مذاکرات فشرده و در نوع خود بیسابقه – بهلحاظ مدت زمان و مذاکرات سهجانبه طولانی اشتون، کری و ظریف- پس از 3 روز به پایان رسید و دو طرف در کمتر از 10 روز دیگر دوباره به میز مذاکرات برخواهند گشت. به گزارش ایران هستهای، در این میان، شاید برای اولینبار این مساله در میان تحلیلگران داخل کشور درباره مذاکرات بهوجود آمده که درباره مواجهه با مواضع فردی مانند نتانیاهو اتفاق نظری در داخل کشور وجود ندارد و تفاسیر متضاد هم ارائه میشود. یک تحلیل ساده شده وجود دارد که معتقد است مواضع نتانیاهو و مقامات صهیونیستی نشانه نارضایتی آنها از مذاکرات است و این موضوع دلیلی کامل برای این است که منافع کشورمان در مذاکرات در حال تامینشدن است. از سوی دیگر یک نگاه دیگر نیز وجود دارد که مذاکرات و مواضع نتانیاهو و تیم اطراف وی را پیچیدهتر تحلیل میکند و معتقد است ادبیات صهیونیستها در مقطع فعلی در نهایت هماهنگ با آمریکا عمل میکند و نقش آنها فشار به ایران برای گرفتن امتیاز بیشتر و متقاعد کردن این کشور به امتیازات کمتر است. برای فهم اینکه کدام نظر به واقعیت نزدیکتر است، درک چند نکته مهم ذیل راهگشاست: الف: صهیونیستها قطعا از اصل مذاکرات با ایران هم نگرانند و هم ناراضی. این نگرانی و عدم نارضایتی به یک اصل محاسبه راهبردی مقامات امنیتی صهیونیستها بازمیگردد و آن اینکه آنها معتقدند ایران همواره از مذاکرات به دنبال خرید زمان بوده تا مباحث هستهای خود را دنبال کند. صهیونیستها معتقدند ادامه مذاکرات همواره مانعی برای متوقف کردن کامل برنامه هستهای ایران بوده است.
ب: نگرانی دومی که همواره صهیونیستها همزمان با مذاکرات بیان کرده و هشدار میدهند این است که گفتوگوی ایران با 1+5 این خطر را دارد که منجر به کاهش تحریمها و فشار به ایران شود. همزمان با هر مذاکره صهیونیستها نگران کاهش تحریمها و فشارها بر ایران هستند و معتقدند خطر مذاکرات این است که ممکن است اجماع برای افزایش تحریمها را بهم بزند.
ج: واقعیت آن است که صهیونیستها همواره در نزدیکی هر دوره از مذاکرات چارچوب ادبیات فعلی خود را تکرار کردهاند ولی آن چیزی که در اینجا باید اصل قرار بگیرد این است که میان نارضایتی از اصل مذاکرات با نگرانی از روند فعلی مذاکرات نیز باید تفاوت قائل بود. اینجا سوالي را میتوان مطرح کرد و آن این است که آیا روند فعلی مذاکرات منجر به کاهش تحریمها
– برچیده شدن ساختار تحریم – یا ادامه پیشرفتهای هستهای کشورمان میشود یا نه؟ جواب این سوال واقعیت رضایت یا نگرانی صهیونیستها را نشان خواهد داد.
د: آنچه که با برخی علائم فعلی میتوان دریافت و خود آمریکاییها هم به صراحت گفتهاند این است که در حال حاضر نه تنها ساختار تحریمها با مذاکرات فعلی تغییری نخواهد کرد بلکه تنها مقداری از امول بلوکهشده آن هم عمدتا در کشورهای آسیایی امکان آزاد شدن را پیدا خواهد کرد. نکته بعدی هم اینکه درخواست برای عدم استفاده از سانتریفیوژهای پیشرفته، محدود کردن سانتریفیوژهای فعال فعلی، همچنین پذیرفتن محدودیت در ایستگاههایی همانند نطنز، فردو و آب سنگین اراک و تعلیق 6 ماهه برخی فعالیتهای هستهای معنایی بسیار نزدیک به توقف پیشرفتهای هستهای ـ متاسفانه فعلا ـ دارد!
بنابراین تشخیص اینکه صهیونیستها از روند فعلی مذاکرات نگران نیستند خیلی سخت نیست. به همین دلیل میتوان به خوبی مشاهده کرد که آنها فشار سیاسی خود – ابراز نارضایتی- را به ابزاری برای گرفتن امتیاز بیشتر از ایران قرار دادهاند و این ابراز نارضایتی این بار ماموریت دیپلماتیک دیگری را دنبال میکند.