حسنخلق در فرهنگ اسلام از رحمت الهی ریشه میگیرد که خدای مهربان با معرفی پیامبر اکرم(ص) به عنوان الگوی برتر حسنخلق در خطاب به رسول گرامی، میفرماید: به سبب لطف و رحمت خدا بود که با آنان نرمخویی و مهربانی کردی و اگر درشتخوی و سخت دل بودی، قطعا از گرد تو پراکنده شده بودند. حسنخلق که از فضایل نفسانی است با لبخند و خوشرویی ظاهری و تصنعی که برای جلب منافع مادی است، تفاوت دارد. امام صادق(ع) خوشرویی، خوشگویی و خوشرفتاری را سه محدوده حسنخلق دانسته است، از این رو در اینجا به روایاتی که ارزش، آثار و پاداش خوشخویی و نیز پیامد بدخویی را مطرح کردهاند، اشاره میشود.
رسول خدا(ص) فرمود: در ترازوی عمل آدمی در روز قیامت، چیزی برتر از حسنخلق نهاده نمیشود.نیز فرمود: در ترازوی عمل، چیزی سنگینتر از خلق نیکو نیست.
امام صادق(ع) فرمود: مؤمن پس از واجبات، عملی محبوبتر از خوشرفتاری با مردم بر خدا عرضه نکرده است. از حضرت صادق(ع) روایت شده که میفرمود: نیکی و خوشخویی سرزمین را آباد میکند و بر عمر آدمی میافزاید. همچنین فرمود: خوشخویی بر روزی میافزاید، نیز فرمود: خوشخویی عامل جلب دوستی است.