زهرا قزيلي: سريال بچههاي نسبتا بد که شبها از شبکه يک سيما پخش ميشود در روزهاي اوليه پخش توانست به خوبي با تماشاگران ارتباط برقرار کند. این مجموعه با قصه خوب و قابل باور همچنین کارگردانی خوب سیروس مقدم همراه شد. این مجموعه تصویرگر زندگی افرادی در جامعه است که هیچ یک مطلق نیستند، هرکدام ایرادات و نواقصی دارند و در فراز و نشیبهای زندگی تصمیمهایی میگیرند که مسیر زندگیشان تغییر میکند. بازی مناسب و خوب میلاد کیمرام و جانبخشی او به «سمیر» باعث شد سراغ این بازیگر گزیدهکار سینما و تلویزیون برویم. آخرین سریال او که در حافظه تاریخی بینندگان به ثبت رسیده است «جابر» در نابرده رنج است. او از انتخاب «سمیر» و حضور در این مجموعه برایمان گفت که از نظرتان میگذرد: برای انتخاب و ایفای نقش حساسیتهای خاصی دارید، چگونه اثری که کامل نبود را برای ایفای نقش انتخاب کردید؟
یک روز غروب در خانه بودم که شهرام زمانی پیشنهاد بازی در سریال «بچههای نسبتا بد» آقای مقدم را تلفنی گفت. قرار گذاشتیم در خانه یکدیگر را ملاقات کردیم و تا نزدیک صبح با هم صحبت کردیم. او طرح را تعریف کرد که برایم جذاب بود و متقاعد شدم نقش را بازی کنم.
فیلمنامه کامل نبود...
بله، اما طرح را داشتیم و از کلیت شخصیت سمیر با خواندن طرح کاملا مطلع شدم. من قصد داشتم وقتی در مدیوم تلویزیون حاضر شوم که نقشی متفاوت با سریال آخرم «نابرده رنج» به من پیشنهاد شود و کار خاص و متفاوتی باشد. «بچههای نسبتا بد» دارای این ویژگیها بود و بارزترین خصوصیت فیلمنامه، نزدیک بودن آن به فضای رئال بود. نمونههای بارز شخصیتهای این سریال را در سطح جامعه میتوان دید، دروغین یا غلو شده نبودند. داستان شبیه زندگی واقعی است. ممکن است در اطرافمان نمونههایی از این افراد دیده باشیم. «سمیر» یک شخصیت کاملا عامی است. روزه میگیرد اما دزدی میکند. اگر شرایطی پیش بیاید با تبر هم ممکن است به جان همنوع خود بیفتد. این عکسالعملی است که به دلیل شرایط ممکن است از او بروز و ظهور پیدا کند.
شخصیتهای داستان بهگونهای طراحی شده است که هیچ یک از افراد بد یا خوب مطلق نیستند.
این هم برگرفته از واقعیت جاری و ساری زندگی است. من معتقدم هیچ چیزی در این دنیا مطلق نیست. نه خوب خوب داریم و نه بد بد، آدمها نقطه صفر هستند که شرایط پیرامون آنها باعث میشود واکنشهایی نسبت به جامعه و پیرامون خود داشته باشند. در این داستان هم سعی شده، نوع نگاه به جامعه و مسائل آن به درستی صورت گیرد و آنچه اتفاق میافتد به درستی به نمایش گذاشته شود تا بیننده با اثر همذاتپنداری درستی داشته باشد. نوع پرداخت به موضوعات اجتماعی باید بهگونهای باشد که بیننده بتواند نمونه آن را در اطراف خود شاهد باشد. اگر به شخصیتها و کنشها و واکنشهایشان درست توجه شود و به واقعیت نزدیک شود میتواند مورد توجه قرار گیرد. در این سریال از یکسری خط قرمزها عبور شد تا واقعی باشد.
ممکن است از عبور خط قرمزها نمونهای در سریال بیاورید.
به عنوان نمونه یکی از خطوط قرمزی که از آن عبور کردیم، این است که ممکن نبود در سریالهای تلویزیون فرد نمازخوانی را ببینید که دزدی میکند یا تبر برمیدارد و به جان افراد میافتد اما در واقعیت این اتفاق میافتد و مردم ممکن است در روز با این افراد برخورد داشته باشند. سریال «بچههای نسبتا بد» به سمت و سوی زندگی واقعی و آنچه مردم کوچه و بازار آن را لمس میکنند و مخاطب را گول نمیزند، رفته است. پرداخت درست شخصیتها باعث میشود تماشاگرعام و خاص با آن ارتباط برقرارکند.
