زن، عدم احترام به خانواده شوهر، نازایی، دزدی، ابتلا به بیماریهای صعبالعلاج و واگیر، پرگویی، داشتن منش مشکوک و غیرت میشد. در یونان قدیم نیز نازایی و خیانت مجوزی برای طلاق بود اما در یونان جدید براساس قانون 1946 این موارد به زنا، تیرگی روابط، سوءقصد به جان همسر، قهر کردن عمدی، تعدد ازدواج، ناتوانی جنسی، جذام، غیبت و جنون افزایش یافت. همچنین در عراق قدیم نازایی زن، غیبت زوج، ارتکاب جرم و مواردی از این قبیل باعث میشد تا زن و مرد بتوانند از یکدیگر جدا شوند. در مرحله سیطره ادیان و پدرسالاری در هندوستان طلاق در صورت خیانت، نبود توافق و بدخلقی هریک از همسران، قانونی و مورد پذیرش اجتماع بود. از جمله موارد دیگری که در آن طلاق با توجه به شرایط محدود جایز شمرده میشد میتوان به فرقه قرانیون از آیین یهود، ارتدوکس و پروتستان اشاره کرد. در تمام نمونههای بیان شده جدایی زوجها محدود به وجود شرایط مشخص بود و بدون دلیل تجویز نمیشد. در شریعت مبارك اسلام نیز طلاق مورد پذیرش است. اگرچه میان فقها در مذاهب مختلف بر سر مطلق یا محدود بودن جواز آن اختلافنظر است اما با استناد به قرآن میتوان گفت، بر اساس آیات 19 و 34 سوره نساء (با زنان به نیکی و معروف رفتار کنید، سپس اگر از آنها خوشتان نیامد، چه بسا از چیزی بدتان آید و خداوند در آن خیر فراوان قرار دهد) و (اگر زنان شما سازگاری دارند، نباید راه ستم پیشه کنید)، در فرض سازگاری، مردان نباید بر زنان ستم کنند که میتوان طلاق را مصداق ستم دانست، همچنین طلاق دادن زن بدون جهت یا حتی کراهت داشتنی که قابل تحمل باشد، خلاف فرمان خدا است. علاوه بر این احادیث بسیاری بر مبغوض بودن طلاق در نزد پروردگار دلالت میکند. بهعنوان مثال امام صادق (ع) ميفرمايد، حضرت محمد (ص) فرمود: «هیچ چیز نزد خداوند مبغوضتر نیست از خانهای که با طلاق خراب شود».
در روایات آمده است که ازدواج کنید و طلاق مدهید زیرا عرش از آن میلرزد. البته درحدیثی نیز از طلاق بهعنوان مبغوضترین حلال یاد و در این روایت از امام صادق (ع) نقل شده است: «هیچ حلالی مبغوضتر از طلاق نیست و خداوند طلاقدهندگان متذوق را مبغوض میدارد». عقل نیز بر حرمت طلاق تاکید میکند. براین اساس ازدواج برای مصلحت فرد و جامعه بوجود آمده است تا ضمن تداوم و بقای نسل شرایط مناسبی را برای برآورده شدن غرایز و نیازهای جسمانی فراهم آورد. از این رو اگر مصلحت مهمتری در میان نباشد طلاق جایز نیست. با توجه به موارد بیان شده میتوان گفت، طلاق امری مباح است که در مواردی از آن گریز نیست؛ راهی برای خاتمه دادن به زندگی مشترکی که ادامه آن مصلحت فرد و جامعه را به دنبال ندارد. طلاق، راهی برای خاتمه دادن به زندگی مشترک
