۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۹:۱۶

سقوط اخوانی‌ها و افول نقش قطر در منطقه

تحلیلگران سیاسی معتقدند قدرت و نفوذ سیاسی قطر که بویژه در 2 سال اخیر و از زمان شروع انقلاب‌های عربی در تلاش برای تبدیل شدن به بازیگری فعال در سطح منطقه و بین‌الملل بود، در 6 ماه اخیر به موجب تحولات اخیر منطقه اعم از سقوط دولت اخوان‌المسلمین در مصر توسط ارتش و انتقال قدرت در راس هرم قطر و همچنین تلاش‌های آل‌سعود برای برجسته کردن نقش این رژیم با خدمت‌رسانی به غرب و آمریکا، رو به افول نهاده و این کشور همچنان در حال از دست دادن پایگاه‌های خود در منطقه یکی پس از دیگری است. این کشور کوچک اما سرشار از منابع گازی، با همسایگان خود در حاشیه خلیج‌فارس رابطه‌ای بحرانی دارد و در چند ماه اخیر جایگاه خود را در مصر، سوریه، لیبی و تونس نیز از دست داده چرا که رابطه قطر با کشورهایی که شاهد انقلاب بودند، محدود به حمایت این کشور از اخوان‌المسلمین بود و به همین دلیل نام و نشانی از رابطه این کشور با نیروهای لیبرال و سکولار این کشورها وجود ندارد. این امر موجب شد اینگونه تداعی شود که قطر به دنبال اجرای طرحی اخوانی در منطقه است؛ امری که انزوای بیش از پیش دوحه از جریان‌های مدنی و لیبرال جهان را به دنبال داشت. لیبی نخستین کشور از این کشورهایی بود که دولت جدید این کشور مسؤولان قطری را به تحقق اهداف خود و نیز غرب در این کشور از طریق به خدمت گرفتن جماعت اخوان‌المسلمین لیبی و حتی تضعیف این کشور و ایجاد هرج و مرج در آن جهت مختل کردن موازنه سیاسی داخل لیبی متهم کردند حتی مردم لیبی نیز تظاهراتی علیه سیاست‌های قطر برپا کردند. تونس نیز وضع بهتری از مصر نداشت و در این کشور نیز مردم تونس اعتراض بسیاری به برخی مسؤولان حکومتی این کشور به خاطر رابطه‌شان با دوحه کردند. آنها همچنین فتنه‌انگیزی‌های قطر در سوریه و سوءاستفاده قطر از جوانان ساده‌لوح و فریب خورده تونسی تحت عنوان جهاد به سوریه را محکوم و امیر قطر را به صورت نمادین اعدام کردند. نقش قطر در سریال توطئه جهانی علیه سوریه نیز کمتر شده است. در هیمن راستا، یک منبع آگاه از میان معارضان سوری به خبرگزاری فرانسه گفت: همزمان با کاهش نفوذ سیاسی قطر در میان معارضان سوری، نقش و تاثیرگذاری عربستان در میان معارضان افزایش یافته است. این منبع تاکید کرد: با این حال قطر همچنان با هماهنگی ترکیه، به گروه‌های مسلح تروریستی در سوریه سلاح ارسال می‌کند. آنتوان بصبوص، تحلیلگر سیاسی و رئیس مرکز دیده‌بان کشورهای عربی در پاریس درباره سیاست‌های قطر در قبال بحران سوریه در 2 سال و نیم اخیر، به خبرگزاری فرانسه گفت: همه سیاست‌ها و برنامه‌های قطر در این مدت بر پایه‌ای سست بنا نهاده شده است. به نظر می‌رسد این کشور در مرحله بازنگری در سیاست‌های خود در منطقه است تا در آینده از ایفای نقشی فراتر از حجم واقعی خود دست بکشد. همچنین حمایت قطر از اخوانی‌ها در مصر که مردم آن علیه حکومت مرسی و اخوان‌المسلمین قیام کردند، خشم و غضب و نفرت بیش از پیش مردم این کشور را از قطر برانگیخت. رئیس مرکز دیده‌بانی کشورهای عربی در پاریس بر این باور است که امیر جدید قطر نمی‌خواهد با «رؤیای دست‌نیافتنی» امیر پیشین زندگی کند زیرا رهبری جهان عرب از طریق اخوان‌المسلمین و شبکه الجزیره، امری بسیار فراتر از توان ناچیز قطر است. البته قطر همچنان از اخوان‌المسلمین مصر حمایت می‌کند و مؤید این واقعیت، استقبال گرم از یوسف القرضاوی، نظریه‌پرداز و رهبر معنوی اخوان است و این رویکرد قطر از جهان عرب که حامی سرسخت دولت جدید مصر است، کامل منزوی شده است. یک منبع سیاسی از یکی از کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به خبرگزاری فرانسه، از تیرگی روابط میان قطر و کشورهای عربستان، بحرین و امارات خبر داد و مهم‌ترین اختلاف آنها را مصر و مساله سازش سیاسی ارزیابی کرد. در ماه گذشته نیز واکنش خالد العطیه، وزیر خارجه قطر در صفحه فیس‌بوک خود به اظهاراتی منسوب به بندر بن سلطان، رئیس سرویس اطلاعات عربستان به کشمکش رسانه‌ای میان عربستان و قطر منجر شد. در آن زمان روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از شاهزاده بندر نوشت: «قطر کشوری است با 300 نفر و یک شبکه تلویزیونی و اینها باعث به‌وجود آمدن یک کشور نمی‌شوند.» العطیه در واکنش به این اظهارنظر نوشت: «هر شهروند قطری معادل یک ملت و ملت قطر، معادل امت عربی است.» واقعیت امر نیز این است که در ماه‌های اخیر دیگر نام و نشانی از این ریز دولت در سیاستگذاری‌های منطقه‌ای دیده نمی‌شود.
ارسال نظر
captcha
پربیننده