حسامالدين علوي: این روزها اغلب رسانهها به دنبال بررسی میزان تحقق وعدههای صدروزه دولت و بررسی عملکرد تیمهای مختلف فعال در کابینه از اقتصادیها گرفته تا دیپلماتها هستند اما یک بخش از همکاران حاشیهای دولت که به نظر ما تا پایان صد روز اول دستکم شخص رئیسجمهور روحانی و اغلب اعضای هیات دولت را با مشکلات جدی روبهرو ساخته «تیم عملیات روانی» این مجموعه است. اینکه اعضای حاضر دراین تیم چه کسانی هستند از اهمیت چندانی برخوردار نیست چرا که از آلودگی خبری که به طور معمول هر 3 روز یک بار بلند کردهاند میتوان درباره حضورشان به قطعیت رسید.
حوزه اقتصاد
لفظ حواله دادن معیشت مردم به وعدههای اقتصادی آنچنانی آن هم در صد روز اول خود بزرگترین خبط همین دوستان است. بروز ناهماهنگیهای گسترده در تیم اقتصادی دولت موجب شده تاکنون درباره اولویتبندی ابتدایی برای رفع مشکلات اقتصادی نیز در کابینه وحدتنظر مشاهده نشود. پس وقتی هدفگذاری واحدی صورت نگرفته طبیعتا تحقق بهبود وضعیت معیشت ملت در پایان صد روز و تبلیغات گسترده بر این موضوع، یعنی ذبح علنی شخصیت دولت در پیشگاه ملت!
البته پس از کاهش سکر پیروزی در انتخابات، تیم مذکور سرانجام به ناتوانی ناشی از عدم برنامهریزی جدی برای عملیاتی شدن این بلوف انتخاباتی بنفش پی برد. اما ناباورانه «تخریب دولت قبلی» را به عنوان حربه تاکتیکی کمکی در کم کردن بار روانی ناکارآمدیهای آشکار شده، به دولتیها پیشنهاد دادند. این بار بهرغم واقعگرایی نسبی به علت دوری شدید از مردم و تفکر در اتاقهای شیشهای قرنطینه، هجمه به طرحهای موفق دولت گذشته مانند «مسکن مهر» و «هدفمندی یارانهها» را در اولویت تخریب قرار دادند! تخریب طرح مسکن مهر که تا چند ماه پیش رسانههای زنجیرهای در جلسات هماندیشی از نقاط قوت جدی رقیب احتمالیشان در انتخابات برمیشمردند، به اندازهای شور شد که یکی از وزرا این طرح را عامل 40درصد تورم (!) معرفی کرد و حتی نام آن را «مشکل دار» دانست!
جالب توجه است که 16 سال فرورفتن در نقش اپوزیسیون داخلی همیشه منتقد، این دوستان را در حوزه پیشبرد یک جنگ روانی اقتصادی تمرینشده با هدف کاهش موج توقعات معیشتی مردم که خود عامل صعود کنترل نشدهاش بودند، پیروز نکرد!
احتمال دور از ذهنی هم در اینجا وجود دارد که دعا میکنیم به فکر هیچ یک از دولتمردانمان خطور هم نکرده باشد. بالا بردن سطح توقعات مردم و عدم کار و تلاش جدی برای بهبود وضعیت اقتصادی جامعه میتواند نوعی هدفگذاری استراتژیک بلند مدت به منظور «مهم و غیرقابل اجتناب» معرفی کردن معاملهای سطح پایین با حداقل امتیازگیری از غرب باشد. به این ترتیب در صورت اعتراضات مردمی پس از انعقاد چنین معاملهای میتوان ملت را حواله به همان جنگهای رسانهای ثبت شده در گذشته داد. این تکنیک به اندازهای سخیف و آمیخته به خیانت است که هرگز درصدد نسبت دادن آن به رقبای سیاسی نیستیم .
حوزه فرهنگ
از مهمترین انگیزشهای ورود تیم مدیریت اذهان عمومی دولت برای فعالیت در این حوزه میتوان به هدفگذاری تاکتیکی به منظور هدایت رسانهها و احزاب رقیب از مواضع اصلی استراتژیک اشاره کرد. تا اینجای کار دولت جدید تنها یک برنامه یکخطی در حوزه دیپلماسی خارجی روکرده و ظاهرا باقی عرصههای حکومتداری را به نتیجه مذاکرات آینده با کدخدا و نوع تعاملات خارجی موکول کرده است! پس هر موضوعی که در این میان از پتانسیل ایجاد بحثهای انحرافی و غیرملی به جهت حذف پرونده دیپلماسی خارجی دولت از سرخط خبرها برخوردار باشد؛ اولویت مییابد.
اگر ابتدای این رویکرد را با موج فیسبوکطلبی دولتی آغاز کنیم، انتهای آن به حمایت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از خوانندگی زنان در جامعه اسلامی و تلاش برای بازگشت نشر چشمه خواهد رسید که امروز دقیقا مشخص شده چه از آن میجوشد!
حال چرا معتقدیم تیم عملیات روانی دولت در این حوزه نیز عملکرد بدی داشته است؟
درس اول ورود به یک مبحث اجتماعی برای ایجاد تحریک در جامعه این است: «به اعتقادات مردم حمله نکنید!» قطعا در گذشته این سرفصلها به آقایان متولی بازیهای رسانهای دولت تدریس شده است اما این که نشست و برخاست با حمقای اصلاحطلب آنها را در 100 روز اول تا مرحله ایجاد درگیری لفظی با ملت و مراجع و علمای دینی پیشبرده یا ناآگاهی شخصی، هنوز برای ما مشخص نیست!
