شروین طاهری: «کبوترها باشند یا بازها تفاوتی نمی‌کند، در هر حال سیاست‌های آمریکا فقط تا جایی پرواز می‌کند که تفنگدارانش پیش روی کنند». در فاصله کمتر از یک فصل این ضرب‌المثل استراتژیک در پیشگاه افکار عمومی جهانی به حقیقتی عینی بدل شد.
به شکل باورنکردنی پاییز 2013، خزان سیاست خارجی آمریکا بود و از این پس در کتاب‌های تاریخ، شکست‌های دیپلماتیک کاخ سفید در فاصله ماه‌های آگوست تا نوامبر 2013 و از شام تا نیل به عنوان مطلع غروب قطعی امپراتوری جهانی آمریکا ثبت می‌شوند. شکی نیست روزهایی که در آن تنفس می‌کنیم، همان لحظات پیش‌بینی شده توسط امام خمینی(ره) است، لحظاتی که منحنی رشد یک ابرقدرت از نقطه بیشینه (اکتسرمم) می‌گذرد و در عطفی تاریخی رو به سقوط می‌گذارد.
سرانجام هفت دهه پس از ظهور پارادیم «ابرقدرت آمریکا» در پایان جنگ دوم جهانی فواره به پایین سرازیر می‌شود و نظم جهانی جدیدی که میشل فوکو در مطلع انقلاب اسلامی 1357 ایران پیش‌بینی کرده بود پارادایم‌های خود را که یکی از آنها «نظم نوین اسلامی» است به «نظام سلطه» تحمیل می‌کند.
فیلسوف فرانسوی 6 سال پیش از مرگش و پس از دیدار با امام خمینی (ره) در پاریس متعاقب مشاهده رویداد‌های انقلاب در تهران به جهان غرب اخطار کرده بود «آنها (انقلابی‌های مسلمان ایران) ما را به حال خود وانخواهند گذاشت تا از اراده‌شان فراتر رویم».
در سال 2005 ، ژانت آفری و کوین اندرسون 2 نویسنده آمریکایی در رساله‌ای ناظر به «دیدگاه فوکو» با عنوان «فوکو و انقلاب ایرانی، ماهیت و اغواگری‌های اسلامگرایی» سعی کردند خوابی را که متفکر به شرق گراییده فرانسوی دیده بود به زبانی قابل فهم برای امپریالیسم آمریکایی تعبیر کنند: «ما در حال گذار از کمپ‌دیوید به سمت خاورمیانه‌ای هستیم که لبنان در آن تحت سیطره سوریه متحد با شوروی (بخوانید روسیه) قرار می‌گیرد».
البته فوکو فروپاشی شوروی را ندیده بود اما هشت سال پیش آنچه تحلیلگران آمریکایی پیش‌بینی نکرده بودند، بازگشت قدرتمندانه خرس بزرگ شرقی این بار در هیبت «روسیه پوتینی» بود. با این حال بازگشت پارادایم «ابرقدرت روسیه» همانند پارادایم مرده «شوروی» جدی گرفته نمی‌شود و آنچه اهمیت دارد افول پارادایم اصلی قدرت در جهان یعنی آمریکاست، چه از این پس هر قدرتی می‌تواند در گوشه‌ای از دنیا خلأ قدرت رو به افول امپریالیسم آمریکا را به نوبه خود پر کند. کما اینکه تا پیش از انقلاب یا بیداری اسلامی 2011، ظن اصلی اندیشکده‌های معتبر آمریکایی مثل «رند» بیشتر به چین بود و اینکه اژدهای زرد در حال خیزبرداشتن به‌سمت خاورمیانه است.
نیاز اقتصاد به‌سرعت در حال رشد چین به نفت و بازار بزرگ مصر (و کشورهای اسلامی) و روابط عالی پکن با همه طرفین جنگ قدرت در خاورمیانه (آمریکا، اسرائیل، عربستان سعودی و ایران) این تصور را پدید آورده بود که اژدهای خیزان در این منطقه اعلام حضور کند اما فعلا هژمونی تاریخی روس‌ها کاربردی‌تر بوده است.
برای نخستین بار پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در 1992 یعنی پس از 20 سال یک ناو هواپیمابر روسی - واریاگ - به مدت 6 روز در بندر اسکندریه پهلو می‌گیرد.
حال با سفر موفق سرگئی لاوروف و سرگئی شویگو، وزیران خارجه و دفاع روسیه به مصر، مسکو و قاهره در آستانه عقد یک قرارداد تسلیحاتی کم‌نظیر هستند. روسلان پوخوف، یکی از مشاوران وزیر دفاع روسیه گفته است که حجم قرارداد نظامی نزدیک به دو میلیارد دلار خواهد بود. بخش عمده قرارداد شامل هلیکوپترهای فوق پیشرفته‌ای است که قرار بود طی توافقی بی‌سابقه بین کرملین و کاخ سفید به ینگه دنیا فروخته شوند ولی پس از کارشکنی سنا در این زمینه سر از سرزمین اهرام در خواهند آورد. شاید روابط نظامی مصر و روسیه به این زودی به سطح دوران شوروی که بیش از 20 هزار مستشار روس در مصر حضور داشتند بازنگردد ولی از هم‌اکنون صدای گام‌های آرام و با طمانینه پوتین در میان فریاد‌های «مرگ بر آمریکا» از هر دو سوی ساحل نیل، چه اخوانی‌ها و چه ائتلاف ملی، به گوش می‌رسد آن هم در حالی که پس از انقلاب‌های متوالی 3 سال اخیر در کشورهای عربی و بویژه سقوط قذافی و تهدید حکومت بشار اسد ـ 2 متحد روسیه ـ تصور نظریه‌پردازان غربی و عربی بر این بود که مسکو بزرگ‌ترین بازنده بیداری خاورمیانه بوده است. کمتر کسی به این می‌اندیشید که این هژمونی آمریکایی است که با سقوط دیکتاتورهای عربی رنگ می‌بازد.
