گروه سیاسی: چند هفته قبل بود که یکی از نمایندگان مجلس در جریان رای اعتماد به وزرای باقی‌مانده دولت، سربسته گفت گویا فعالیت‌های هسته‌ای کشور در برخی حوزه‌های حساس تعلیق شده‌اند. از گوشه و کنار نیز خبر می‌رسید که برخی عوامل انسانی فعال در پروژه‌های هسته‌ای کشور طی 3 ماه اخیر خانه‌نشین شده‌اند. آن زمان رسانه‌ها صحت این اخبار را پیگیری نکردند. شاید تنها خبر مهمی که درباره پروژه‌های هسته‌ای کشور منتشر شد ماجرای همان جاسوسانی بود که علی‌اکبر صالحی گفت اما بعدها مشخص شد سارقان آهن‌آلات بوده‌اند. همه نگاه‌ها متوجه بیرون ایران و مذاکرات ژنو بود و کمتر کسی فکر می‌کرد دولت ایران قبل از مذاکرات، به صورت یکجانبه دست به اقدامات اعتمادساز بزند. اقدامات اعتمادسازی که حالا پس از ناکامی مذاکرات ژنو، اعلام می‌شود. یوکیو آمانو هفته گذشته دست خالی به ایران آمد اما با دست‌های پر از ایران رفت. او در سازمان انرژی اتمی با علی‌اکبر صالحی نشست و در توافقنامه‌ای ایران را موظف کرد درهای آب سنگین اراک و معدن گچین بندرعباس را روی بازرسان آژانس باز کند. اما این همه دستاورد آمانو نبود. او برای غربی‌ها خبر خوشحال‌کننده‌ای داشت. او یک روز پس از اینکه ایران را ترک کرد؛ گزارش فصلی آژانس را فرصت مناسبی دانست تا در قالب آن اعلام کند ایران 3 ماه است توسعه فعالیت‌های هسته‌ای خود را متوقف کرده است. در گزارش آژانس سپس اطلاعات و آمار این تعلیق خاموش اعلام شده است. در این گزارش تصریح شده که «ایران از مرداد ماه گذشته هیچ ترکیبات اصلی دیگری برای تولید پلوتونیوم به نیروگاه‌ها نیفزوده است.» در بخش دیگری از گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آمده است که حجم ذخایر اورانیوم با غنای 20 درصد ایران نیز که غرب از آن نگران است، از سه ماه پیش تاکنون «تنها» 5 درصد افزایش داشته و اکنون به 196 کیلوگرم رسیده است. این توقف سریع در غنی‌سازی 20 درصد می‌تواند به مثابه یک تعلیق تلقی گردد. همان تعلیقی که این روزها در مذاکرات هسته‌ای به عنوان گام نخست ایران در اعتمادسازی برای لغو تحریم‌ها مطرح شده است. با این گزارش آمانو مشخص می‌شود دولت ایران از مدت‌ها قبل گام اعتمادساز خود را برداشته و اینک با انتشار گزارش آمانو در افشای این اقدام یکجانبه ایران، می‌توان آن را به معنای اقدام جدی ایران برای توافق هسته‌ای
قلمداد کرد.
آن 5 درصد و این 5 درصد
اما همانگونه که در گزارشات پیشین «وطن امروز» به آن اشاره شد، در آمریکا اوضاع کاملا متفاوت از ایران است. پس از انتشار گزارش آژانس، در تازه‌ترین واکنش و اظهارنظر مقامات آمریکایی به موضوع مذاکرات، باراک اوباما اعلام کرد که همه گزینه‌های علیه ایران روی میز است. اوباما که تحریم‌های جدید علیه ایران را به عنوان یک اهرم فشار در مذاکرات هسته‌ای تعبیه کرده است، اینبار هم به نمایندگان سنا توصیه کرد فعلا صبر کنند و فرصت بدهند تا مذاکرات دنبال شود. رئیس‌جمهور آمریکا بار دیگر جمله همیشگی خود درباره ایران را تکرار کرد و گفت: ما نمی‌خواهیم که ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد و همه گزینه‌ها برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای روی میز است. او در ادامه و برای چندمین بار این ادعا را مطرح کرد که تحریم‌ها ایران را پای میز مذاکره کشانده است. اوباما گفت: هدف از اعمال تحریم‌ها علیه ایران، مجبور کردن تهران به مذاکره و قرار دادن پرونده هسته‌ای خود روی میز مذاکره است. این ادعای اوباما در حالی است که حسن روحانی هفته گذشته در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد که تحریم‌ها ایران را پای میز مذاکره نکشانده است. روحانی برای اثبات این جمله خود مذاکرات ایران و تروئیکای اروپایی در سال‌های 2003 و 2004 را یادآوری کرد که هنوز خبری از تحریم‌ها نبود و ایران مشتاق مذاکرات هسته‌ای بود. با این حال از نگاه اوباما تحریم‌ها ایران را پای میز مذاکره نشانده و قاعدتا به همین راحتی از این برگ برنده خود دست نمی‌کشند. موضوعی که در اظهارات صریح جان کری به آن اشاره شد. جان کری که با شبکه «ام‌اس‌ان‌بی‌سی» گفت‌وگو می‌کرد گفت که کشورش در حال پیشنهاد طرحی است تا بخش کوچکی از 45 میلیارد دلار دارایی‌های ایران در بانک‌های جهان، آزاد شود. وزیر خارجه آمریکا در ادامه این گفت‌وگو طرح پیشنهادی دولت آمریکا را با عدد و رقم شفاف کرد. وی تاکید کرد که بخش اصلی تحریم‌های ایران لغو نخواهد شد و گفت: بیش از 95 درصد تحریم‌های کنونی بر جای خود باقی خواهد ماند. کری همچنین گفت: پیش از اعمال تحریم‌ها علیه ایران، این کشور درآمدی حدود 110 تا 120 میلیارد دلار در سال از فروش نفت به دست می‌آورد. وزیر خارجه آمریکا در ادامه افزود: اکنون تحریم‌ها درآمد ایران را به حدود 40 تا 45 میلیارد دلار در سال رسانده است که این 45 میلیارد نیز در بانک‌های جهان مصادره شده است. کری البته به اعضای کمیته اقتصادی مجلس سنای آمریکا گفت: درصورتی که واشنگتن تحریم‌های اقتصادی بیشتری علیه ایران اعمال کند این احتمال وجود خواهد داشت که شرکای مذاکره‌کننده خود را از دست بدهد. این اظهارات جان کری البته نشان‌دهنده عدم تناسب اقدامات اعتمادساز میان ایران و طرف آمریکایی است. آمریکا تحریم‌ها را برگ برنده خود می‌داند و ایران غنی‌سازی 20 درصد را. در این شرایط اقدامات اعتمادساز طرفین باید حول این برگ برنده‌ها و متناسب با هم برداشته شود. با این حال اما برگ برنده ایران یعنی غنی‌سازی 20 درصد تقریبا متوقف می‌شود و تنها 5 درصد بر ذخایر این غنی‌سازی افزوده می‌شود. در آمریکا اما 95 درصد تحریم‌ها در جای خود باقی خواهند ماند و تنها 5 درصد ملغی خواهند شد. البته این میزان اندک از تحریم‌ها نیز اکنون لغو نخواهند شد بلکه فرآیند لغو آن در مذاکرات و با دریافت امتیازاتی از ایران آغاز خواهد شد.