عطا مهاجرانی و اکبر گنجی به احتمال زیاد حاضرند ساعتها در مذمت ورود آشکار به بحث اعتقادات دینی مردم با اعضای تیم کنترل اذهان دولت صحبت کنند. با این حال حتی اصلاحاتیها نیز زمانی به چنین بحثهای خطرناک و خانمانبرانداز ورود کردند که گمان میکردند قرن بیست و یکم از آن تفکر «خاتمی» است و «امام خمینی» را باید در کتابخانهها و موزهها جستوجو کرد!
در حوزه اظهارنظرات آنچنانی فیسبوکی اما اندکی گزینهها متفاوت است. اصل رفع فیلتر شبکه جاسوسی فیسبوک بهعنوان ناموس آمریکا و اسرائیل در بحث سایبر، مطالبه جدی فرماندهان این پروژه در خارج از مرزها بوده و هست. اما نمیتوان درباره ارتباط مطرح شدن همزمان این موضوع در صد روز اول دولت جدید؛ به احتمال مدیریت واحد این پروژه در خارج از کشور درصد قابلتوجهی از اعتبار بخشید. با این وجود اولویتبخشی به یک شبکه اجتماعی با رویکرد سرگرمی تا اندازه نیازهای اولیه بشر(!) خصوصا زمانی که دولت بودجه سمپاشی خوابگاههای دولتی را به بهانه بیپولی پرداخت نمیکند و دانشجویان نخبه کشور به واسطه همزیستی اجباری با شپش و ساس به خدا رسیدهاند؛ حکایت از بیفکری کسانی دارد که از خوراکدهی تاکتیکی مناسب به دولتیها نیز عاجزند! قطعا هر فردی که دست کم دو کتاب در زمینه جنگ روانی مطالعه کرده باشد به اندازه خطری که ترویج چنین گمانههای مضحکی در یک جامعه با مطالبات بسیار متفاوت ایجاد میکند، واقف است.
حرف آخر را اکنون میگوییم! سوار بر خر مصالحه با دشمن، پرونده سیاستبازانه حقوق شهروندی یا رفعفیلتر فیسبوک را بر سر نیزه کردن، پروژهای است که انتهای آن از ابتدا مشخص است. اگر رویه دولت تایید چنین افتضاحاتی نیست، بهتر است هر چه سریعتر جلسهای توجیهی برای تیم متخصص خود در حوزه جنگ نرم(!) برگزار کند. چرا که این به ظاهر «متخصصان» به نام وقت خریدن برای تیم مذاکرهکننده تیشه به ریشه افکار عمومی میزنند.
حوزه ارتباط عمومی و رسانه
بزرگترین خبطی که در این حوزه رخ داد بیاحترامی لفظی رئیسجمهور در خانه ملت به همه آنهایی بود که در ایام انتخابات وی را اصلح ندانسته بودند اما اکنون او رئیسجمهور همه آنهاست. شاید شما مخاطب گرامی در این پرونده سهم تیم مدیریت ارتباطات مردمی دولت را صفر بدانید اما به جهت پافشاری بر عدم عذرخواهی از جانب دفتر رئیسجمهور و تلاش برای بالا ماندن آتش فتنه خودساخته قطعا امتیازی منفی میتوان برای این مدعیان تخصص در مدیریت افکار عمومی قائل شد.
مورد مهم بعدی بیتوجهی به بالا گرفتن تب رودررویی وزارت علوم و مجلس است. آنجا که روابط حسنه دولت و مجلس به جهت پافشاری دولت بر حفظ منافع عدهای افراطی بحرانزیست قربانی شد. اگر فرضا این موضوع را نوعی قدرتنمایی آگاهانه دولت در مدیریت رسانهای پرونده تعامل مجلس و دولتیها به حساب آوریم در آن صورت با رسانهای شدن اعتراف علوی -وزیر اطلاعات- در کمیسیون آموزش مجلس به بیتوجهی وزارت علوم به نتایج استعلامات صورت گرفته از وزارتخانهاش درباره دو معاون وزیر انتصابی، میتوان گفت دولت این بازی را 3 بر صفر در منظر افکار عمومی باخته است! تضعیف حساسترین وزارتخانه کشور به جهت آشکار شدن ضعف مدیریت واضح وزیر فعلی و بالا بردن سطح دو معاون وزیر پرحاشیه با عملکرد غیرقابل دفاع را میتوان نقطه اوج بحرانسازی و هزینهدهی دولت برای هیچ دانست.
پروژه صهیونیست خواندن هر آنکه با تحلیلهای ارائه شده در صفحه فیسبوک ظریف مخالفت کند نیز از طرحهای آمیخته به نبوغ جنونآمیز همین گروه است! مقایسه این طرح افراطگرانه با شعار «زنده باد مخالف من» خاتمی که اتفاقا هرگز عملیاتی نشد برای آشکار شدن عمق خبط رسانهای این تیم حرفهای(!) کفایت میکند! هر چند دلایل زیادی در تایید این ادعا وجود دارد که مدیریت و به روز رسانی صفحه فیسبوک منتسب به شخص دکتر ظریف به عهده همین تیم عملیات روانی است.
موارد ذکر شده تنها بخشی از افتضاحات تیم مدیریت اذهان عمومی دولت دکتر روحانی بود که با سر و صدای بسیار به میدان وارد شدند و در پایان 100 روز تلاش بیوفقه به تنهایی توانستند دستکم نیمی از وجهه اعتدالی دولت را تخریب کنند. تا اینجای کار خدا قوت رفقا!!