گروه اقتصادي: جانشین معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیسجمهور در بخشنامه جدیدی در راستای چابکسازی دولت، ۱۲ بخشنامه دولت دهم را ملغی و پستهای مشاوران جوان و زنان نهاد ریاستجمهوری و وزارتخانهها و قائممقام وزیر در امور بینالملل، واحد پدافند غير عامل و واحد آمايش سرزمين و واحدهاي فناوري اطلاعات را حذف کرد. محمود عسگری آزاد جانشین معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیسجمهور بخشنامه جدید دولت در راستای چابکسازی، متناسبسازی، انعطافپذیری و منطقی کردن اندازه دولت را ابلاغ کرد. در این بخشنامه عجیب و غریب بسیاری از سمتها حذف شدهاند و دستور داده شده که واحدهای سازمانی در همه سطوح اعم از معاونت، مرکز، دفتر، اداره کل، مدیریت، اداره و گروه ادغام شوند. این یعنی مثلا دیگر اداره حسابداری، مدیریت مالی، مرکز اداری و مالی و معاونت مالی وزارت نیرو حذف میشود و وزیر میتواند فقط یک معاون مالی معرفی کند. در بخش اول بند الف این بخشنامه آمده است که واحدهای سازمانی باید ادغام شوند: ادغام واحدهای سازمانی در همه سطوح اعم از معاونت، مرکز، دفتر، اداره کل، مدیریت، اداره، گروه و سایر عناوین و انتخاب عنوان جدید متناسب با شرح وظایف واحدهای ادغام شده، مشروط بر آنکه با ادغام واحدهای سازمانی، سطوح و تعداد واحدهای زیرمجموعه افزایش نیابد و ارتقای سطح سازمانی انجام نشود. همچنین در بخش دوم دستور داده شده: واحدها و پستهای سازمانی در همه سطوح اعم از معاونت، مرکز، دفتر، اداره کل، مدیریت، اداره، گروه و سایر عناوین در راستای واگذاری وظایف و اصلاح فرآیند باید حذف شوند. همچنین در این بخشنامه آمده است: ادغام و حذف واحدهای فوقالذکر با اعمال سیاستهای متناسبسازی ساختار سازمانی و واگذاری امور به بخش غیردولتی و حفظ مسؤولیتهای محوله انجام خواهد شد. در بند ب این بخشنامه نیز آمده که به منظور انعطافپذیر ساختن دستگاههای اجرایی و اصلاح گردش امور و روانسازی فعالیتها و اجرای سیاست عدم تمرکز اداری، اختیارات زیر به دستگاههای اجرایی تفویض میشود: 1- جابهجایی واحدهای سازمانی در داخل یک معاونت یا بین معاونتها و واحدهای تحت نظر بالاترین مقام دستگاه، همچنین واحدهای زیرمجموعه ادارات کل، مراکز، دفاتر و سایر عناوین و جابهجایی پستهای سازمانی، مشروط بر اینکه از نظر تعداد و سطح سازمانی افزایش نیافته و پستهای سازمانی در سطوح تقسیمات کشوری از پایین به بالا (شهرستان به مرکز استان و مرکز استان به ستاد مرکزی) صورت نگیرد.
2- انتقال وظایف اجرایی از واحدهای حوزه مرکزی به واحدهای استانی و شهرستانی به همراه انتقال پستهای سازمانی یا بدون انتقال پستهای سازمانی مربوط، در راستای تمرکززدایی اداری، همچنین انتقال وظایف بین واحدهای سازمانی به همراه پستهای سازمانی مربوط.
3- تبدیل پستهای سازمانی ثابت به موقت.
