گروه سیاسی: بدون تردید آمریکا و دوستانش نمیخواستند مذاکرات ژنو 5 به نتیجه برسد اما اینبار گویا اوضاع متفاوت است. شواهد و شنیدهها حاکی از تمایل طرف غربی به انجام یک توافق مطلوب در مذاکرات ژنو 6 است. فرانسوا اولاند که وزیر خارجهاش متهم به خرابکاری در ژنو 5 است دیروز با همه سران رژیم صهیونیستی دیدار داشت. محور تمام دیدارهای او موضوع هستهای ایران و مذاکرت آتی بود. روز گذشته درحالی که زبان نتانیاهو کمی نرمتر از گذشته شده بود اولاند شروطی را برای مذاکرات ژنو 6 مطرح کرد و از توافق مطلوب در آن مذاکرات گفت. او در کنفرانس خبری مشترک با نتانیاهو 4 شرط را برای توافق احتمالی تعیین کرد. اولاند در توضیح شرطهایش گفت: «اول اینکه ایران بدون تاخیر تمام تاسیسات اتمی خود را تحت نظارت بینالمللی قرار دهد، دوم غنیسازی اورانیوم 20 درصد را متوقف کند، سوم ذخایر اورانیوم غنیسازی شده را کاهش دهد و چهارم ساخت رآکتور اراک را متوقف کند». اولاند همچنین تصریح کرد که از یک توافق مقدماتی حمایت میکند اما این توافق را منوط به رعایت شروط یاد شده دانست. این شروط اولاند در راستای اطمینانبخشی به نتانیاهو بوده تا زمینههای یک توافق احتمالی در ژنو 6 را فراهم کند. آنچه موجب میشود گمانه توافق احتمالی در ژنو 6 تقویت شود، اظهارات اخیر مسؤول پرونده هستهای ایران در تلآویو است. يووال اشتاينيتز در گفتوگو با برنامه hardtal بیبیسی صراحتا گفت آمریکا، انگلیس و اسرائيل در موضوع برنامه هستهای ایران اتفاق نظر کامل دارند. وی گفت: ایران میتواند برق هستهای تولید کند اما سوخت هستهایاش را باید از کشورهایی نظیر هلند و فرانسه بخرد و نمیتواند سوخت هستهایاش را خودش تولید کند. هیچ حق اتوماتیک و مشروعی برای غنیسازی اورانیوم وجود ندارد. شورای امنیت سازمان ملل پیش از این 5 قطعنامه صادر کرده که ایران را از ساخت دستگاههای غنیسازی منع کرده است. آمریکا، انگلیس و اسرائیل میخواهند مطمئن شوند که ایران توانایی ساخت سلاح هستهای ندارد. آمریکا و اسرائیل در قبال ایران توافق کامل دارند. به گزارش باشگاه خبرنگاران، وی البته مدل مطلوب رژیم صهیونیستی در توافق با ایران را نیز اعلام کرد و گفت: «اميدواريم که راهحل ديپلماتيک رضايتبخشي به دست آید. بگذاريد در اين مورد خيلي دقيق صحبت کنم، منظور توافقي است که خيلي شبيه مدل پياده شده در ليبي باشد. مدل ليبي و نه مدل کرهشمالي. ايران در صورت اعمال فشار کافي از برنامه نظامي هستهاي خود صرف نظر خواهد کرد».
توافق به چه قیمتی؟
اما کارشناسان در تهران معتقدند توافقی میتواند مورد قبول باشد که خطوط قرمز ایران را مخدوش نکند. اعضای تیم مذاکرهکننده ایران در طول مذاکرات دو ماه گذشته به صراحت چند اصل را به عنوان خط قرمز ترسیم کردهاند:
1- به رسمیت شناخته شدن حق غنیسازی ایران
2- حفظ مواد هستهای در ایران
3- اقدام جدی غرب برای کاهش تحریمها و لغو همه تحریمها در انتهای مسیر
در همین راستا یکی از این کارشناسان که از نزدیک روند مذاکرات را پیگیری میکند به پایگاه ایران هستهای گفت: توافق بزودی حاصل خواهد شد چرا که در واقع آمریکاییها هم گزینه دیگری جز توافق ندارند. وی گفت: «من حس میکنم آمریکا قصد دارد هر طور شده گام اول را بردارد در حالی که فردی مانند نتانیاهو همه تلاشش این است که همین گام اول برداشته نشود». این کارشناس هستهای اضافه کرد: «توافق انجام خواهد شد چون هم در تهران و هم در واشنگتن اراده سیاسی لازم برای آن وجود دارد. وقتی اراده سیاسی وجود داشته باشد بالاخره دو طرف یک طوری مواضعشان را بر هم منطبق میکنند. منتها این انطباق مواضع از دید ایران در حوزه خطوط قرمز نمیتواند رخ بدهد. ایران خط قرمزهایش را حداقلی ترسیم کرده تا توافق رخ دهد». وی تصریح کرد: «من فکر میکنم منازعه اصلی در 6 ماه آینده یعنی زمانی رخ خواهد داد که دوطرف به سمت توافق جامع حرکت میکنند. هر دو طرف در گام اول خطوط قرمز خود را حداقلی ترسیم کردهاند چون میخواهند فرآیند بالاخره به یک شکلی شروع شود ولی در گام آخر طبیعی است که خط قرمزها حداکثری تعریف خواهد شد چون آن توافق بناست دائمی باشد». اکنون موضوع قابل توجه درباره توافق احتمالی این است که آیا توازن امتیازات در 2 طرف مذاکرات مراعات میشود. «وطنامروز» در شمارههای گذشته خود نوشت که تعلیق غنی سازی 20 درصد ایران به معنای یک مجوز صریح برای دست بالای آمریکا در نپذیرفتن گام آخر یعنی پذیرش حق غنیسازی 5 درصد در خاک ایران است. سوال این است؛ آیا مسیر و نقشه راه این توافق از هماکنون مشخص است؟