پرداخت درست شخصیتها تنها در حد فیلمنامه باقی نمانده...
بله، همه عوامل دست به دست هم میدهند تا یک فیلمنامه به اثری درخور توجه تبدیل شود. در گام اول طرح و فیلمنامه باید به درستی آماده شود و شخصیتها پردازش دراماتیزه داشته باشند و درام قصه درست از کاردرآید. همه شخصیتها بعد داشته باشند، شخصیتپردازی در خدمت درام کلی قصه باشد. کارگردانی کار،انتخاب درست بازیگران که توسط کارگردان صورت میگیرد و در کل تیم درست باعث میشود کار نسبت به دیگر سریالها یک سرو گردن بالاتر برود.
یکدستی در بازیها دیده میشود.
من درباره بازی خودم میتوانم صحبت کنم، اصولا علاقهمندم بازی نکنم و نقش را زندگی کنم بهگونهای که زندگی در آن جریان داشته باشد. من بازیگری نمیکنم در اصل زندگی میکنم با این وصف نقش باورپذیر و طبیعی درمیآید. درباره انتخاب بازیگران این گروه دقت شده بود و از سوی دیگر تسلط آقای مقدم روی کارگردانی بسیار مؤثر بود. پیمان عباسی (نویسنده فیلمنامه) میگوید سیروس مقدم سوپرمن است. به عقیده من بیراهه نمیگوید. کارگردانی که میتواند قصهای را به درستی کارگردانی کند و مخاطب بالایی را با خود همراه سازد سوپراستار است. سوپراستار تنها به بازیگران اطلاق نمیشود بلکه کارگردان هم با کارهای درست و پرمخاطبش میتواند سوپراستار باشد. او فردی موفق است.
در شرایطی که فیلمنامه کامل نبود چگونه توانستید «سمیر» را زندگی کنید.
طرح کامل را میدانستم و به تحولات این شخصیت اشراف داشتم. نگارش فیلمنامه به صورت همزمان با تصویربرداری انجام میشد، اما قبل از شروع کار پنج یا شش روز دورخوانی و تحلیل شخصیت داشتیم، طرح کامل را در اختیار داشتیم که در نگارش فیلمنامه با کمی تغییر مواجه شد که بخشی از آن پیشنهاداتی بود که دوستان شبکه، کارگردان و بازیگران برای درآوردن هر چه بهتر نقشها به پیمان عباسی میدادند.
همیشه دوست داشتم شخصیتی مانند «سمیر» را بازی کنم، این شخصیت از سینمای کیمیایی میآید که به این کارگردان سینما ارادت دارم. این شخصیت نوستالژیک است. «سمیر» مدل میلاد کیمرام است و ریزهکاریهایی را خودم به آن اضافه کردم که امیدوارم مخاطب بپسندد. اینگونه شخصیتها در سینما و تلویزیون زیاد بازی شده اما اکثر آنها بهگونهای غلو شده ارائه شده. من سعی کردم در ایفای این نقش ظرافتهایی به کار ببرم که باورپذیر باشد و متعلق به خودم شود.
برای نزدیک شدن به «سمیر» و ایفای باورپذیر آن تحقیق کردید؟
من اتفاقاتی که در اطرافم رخ میدهد را به دقت نگاه میکنم. صرفا برای بازی نقش «سمیر» تحقیق میدانی نکردم اما همیشه به افراد جامعه به درستی نگاه میکنم و کنشهای افراد را در مقابل شرایط پیش آمده به ذهن میسپارم. بزرگترین بازیگران جامعه پیرامونشان را «خوب» میبینند، من هم سعی میکنم اینگونه رفتار کنم. به رفتار افراد در مقابل شرایط پیشآمده به خوبی نگاه میکنم و دستهبندی شده در ذهنم میگنجانم، وقتی درست میبینید برای کاراکترها میتوانید معادل خارجی پیدا کنید و آن را باورپذیر به اجرا درآورید. چند وقت پیش در برنامه «ماهعسل» یکی از افراد لاتمسلک را دعوت کرده بودند و او میگفت دعوا میکردم اما نمازم قضا نمیشد. شرایط زندگی باعث میشود افراد تغییر کنند و مسیر زندگیشان عوض شود. «سمیر» هم از همین دسته آدمهاست. وقتی او را به عنوان یک زندگی در حال جریان ببینیم عکسالعملهایش را باید واقعی بدانیم و این واقعیت برای مردم دوستداشتنی است و با آن همذاتپنداری میکنند. با شخصیتها سریع ارتباط برقرار میکنند چون واقعی هستند.
