ناصر اسماعیل یافاوی*، tگروه بینالملل: برخلاف اظهارات مقامات آمریکا که این کشور را قدرت جهانی شکستناپذیر عنوان میکنند، بسیاری از اندیشمندان و ناظران بر این عقیدهاند که امپراتوری آمریکا در لبه پرتگاه قرار گرفته است و در مسیری برگشتناپذیر به سوی سقوط حتمی پیش میرود. اثبات این ادعا شواهد مختلفی دارد که به اختصار میتوان به موارد زیر اشاره کرد: 1- همپیمانان آمریکا در منطقه خاورمیانه که پیش از این در خدمت منافع این کشور در منطقه بودند این روزها رو به اضمحلال هستند و موید این واقعیت، سستشدن گامهای وزارت خارجه آمریکا در بازگشایی کنسولگریهای بیشتر در عراق و اعمال محدودیت در حمایتها از تونس و مصر است که رژیمهای همپیمان آمریکا در این دو کشور انقلابزده، ساقط شدند. 2- توطئه علیه سوریه و از بین بردن نظام سیاسی این کشور شکست خورده و به دلیل اختلاف معادلات و ظهور بازیگران جدید در عرصه بینالملل، تهدیدات نظامی علیه این کشور جای خود را به تلاشهای دیپلماتیک داده است. 3- ظهور قدرت اژدهایی چین و دایناسوری روسیه نیز در این زمینه تاثیر خاص خود را برجای گذاشته است. در همین راستا، روزنامه آمریکایی واشنگتنپست نوشت تلاشها برای پایان دادن به کسری تجاری آمریکا با چین، هرگز عدم تعادل تجاری فراگیر آمریکا را مرتفع نخواهد کرد؛ چرا که هیچ دولتی نمیتواند در زمینه پایین قرار دادن دستمزد کارگران، مانند چین عمل کند. 4- کشورهای مختلف دیگر اعتقادی به تکقطبی بودن جهان ندارند و معتقدند قطبهای جدیدی در جهان ظهور کردهاند. 5- فروپاشی قریبالوقوع اقتصادی خطری است که تمام اقتصاددانان جهان را نگران کرده است، سقوط دلار در جهان و مشکل بدهی آمریکا از علائم برجسته این فروپاشی است. نیویورکتایمز در چهارم نوامبر نوشته بود بحران بودجه در آمریکا مسالهای است که برای اولین بار در 2 دهه اخیر به تهدیدی جدی در قضیه تداوم کمکها به کشورهای بیگانه تبدیل شد. تهدیدات علیه تداوم کمکهای آمریکا به دیگر کشورها خود تهدیدی جدی برای میزان نفوذ آمریکا در جهان است. 6- شکست تجربهها، دشمنیها و تهدیدات پیاپی علیه کره شمالی، ویتنام، افغانستان، سومالی و برخی دیگر از کشورها. 7- فروپاشی نفوذ دستگاه اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در کشورهای لبنان، مصر، فلسطین و همچنین کجفهمیهای دستگاههای اطلاعاتی آمریکا از تحولات منطقه و نیز برهم خوردن پیشبینیها در مورد متغیرها و همپیمانان عربی. آنچه در این جا ذکر شد مطالبی است که در کتاب «صعود و سقوط قدرتهای بزرگ» چاپ 1987 هم به نوعی به آنها اشاره شده است. زیرا پلکندی، مورخ بزرگ آمریکایی در این کتاب گفته است: نظریه قدرت نسبی است به این معنی که امپراتوری و قدرت هیچگاه مطلق و انحصاری نیست. پل کندی معتقد است: گسترش بیش از حد قلمرو یک امپراتوری، نیازمند اختصاص بودجه بیشتر به بخش نظامی است تا سطح نفوذ امپراتور در قلمروش محفوظ بماند اما وقتی این بودجه تا حدی افزایش بیابد که از بودجههای داخلی در حوزه اقتصاد، اجتماع، علم و آموزش فراتر برود، سبب بروز بحران اقتصادی میشود و با این بحران مرحله فروپاشی و اضمحلال امپراتوری آغاز میشود و سقوط این دولت امپراطوری رقم میخورد. آغاز مرحله فروپاشی یک امپراتوری نیز زمینه را برای بروز قدرتهای جدیدی فراهم میکند که به گفته کندی این سرنوشتی در انتظار آمریکا است که نقش امپراتوری خود را در جهان به عنوان قدرت برتر، انحصاری میبیند. با این وجود، فروپاشی امپراتوری آمریکا که بارها در پیشبینی کارشناسان و روزنامهنگاران به آن تاکید شده است، حتمی است زیرا شواهد این فروپاشی بیش از هر زمانی آشکار شده است. در حال حاضر علائم و قرائن نشان میدهد جهان آبستن تغییرات جدیدی است و قدرتهای منطقهای گامهایی را در رشد اقتصادی برداشتهاند تا بتوانند با تکمحوری آمریکا در تحولات جهان مقابله کنند. به هرحال مساله فروپاشی و سقوط امپراطوری آمریکا، موضوع بحث متفکران و استراتژیستها در آمریکا و سراسر جهان با تمام زبانهاست. کسانی که درصدد دستیابی به انبوه اطلاعات در اینباره هستند، کافی است در گوگل جستوجو کنند تا به صدها هزار عنوان پیرامون این موضوع دست یابند. *نویسنده و کارشناس برجسته فلسطینی