توماس مالتوس، اقتصاددان انگلیسی را می‌توان پدر نظریه کنترل جمعیت در جهان دانست. مالتوس کسی بود که پایه‌های شبه‌علمی برای نوع نگاه به انسان در جهان را فراهم کرد؛ نظریه‌ای که می‌گوید انسان خود باید تیشه به ریشه‌اش بزند! چرا که منابع غذایی در دسترس، هیچگاه کفاف زاد و ولد انسان را نمی‌دهد. مالتوس معتقد بود رشد جمعیت انسانی بدون هیچ شک و شبهه‌ای همیشه به فقر و قحطی منجر می‌شود. با اینکه این نظریه در تضاد با واقعیت‌های تاریخی‌ای است که نشان می‌دهد افزایش جمعیت موجب بالا رفتن استانداردهای زندگی شده؛ در قرن بیستم و هم‌اکنون در قرن بیست و یکم نیز عده‌ای از رهبران سیاسی و روشنفکران معتقد به آن هستند.
توماس مالتوس که از کارکنان کمپانی هند شرقی بریتانیا بود می‌گفت در حالی که جمعیت جهان به صورت تصاعدی رشد می‌کند، تولید منابع غذایی به شکل عددی بالا می‌رود. از این رو در مقاله معروف خود در سال ۱۷۸۹ تحت عنوان «اصل جمعیت» استدلال کرد به لحاظ ریاضی جهان در مسیر زنجیره‌ای از فجایع جمعیتی قرار دارد. اگرچه مشکل مالتوس و طرفدارانش از نسل‌های مختلف این است که هیچگاه درنیافته‌اند ارتباط جمعیت و منابع یک معادله و عمل ریاضی با حاصل صفر نیست اما هستند سیاستمدارانی که هنوز هم معتقدند نظریات مالتوس باید جامه عمل پوشانده شده و سیاست کنترل جمعیت به شیوه علمی(!) آن اجرایی شود. همین جمله بدبینانه مالتوس و محاسبات آماری او برای اثبات این تئوری کافی بود تا انگلستان در آن زمان سیاست‌های سختگیرانه‌ای را پیش بگیرد که موجب قحطی‌زدگی و گرسنگی میلیون‌ها انسان در ایرلند و هندوستان شود. از زمانی که مالتوس رساله خود را منتشر کرد تاکنون ابتکار و خلاقیت بشر موجب ابداع و ایجاد فنون و تکنولوژی‌هایی برای گسترش اراضی زراعی و بهره‌وری شده، تحولاتی که به افزایش شمار و حجم محصول قابل کشت انجامیده است. در همین حال هر نسلی از طرفداران مالتوس بر این باور بوده‌اند این بار تلاش بشر برای افزایش منابع غذایی منجر به شکست می‌شود و جهان دستخوش آشوب خواهد شد و البته هیچ‌کدام از این پیشگویی‌های آخرالزمانی و فاجعه‌آلود نیز تحقق نیافته است.
پاول ارلیش نیز ۴۵ سال پیش همین اظهارات و انتقادات خشم‌آلود را درباره «بمب جمعیت» مطرح می‌کرد و ادعاها و پیش‌بینی‌های تیره‌ای درباره آینده جهان داشت که تقریبا همه اشتباه و نادرست از آب درآمد. در سال ۱۹۶۸ ارلیش پیش‌بینی کرد طی دهه ۱۹۷۰ صدها میلیون نفر در سراسر جهان (و از جمله ایالات متحده) از گرسنگی خواهند مرد که البته چنین اتفاقی رخ نداد. در سال ۱۹۶۹ وی اظهار داشت فاجعه زیست‌محیطی «مه دود» در اواسط دهه ۱۹۷۰ سالانه 200 هزار نفر را در شهرهایی مانند نیویورک و لس‌آنجلس به کام مرگ فروخواهد برد که البته چنین نشد. در همان سال، او مدعی شد تا سال ۲۰۰۰ کشوری به نام انگلستان دیگر وجود خارجی نخواهد داشت و انگلستان همچنان سر جای خود قرار دارد. در سال ۱۹۷۵ وی اظهار داشت طی سال‌های دهه ۱۹۸۰، شورش بر سر غذا، کنگره ایالات متحده را به ویرانی خواهد کشاند، پیش‌بینی دیگری که به وقوع نپیوست. یک سال بعد ارلیش استدلال کرد پیش از سال ۱۹۸۵ بشر با کمبود جدی منابع بویژه چند ماده معدنی مهم، مواجه خواهد شد. این پیش‌بینی نیز تحقق نیافت. با این وجود هنوز هم هستند کسانی که به بهانه درست بودن این پیش‌بینی‌ها همچنان دست به کار تدوین سیاست‌های جدید برای کشورهای جهان سوم هستند.
اما حقیقت جمعیت در جهان چیز دیگری است. براساس آماری که جمعیت‌شناسان و کشورهای مختلف دنیا ارائه داده‌اند، جمعیت جهان تا سال ۲۰۵۰ به ۹ میلیارد نفر می‌رسد و پس از آن ثابت خواهد ماند. نرخ باروری در سطح جهان (فرزند به زوج) در حد فاصل سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۵ معادل 95/4 بود. این رقم در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵ به 79/2 کاهش یافت و انتظار می‌رود بین سال‌های ۲۰۹۵ تا ۲۱۰۰ به 63/1 برسد. دورنمای این ارقام نشان می‌دهد نرخ باروری جایگزین (جایگزینی زاد و ولد با مرگ و میر) برای حفظ جمعیت کنونی جهان برای کشورهای توسعه‌یافته باید 1/2 و برای کشورهای در حال توسعه باید 4/3 (با توجه به نرخ بالاتر مرگ و میر کودکان) باشد. با توجه به برآورد نرخ 63/1 باروری در پایان قرن کنونی به نظر می‌رسد بشر در مسیر نابودی خود گام برمی‌دارد و باید منتظر باشیم سیاست‌های جدید در کل دنیا بشر را به سمت زمستان جمعیت سوق دهد.