مشاوران حذف شدند
در بند ج این بخشنامه نیز آمده است که به منظور حذف الزاماتی که مانع از اجرای سیاست چابکسازی، منطقیسازی و متناسبسازی دستگاههای اجرایی و موجب گسترش بیرویه ساختارهای سازمانی شدهاند، برخی از بخشنامههای دولت قبلی که از سوی این معاونت ابلاغ شده، لغو میشود. به موجب این بند بخشنامه ایجاد پستهای قائممقام وزیر در امور همکاریهای بینالمللی و قائممقام وزیر در امور ارتباطات مردمی که در 11 آذر 1388 صادر شده بود لغو شد. همچنین بخشنامه ایجاد حوزه مشاوران جوان در نهاد ریاستجمهوری و ایجاد پست مشاور جوان در وزارتخانهها و سازمانهای مستقل و استانداریها که در 8 دی 1389 ابلاغ شده بود حذف شد. به موجب بخشنامه جدید پست مشاور امور زنان و خانواده واختصاص 3 پست سازمانی ذیل آن در وزارتخانهها و سازمانهای مستقل، ایجاد واحد پدافند غیرعامل در دستگاههای اجرایی، سازماندهی و استقرار واحد سازمانی مبارزه با مواد مخدر در دستگاههای اجرایی عضو ستاد مبارزه با مواد مخدر، ایجاد واحد سازمانی فناوری اطلاعات و ارتباطات و امنیت (فاوا) در دستگاههای اجرایی، ایجاد گروه آمایش سرزمین در دستگاههای اجرایی و ایجاد پست مشاور روابط عمومی لغو شده است. یعنی از این پس وزرا و مدیران حق ندارند، مشاور جوان، مشاور زنان واحد پدافند غیرعامل، واحد فناوری و اطلاعات و ارتباطات و امنیت (فاوا) و گروه آمایش سرزمینی انتخاب کنند. در ادامه این بخشنامه آمده که اگر سازمانها به موارد حذفشده پیشنهادی دارند میتوانند از طریق فرمی که معاونت توسعه منابع انسانی رئیسجمهور در اختیار آنها قرار داده، به این نهاد اطلاع بدهند.
تأکید بر چابکسازی از شهریور
موضوع چابکسازی دولت از همان روزهای ابتدایی تشکیل دولت یازدهم مطرح شد. نهاوندیان در روز 6 شهریور و در مراسم تودیع و معارفه مسؤولان 5 ارگان وابسته به نهاد ریاستجمهوری، توجه به مفهوم هماهنگی و اجرای موفق سیاست چابکسازی دولت را مورد تاکید قرار داد. رئیس دفتر رئیسجمهور گفته بود که با توجه به اصل هماهنگی و چابکسازی در مجموعه قوه مجریه لازم تشخیص داده شده که در بعضی دستگاههای وابسته به نهاد ملاحظات دقیق صورت گرفته و اصلاحات مدیریتی کلان اعمال شود. چابکسازی قوه مجریه از اصول اساسی مورد توجه دولت است و اگر بخواهیم این سیاست بهشکل مطلوبی اجرا شود، باید ابتدا از خودمان آغاز کنیم، چرا که مجموعه قوه مجریه این مقدار گستردگی با بازدهی فعلی را نیاز ندارد.
مشاور بیمشاور
اقدام معاونت توسعه ریاستجمهوری درباره ادغام مدیریتها به بهانه چابكسازي دولت صورت گرفته است. اما حذف مشاوران و واحدهای پدافندی و آمایش سرزمینی جای تامل دارد. مشاوران جوان و زنان میتوانستند در حوزههای خود کمک بسیاری به مدیران کنند و خلأ کمکاری وزارت ورزش و جوانان در این حوزه را پر کنند. همچنین موضوع واحدهای پدافند غیرعامل و آمایش سرزمینی از بنیادینترین واحدهای سازمانی نوین در جهان محسوب میشوند که میتوانند به برنامهریزی جغرافیایی سازمانهای مختلف کمک بسیاری کنند. نكته عجيب تر اينكه دولت ايجاد واحدهاي ارتباطات و فناوري اطلاعات سازمانها را نيز حذف كرده و در صورت اجراي آن درآينده سازمانها دچار مشكلاتي در زمينه IT خواهند شد. امیدواریم با این بخشنامه دولت و ادارات دولتی چابک، متناسب و منعطف شوند تا بروکراسی و مشکلات ناشی از آن به کمترین حد ممکن برسد. اما به نظر ميرسد دولت بايد در برخي از بندهاي اين بخشنامه بازنگري كند.