حسین علوی: آقای روحانی رئیسجمهور محترم روز گذشته و در جریان رای اعتماد به وزیر پیشنهادی ورزش و جوانان، عباراتی بهکار بردند که متاسفانه شائبه اهانت به نیمی از شرکتکنندگان در انتخابات ریاستجمهوری 24 خرداد را ایجاد کرده است. آنجایی که ایشان در توصیف رای مردم به خود گفتهاند: مردم در 24 خرداد به افراط و تفریط، خشونت و خودرأیی و تکرایی، عدم مشورت و عدم تدبیر رای «نه» دادند و به اعتدال، تدبیر و عقلانیت رای «آری». خب! بدیهی است که تلقی عام از این سخن، دستهبندی شرکتکنندگان در انتخابات به موافقان و مخالفان آقای روحانی و اطلاق هر کدام از این صفتها به هر کدام از این دستههاست. بر این اساس میتوان به سادگی گفت آقای رئیسکل جمهور، مردم را به طرفداران و مخالفان خود تقسیمبندی کرده و صفتهایی به هر کدام داده است. بیتردید نیت آقای روحانی این نبوده اما برداشت فراگیر از این ادبیات، متاسفانه حامل توهین به 49 درصد شرکتکنندگان در انتخابات است. شاید گفته شود رئیسجمهور در حال تفسیر گفتمانی انتخابات و تبیین ذائقه عمومی ملت است که در انتخابات متبلور شده. اگر مراد آقای روحانی همین باشد که قاعدتا نباید این ذائقه عمومی را دستهبندی به خیر و شر کند! اگر بنا بر تفسیر عمومی و گفتمانی انتخابات باشد، چه نیازی است دائما شرایط قیاس ایجاد شود؟ مطالبات حداکثری مردم مگر با چیزی قابل قیاس است؟ اساس مقایسه در اینجا فاقد کارکرد و موضوعیت است.
به عبارت سادهتر، وقتی قرار است مطالبات عمومی مردم در یک انتخابات بررسی شود؛ معمولا از «آنچه مردم خواستهاند» سخن گفته میشود. قطعا زمانی که در مقابل این خواستههای مردم «آنچه مردم نخواستهاند» قرار میگیرد؛ نمیتوان انتظار داشت از آن بوی خیر به مشام برسد. نکته نگرانکننده درباره این تقسیمبندیها؛ فراگیر شدن این نگرش در بخشی از دولت است. آقای ظریف نیز پس از آنکه آن توافق بزرگ در ژنو حاصل نشد؛ خطاب به خبرنگاران گفت: «امیدواریم در داخل کشور همصدایی با رژیم اسرائیل نداشته باشیم.» حقیقتا در مقابل این اظهارنظر چه میتوان گفت؟ شاید اگر امثال آقای ترکان یا زیباکلام چنین استدلالی به کار میبردند؛ خردهای گرفته نمیشد اما وقتی وزیر امور خارجه که برخی حامیان دولت وی را نماد عقلانیت کابینه میدانند چنین استدلالی میکند و منتقدان نشست ژنو را همصدا با صهیونیستها میداند؛ جز ابراز تاسف چیز دیگری میتوان گفت؟ شایسته وزیر امور خارجه نیست یک بخش عمده از جریان فکری جامعه را هماندیشه و همصدا با صهیونیستها بداند. این چه شیوه استدلال است؟ در کدام متون آکادمیک اصرار بر مقاومت در مقابل زیادهخواهی آمریکا در مذاکرات، با اصرار صهیونیستها مبنی بر «خالي كردن دست ايران در مذاكرات» مترادف است! اگر از طرف مقابل نیز به آقای ظریف پاسخ داده شود صهیونیستها اساسا مخالفتی با مذاکرات ندارند و مخالفتهای صوری آنان تاکتیکی است تا عقبنشینیهای احتمالی تیم مذاکره ایرانی را توجیه کند؛ آنگاه ناراحت نمیشوند؟ جنس هر 2 حرف یکی است؛ نبود منطق و عقلانیت. به هر حال این قبیل اظهارات و ادبیات مورد استفاده از سوی بخشی از دولت حقیقتا هزینهساز و خطرناک است. بویژه اینکه این شیوه توسط برخی رسانههای حامی دولت هم دنبال میشود و به هر بهانهای زبان به تهمت و اهانت و استهزاء منتقدان دولت باز میکنند. اینکه با بهکار بردن واژگان ناجور، تلقی تشکیل یک جبهه خودی 7/50 درصدی و یک جبهه غیر خودی 3/49 درصدی شود، اقدام خطرناکی است که آسیبپذیرترین نهاد و مجموعه در مقابل این هزینهها و خطرات خود دولت خواهد بود. در شرایطی که بهواسطه مذاکرات هستهای، دولت و به طور کلی نظام نیازمند یک اجماع و پشتوانه ملی در جهت احقاق حقوق هستهای خود هستند، این قبیل اظهارنظرها و برچسبزدنها به مثابه یک انتحار سیاسی و قطعا به دور از عقلانیت و تدبیر خواهد بود.