طلاق، قانونیترین راه برای جدایی زوجها و گسستن خانوادههاست که این روزها نهتنها در جوامع صنعتی بلکه در کشورهای در حال توسعه نیز در حال گسترش است. این در حالی است که شکل پذیرفته شده این شکل از جدایی محدود به قید و بندهای قانونی و اجتماعی است و اسباب و علل خاصی را میطلبد که بر اساس سنت، عرف و مقرراتی که به تایید قانونگذار رسیده است، تعریف و تایید میشود. بهعنوان مثال در چین طلاق به شرط وجود علل هشتگانهای جایز بود که این موارد شامل خیانت زن، عدم احترام به خانواده شوهر، نازایی، دزدی، ابتلا به بیماریهای صعبالعلاج و واگیر، پرگویی، داشتن منش مشکوک و غیرت میشد. در یونان قدیم نیز نازایی و خیانت مجوزی برای طلاق بود اما در یونان جدید براساس قانون 1946 این موارد به زنا، تیرگی روابط، سوءقصد به جان همسر، قهر کردن عمدی، تعدد ازدواج، ناتوانی جنسی، جذام، غیبت و جنون افزایش یافت. همچنین در عراق قدیم نازایی زن، غیبت زوج، ارتکاب جرم و مواردی از این قبیل باعث میشد تا زن و مرد بتوانند از یکدیگر جدا شوند. در مرحله سیطره ادیان و پدرسالاری در هندوستان طلاق در صورت خیانت، نبود توافق و بدخلقی هریک از همسران، قانونی و مورد پذیرش اجتماع بود. از جمله موارد دیگری که در آن طلاق با توجه به شرایط محدود جایز شمرده میشد میتوان به فرقه قرانیون از آیین یهود، ارتدوکس و پروتستان اشاره کرد. در تمام نمونههای بیان شده جدایی زوجها محدود به وجود شرایط مشخص بود و بدون دلیل تجویز نمیشد. در شریعت مبارك اسلام نیز طلاق مورد پذیرش است. اگرچه میان فقها در مذاهب مختلف بر سر مطلق یا محدود بودن جواز آن اختلافنظر است اما با استناد به قرآن میتوان گفت، بر اساس آیات 19 و 34 سوره نساء (با زنان به نیکی و معروف رفتار کنید، سپس اگر از آنها خوشتان نیامد، چه بسا از چیزی بدتان آید و خداوند در آن خیر فراوان قرار دهد) و (اگر زنان شما سازگاری دارند، نباید راه ستم پیشه کنید)، در فرض سازگاری، مردان نباید بر زنان ستم کنند که میتوان طلاق را مصداق ستم دانست، همچنین طلاق دادن زن بدون جهت یا حتی کراهت داشتنی که قابل تحمل باشد، خلاف فرمان خدا است. علاوه بر این احادیث بسیاری بر مبغوض بودن طلاق در نزد پروردگار دلالت میکند. بهعنوان مثال امام صادق (ع) ميفرمايد، حضرت محمد (ص) فرمود: «هیچ چیز نزد خداوند مبغوضتر نیست از خانهای که با طلاق خراب شود».
در روایات آمده است که ازدواج کنید و طلاق مدهید زیرا عرش از آن میلرزد. البته درحدیثی نیز از طلاق بهعنوان مبغوضترین حلال یاد و در این روایت از امام صادق (ع) نقل شده است: «هیچ حلالی مبغوضتر از طلاق نیست و خداوند طلاقدهندگان متذوق را مبغوض میدارد». عقل نیز بر حرمت طلاق تاکید میکند. براین اساس ازدواج برای مصلحت فرد و جامعه بوجود آمده است تا ضمن تداوم و بقای نسل شرایط مناسبی را برای برآورده شدن غرایز و نیازهای جسمانی فراهم آورد. از این رو اگر مصلحت مهمتری در میان نباشد طلاق جایز نیست. با توجه به موارد بیان شده میتوان گفت، طلاق امری مباح است که در مواردی از آن گریز نیست؛ راهی برای خاتمه دادن به زندگی مشترکی که ادامه آن مصلحت فرد و جامعه را به دنبال ندارد. ارسال نظر
پربیننده