اجرای سیاست‌های جمعیتی در ایران، از سال ۱۳۴۸ به صورت متمرکز آغاز شد. سیاست «فرزند کمتر، زندگی بهتر» (از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵) و سیاست «تنظیم خانواده» از سال ۱۳۶۸ از جمله سیاست‌های تنظیم خانواده در ایران است. در آن زمان میزان باروری کشور با شعار «دو بچه کافی است» از باروری بیش از 6 فرزند برای هر مادر کاهش یافت تا اینکه به 8/1 فرزند برای هر مادر در سال 1385 رسید و طبق آخرین بررسی‌ها این نرخ به 6/1 کاهش یافته است. نتایج پیش‌بینی جمعیت کشور، توسط مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه نشان می‌دهد با ادامه این روند، نرخ باروری کل (متوسط تعداد بچه‌های زنده‌ای که یک مادر در طول دوره باروری به دنیا می‌آورد) از 5/1 بچه نیز کمتر خواهد شد و این به معنای کاهش تدریجی رشد جمعیت است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد، اگر شرایط فعلی کاهش باروری کل تداوم یابد، نرخ رشد سالانه جمعیت در سال1410 به حدود صفر می‌رسد و از سال 1415 نرخ رشد جمعیت ایران منفی خواهد شد و در سال 1425 به منفی 4/0 خواهد رسید. با این روند رشد، جمعیت ایران در سال 1415 حداکثر به 82 میلیون و 500 هزار نفر خواهد رسید و بعد از آن، روند نزولی تعداد جمعیت آغاز شده و به حدود 81 میلیون نفر در سال 1425 می‌رسد. اینجاست که پدیده انقراض نسل تدریجی نمود بیشتری می‌یابد. اما اگر مشوق‌هایی ارائه شود و نرخ باروری کل مطابق همان روندی که در ۲ دهه اخیرکاهش یافته، افزایش یابد (شعار ۲ بچه کافی نیست، محقق شود) به باروری کل 5/2 فرزند در سال 1425 خواهیم رسید که در این حالت، جمعیت ایران به 97 میلیون نفر می‌رسد و برخلاف برخی ادعاها ۲ برابر نمی‌شود.
اکنون 6 درصد از کل جمعیت ایران را سالخوردگان تشکیل می‌دهند. از سال 1395، جمعیت سالخورده به تدریج سایه خود را بر جمعیت کشور می‌اندازد. به این ترتیب، همان‌طور که در دهه 1355 تا 1365 با پدیده‌ای به نام انفجار جمعیت مواجه شدیم، از سال 1395 به بعد نیز شاهد انفجار جمعیت سالمندان خواهیم بود. بدین ترتیب تا سال 2025 میلادی، نزدیک به 11 درصد جمعیت ایران در سنین بالای 60 سال قرار خواهند گرفت و این نسبت تا سال 2050 به نزدیک 26 درصد خواهد رسید. یعنی یک چهارم کل جمعیت ایران، سالخورده خواهند شد. اما هشدار اصلی در این باره را رهبر معظم انقلاب به مسؤولان دادند. ایشان تابستان سال گذشته در دیدار با جمعی از دولتمردان تاکید کردند مسؤولان باید بعد از سال ۱۳۷۱ سیاست‌کنترل جمعیت را کنار می‌گذاشتند. رهبر معظم انقلاب اسلامی با بیان اینکه در صورت ادامه سیاست کنترل جمعیت «دچار پیری و در نهایت کاهش جمعیت خواهیم شد»، از مسؤولان خواستند کشور را از حالت هر خانواده یک یا دو بچه خارج کنند تا جمعیت ایران به ۱۵۰ میلیون نفر برسد.
یک روز پس از سخنان حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، نمایندگان مجلس ایران یکصد امضا برای لغو قانون تنظیم خانواده با قید دوفوریت جمع‌آوری کردند. یک سال بعد در تابستان امسال (۱۳۹۲) مجلس ایران با اکثریت آرا قانون تنظیم خانواده را لغو کرد. براساس مصوبه جدید مجلس، همه محدودیت‌های مقرر در قانون تنظیم خانواده و جمعیت، مصوب ۲۶ اردیبهشت ماه ۱۳۷۲ و اصلاحات آن و سایر قوانینی که براساس تعداد فرزند برای والدین شاغل یا فرزندان آنان ایجاد شده است لغو شد. پیش از آن نیز دولت محمود احمدی‌نژاد در آخرین ماه‌های کاری خود، مرخصی زایمان زنان کارمند را از 3 ماه به ۹ ماه افزایش داده بود. همچنین پدران نیز از ۲ هفته مرخصی اجباری تشویقی همزمان با تولد فرزندشان برخوردار می‌شدند با این حال کمتر از 2 هفته پس از آغاز به کار دولت روحانی مصوبه دولت قبلی مبنی بر ۹ ماه مرخصی زایمان مادران و ۲ هفته مرخصی تشویقی پدران لغو شد. همین اقدام دولت جدید باعث این گمانی‌زنی شد که قرار نیست سیاست‌های افزایش جمعیت ادامه پیدا کند. این دستور روز سه‌شنبه 29 مرداد از سوی اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور ایران صادر شد و پروین هدایتی، معاون سرمایه‌های اجتماعی امور زنان و خانواده نهاد ریاست‌جمهوری درباره علت این تصمیم گفت، اجرای این مصوبه تا تصمیم‌گیری مجدد متوقف شده اما در تاریخ 9 شهریورماه بار دیگر این قانون اجرایی شد و این قانون که در دوران دولت دهم، تصویب و ابلاغ شده بود و اجرای آن در دولت یازدهم متوقف شد، با بخشنامه جدید اسحاق جهانگیری بار دیگر اجرایی شد.