هتاف دهام*: برخلاف گفت‌وگوهای هسته‌ای بین ایران و گروه 1+5 که برای دستیابی به یک توافق در حال انجام است، گفت‌وگوهای در حال انجام به منظور دستیابی به راهکاری سیاسی برای بحران سوریه، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. هیچ امیدی به برگزاری کنفرانس صلح «ژنو 2» در مورد سوریه وجود ندارد. یک‌بار دیگر برگزاری این نشست به این بهانه که ائتلاف معارضان دولت سوریه مشارکت در این نشست را مشروط به برجسته‌کردن کناره‌گیری بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه از قدرت می‌کند. به تعویق افتاده است. این در حالی است که ایالات متحده ترجیح می‌دهد این نشست در حال حاضر برگزار نشود چرا که در صورت تشکیل این نشست، آمریکا مجبور خواهد شد با روسیه، محور مقاومت، ایران و سوریه معامله صلح امضا کند اما به امید تغییر شرایط، از نوشیدن این جام تلخ خودداری می‌کند. از این‌رو آمریکا به رغم تماس‌ها با روسیه با هدف دستیابی به توافقی در زمینه ژنو 2 با کمک دست‌نشانده‌های خود در مسیر برگزاری این نشست بین‌المللی همچنان سنگ‌اندازی می‌کند. از سوی دیگر عربستان به ائتلاف معارضان و گروه‌های هوادار آنان، مخالفت خود با تصمیم دولت آمریکا برای توافق با روسیه را ابلاغ کرده است لذا باید این توافق را خنثی کرد چون به اعتقاد ریاض، آمریکا در صورت استمرار جنگ سوریه و عدم دستیابی به توافق سیاسی، به سوریه حمله خواهد کرد. پرواضح است که سوریه دو گزینه پیش‌رو دارد؛ یکی دیپلماسی که جوهره آن کنفرانس ژنو 2 است و دیگری نظامی که بنیان آن مقابله ارتش با گروه‌های مسلح تروریستی است. در شرایطی که آمریکا و عربستان سعودی تلاش می‌کنند تا این دو گزینه را به هم پیوند داده و از تاثیرگذاری آنها به نفع خود استفاده کنند، سوریه و محور مقاومت به پیوند بین دو موضوع یاد شده فکر نمی‌کنند بلکه معتقدند بیشتر عناصر جبهه مقابل آنها، بیگانگان و تروریست‌هایی هستند که راه‌حل سیاسی بر آنها تاثیرگذار نیست و در پای میز مذاکرات هیچ جایگاهی ندارند. در همین راستا ریاض در نشست محرمانه سعودالفیصل و جان کری (وزرای خارجه سعودی و آمریکا) از واشنگتن درخواست کرده است تا نیمه ماه دسامبر آینده به سعودی‌ها مهلت دهد تا تحولات میدانی سوریه را در راستای منافع خود تغییر داده و صداقت خود را به رژیم صهیونیستی – که دیگر نمی‌توان آن را پنهان کرد- نشان دهد. عربستان در راستای نشان دادن صداقت خود، تلاش خواهد کرد با هدف با دست پر حاضر‌شدن در پای میز مذاکرات، یک جبهه نظامی دیگری را در درعا و جنوب دمشق باز کند. در چنین شرایطی آمریکا که بسیار نیازمند داشتن برگ برنده در مذاکرات است با پیشنهاد سعودی‌ها موافقت کرده است اما این در حالی است که آمریکایی‌ها نمی‌توانند زیاد منتظر بمانند. از همین‌رو سعودی‌ها که حتماً شکست آنها در سوریه بارها تکرار خواهد شد، باید به مانند آمریکا به وضعیت موجود تن دهند. بنابراین سوریه از هم‌اکنون تا ماه نوامبر باید شاهد افزایش فعالیت‌های تروریستی باشد، امری که سرنوشت نشست ژنو 2 را رقم خواهد زد. عربستان که با هرگونه سازش سیاسی که به کناره‌گیری بشار اسد منتهی نشود، مخالف است؛ چاره‌ای جز پناه بردن به رژیم صهیونیستی ندارد. بک روزنامه آلمانی اخیرا فاش کرد که امیرسلمان بن سلطان با سفر به سرزمین‌های اشغالی به صهیونیست‌ها پیشنهاد داد در صورتی که آنها به صورت موقت در راستای کمک به تروریست‌ها، حمله نظامی به سوریه را در دستور کار خود قرار دهند، به پاداش بسیار بزرگی دست خواهند یافت. اطلاعات به دست آمده حاکی از آن است که اسرائیلی‌ها در چارچوب برنامه‌ای مشخص از این موضوع استقبال کرده‌اند. با این حال چنین حملاتی به صورت مستقیم نبوده و مقطعی خواهد بود زیرا هرگونه حمله مستقیم به سوریه، منطقه و جهان را تحت‌الشعاع قرار خواهد داد و باعث حضور عناصری جدید در صحنه سوریه می‌شود که مسلما به نفع آمریکا و عربستان نخواهد بود. در چنین شرایطی و در حالی که انتظار می‌رود شرایط برگزاری نشست ژنو 2 فراهم شود، مسکو به تلاش‌های خود برای متقاعد ساختن نظام سوریه و مخالفان به پای میز مذاکره ادامه خواهد داد. روسیه به خوبی می‌داند که برای دعوت از طرفین برای نشستن به پای میز مذاکرات، نسبت به آمریکا از امتیازهای بیشتری برخوردار است. واقعیت آن است که روسیه متحد نظام سوریه و بسیاری از مخالفان داخلی است. روسیه به خوبی می‌داند که در سایه تلاش‌هایش به کشاندن طرفین به پای میز مذاکرات، چیزی را از دست نمی‌دهد و چنانچه نتواند تاثیرگذار باشد چه‌بسا قادر خواهد بود اعتماد آنها را جلب کرده و به اقدامات تحریک‌آمیز آنها پایان دهد. * نویسنده و کارشناس برجسته لبنانی