با توجه به نگارش همزمان فیلمنامه ایدهای برای هرچه بهتر شدن «سمیر» دادید؟
بازیگری نیستم که به راحتی قبول کنم هر دیالوگی را بگویم و هر ریاکشنی را بپذیرم. همه تیم برای بهتر شدن کار نظر میدادند و با تایید کارگردان مورد توجه قرار میگرفت، من هم برای ایفای درست و باورپذیر «سمیر» پیشنهاداتی در حوزه بازی میدادم که با موافقت کارگردان اجرایی میکردم.
سریال مردانه طراحی شده است.
پاسخ این سوال را باید فیلمنامهنویس بگوید اما همیشه پای یک زن در میان است. من از شما سوال میکنم «رهی» چرا دزدی میکند، همایون چرا دست به دزدی میزند. شرایط زندگی همه شخصیتها را به نقطهای رسانده است که دست به دزدی میزنند.
ریتم تند داستان هم به واقعی بودن سریال و پرمخاطب بودن آن کمک میکند.
این نوع آثار باید دارای تمهای بالا باشد هم به لحاظ نگارش فیلمنامه و هم اتفاقاتی که در هر قسمت رخ میدهد. نوع کارگردانی آقای مقدم، تدوین خوب و قابهای درست و زیبای فرشاد گلسفیدی و صداگذاری مناسب ابوالصدق و موسیقی موزون و مناسب بهنود یخچالی باعث شد تا ریتم و تمپوی خوب داشته باشیم. در ارائه بازیها هم تلاشمان را کردیم زیرا جنس این نوع فیلمنامه میطلبید. مخاطب به سریالهای خارجی دسترسی دارد و به همین دلیل سطح سلیقهاش به مراتب بالا رفته به همین دلیل سریالی میتواند بر مخاطب امروز تلویزیون موثر باشد که از المانهای جذابیت بهره برده و بتواند با رقیب خارجی خود برابری کند.
گریم چقدر در بروز و ظهور سمیر کمک کرد؟
گریم در خلق این شخصیت بسیار کمک کرد. یکی از بهترین گریمهایی بود که در کل کارهایم داشتم. گریم کاملا در خدمت شخصیت بود که خلاقیت گریمور گروه بود.
فاصله «سمیر» با «جابر» زیاد است، چگونه در انتخاب نقشها این فاصلهگذاری را رعایت میکنید؟
من سعی میکنم همیشه نقشهای متفاوت کار کنم. خدا را شاکرم که لطف کرده و صبری به من عطا کرده که بتوانم درست انتخاب کنم. در حضور سینماییام «کوچه ملی» و «ملکه» توانستم متفاوت ظاهر شوم در سریالها هم این رویه را طی کردم. «نابرده رنج» و «بچههای نسبتا بد» کاملا متفاوت است. من خودم را خطکشی نمیکنم اما متفاوت بودن فیلمنامه مهم است. هر شخصیتی به من پیشنهاد شود سعی میکنم آن را متفاوت کار کنم و به ورطه تکرار نیفتم. دیگر از من «جابر» (نابرده رنج) را در سریال ندیدید و «سمیر» (بچههای نسبتا بد) را هم نخواهید دید.
با این اوصاف اگر در حوزه سینما شخصیتهای تلویزیونی را که بازی کردید، پیشنهاد شود، بازی نمیکنید؟
مدیوم سینما با تلویزیون به هزار و یک دلیل که قدرت اثبات آن را دارم متفاوت است. مخاطب تلویزیون دیگر از من «سمیر» را نخواهد دید اما در سینما علاقهمندم که چنین شخصیتی را بازی کنم. از سوی دیگر نباید از این نکته غافل شد. «سمیر» شخصیتی است که از زاویه ذهن پیمان عباسی خلق شده و این شخصیت به قدری خوب خلق شده و دارای ابعاد مختلف شخصیتی است که هر بازیگر خوبی میتواند آن را بازی کند و «دیده» شود. موقعیت بسیار خوبی برای من در این سریال پیش آمد که باید از نویسنده فیلمنامه برای خلق آن و پیشنهاد بازی از سوی کارگردان تشکر کنم.