پس از انقلاب مجدد مصر در 30 جولای که در واقع خیزش نیمه ناصری و اسلامی خفته این جامعه با همدستی نظامیان و ضداخوانی‌های در حال معامله با آمریکا و اسرائیل و سعودی بود، هیچ تحلیلگر جدی آمریکایی را پیدا نمی‌کردید که دست‌کم از این انقلاب در انقلاب گیج و وحشت‌زده نباشد. کاخ سفید خود می‌دانست که بازی جدید سرزمین نیل برخلاف قواعد آنها پیش می‌رود.
حدود 2 ماه پیش فرد کاپلان کارشناس آمریکایی روابط بین‌الملل در یادداشتی با عنوان «آمریکا در مصر نفوذی ندارد» سردرگمی رسانه‌های آمریکایی در مورد مصر را به روشنی عیان کرده بود: «بسیاری از نویسندگان مطبوعات و سخنرانان این روزها می‌نویسند و می‌گویند که رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند مسیر تحولات در مصر را با سرانگشتش تغییر دهد و اکنون یا نمی‌خواهد یا نمی‌تواند... اما آمریکا دیگر نفوذ و اختیاری در سیاست داخلی یک کشور دیگر ندارد بویژه اگر این کشور یک کشور بزرگ و دوردست مانند مصر باشد. این مساله ربطی به باراک اوباما و سیاست‌هایش ندارد. این حقیقت سیاست در عرصه بین‌الملل در دنیای امروز است که نه فقط برای آمریکا بلکه برای همه کشورهای دیگر دنیا صادق است... در سال 1991وقتی اتحاد شوروی فرو پاشید، نظام جنگ سرد متلاشی شد. بعضی کشورها در این بین همچنان به‌دنباله‌روی از ابرقدرت‌های باقی‌مانده ادامه دادند اما بقیه آزاد بودند که راه خود را بروند.»
نکته همین جاست؛ حاکمان نظامی مصر و بدنه اجتماعی که آنها را حمایت می‌کنند هم با تحلیلی از آشفتگی‌های سیاسی و اقتصادی سال‌های اخیر به این جمع‌بندی رسیده‌اند که آزادند تا راه خودشان را بروند. دیکتاتوری مبارک اگرچه سرنگون شد اما او دست کم 2 میراث برای مصر پس از انقلاب به جا گذاشت:1- یک ارتش قدرتمند ملی که می‌تواند در میان‌مدت نقش حکومت مرکزی را بر عهده بگیرد. 2- عدم اعتماد به آمریکا، چون به زعم مبارک سقوط کرده «آمریکایی‌ها متحدانشان را به راحتی آب خوردن می‌فروشند». حال این تجربه نامبارک را مقایسه کنید با حمایت قاطع تهران و کرملین از حکومت بشار اسد در سوریه و فرجام متفاوتی که این دو رهبر عربی داشته‌اند.
از دست دادن مصر فقط به ندانم‌کاری اوباما مربوط نمی‌شود که فکر می‌کرد می‌تواند از دموکراسی ساختگی سلفی‌ها الگویی آمریکایی برای جهان اسلام بسازد بلکه در طرف جمهویخواه سنا هم جان مک‌کین با دموکرات‌ها برای قطع کمک مالی 3/1 میلیارد دلاری به ارتش پس از خلع ید محمد مرسی و اخوان‌المسلمین موافق بود غافل از اینکه آمریکا نفوذ معنوی گذشته را بر نظامیان مصر ندارد. همین پول توجیبی اندک اما حیاتی برای حفظ قوام ارتش مصر آخرین رشته ارتباطی بود که میان واشنگتن و قاهره باقی مانده بود. عدلی منصور رئیس حکومت نظامی و ژنرال السیسی فرمانده ارتش در این چند ماه به صرافت دریافتند که اگر می‌خواهند به زودی به سرنوشتی نامبارک دچار نشوند باید به فکر تامین این پول توجیبی از یک حامی جدید باشند و با تثبیت خود به انتظار منابع مالی سرشاری باشند که عربستان و امارات حاضرند دست و دل بازانه به عنوان باج برای جلوگیری از سرایت انقلاب مصر به حوزه شیخ‌نشینان بپردازند که در فاز اول بر 12 میلیارد دلار بالغ می‌شود.
پس ژنرال‌ها موجودیت خود را مقدم دانستند و خاطرات دوستی دوران جمال عبدالناصر را با مسکو زنده کردند، بویژه وقتی رهبر مهم‌ترین ائتلاف مردمی هم‌سنگ اخوان‌المسلمین، یعنی حمدین صباحی رهبر حزب کرامت ملی (همان ناصری‌های سابق) را در این گردش تاریخی با خود همراه دیدند.
روسیه پوتین در نظر ژنرال‌های هراسان مصری صرفا تکیه‌گاهی است در شرایط عدم تعادل و نه در حد و اندازه شوروی و آمریکا ولی مطمئنا روس‌ها حاضرند بهایی بسیار بیشتر از آنچه سیاست خارجی ورشکسته آمریکا نپرداخت برای باز پس گرفتن نیل هزینه کنند. پوتین که حالا از سوی مجله فوربس قدرتمند‌ترین رهبر جهان لقب گرفته است می‌دانست بهای بی‌عملی اوباما در قبال مصر و سوریه معادل سقوط امپراتوری آمریکاست.