مهریه را هم دادند هم گرفتند!

فهیمه قبیتی*: ضرب‌المثل مشهوری است که می‌گوید «مهریه را کی داده و کی گرفته؟» حال جای این پرسش است که اگر مهریه را کی داده و کی گرفته، پس چرا هر روز آمارهای جدیدی از زندانیان مهریه اعلام می‌شود؟ پس مهریه را هم داده‌اند و هم گرفته‌اند! روز گذشته شاهد انتشار خبری مبنی بر وجود 2 هزار زندانی دیه در زندان‌های کشور بودیم که از سوی رئیس ستاد دیه كشور منتشر شد. به نظر می‌رسد باید درباره این عدد قدری تامل و دلایل آن را بررسی کرد. وجود این تعداد زندانی مهریه باید به منزله هشدار برای همه جامعه باشد و نباید یک گروه خاص را مسؤول این قضیه دانست، خانواده‌ها به جای خود و مسؤولین فرهنگی به نوبه خودشان باید با نگاه هشدار به این عدد نگاه کنند چرا که این عدد نشان‌دهنده این است که اشتباهی در زنجیره ازدواج جوانان اتفاق افتاده است و درباره رخداد اشتباهی هشدار می‌دهد که در حال حاضر رفع آن اشکال وظیفه همه ماست. ظهور و بروز چنین مساله‌ای با اصول بنیادی خانواده در تضاد است و پایداری خانواده در جامعه کنونی ما مبحث مهمی است که باید برای بقا و دوام آن نهایت تلاش صورت گیرد. نباید از یاد ببریم که خانواده مهم‌ترین نهاد بنیادین اجتماعی است. این درست است که یکی از ابزارهای حفظ قوام زندگی مهریه است اما نباید فراموش کرد که این موضوع باید در مرحله آخر اهمیت قرار داشته باشد و نباید نقش انتخاب درست و آگاهانه و چگونگی شکل‌گیری خانواده را در تقویت بقای زندگی مشترک از یاد ببریم. زمانی که انتخاب اشتباه باشد و زندگی مشترک دچار مشکلاتی شود یکی از ابزارها برای خاتمه دادن به این اشتباه به اجرا گذاشتن مهریه می‌شود که به عنوان اهرمی از سوی خانم‌ها برای تحت فشار قرار دادن طرف مقابل از آن استفاده می‌کنند تا طرفشان به انجام کاری تن دهد. از سوی دیگر زمانی پسر می‌تواند حرف ازدواج را به میان آورد که توانایی تامین اقتصادی حداقل دو نفر را داشته باشد، بنابراین در حفظ خانواده و نگهداری کیان آن مساله مالی بسیار مهم است. البته جوانان ما خیلی واقع‌بینانه به مساله مهریه نگاه نمی‌کنند و باید بدانند که در شرایط کنونی جامعه خیلی ساده‌لوحانه است اگر کسی موضوع قدیمی «مهریه را کی داده، کی گرفته» را مطرح کند. در حال حاضر حداقل 2 هزار شاهد داریم که مهریه را خیلی‌ها هم داده‌اند و خیلی‌ها هم گرفته‌اند! بنابراین خانواده‌ها باید در زمان تعیین مهریه با دید بازتری به این مساله نگاه کنند و زیر بار مهریه‌های سنگین نروند و پسرانی که تصمیم به ازدواج دارند بدانند که حق انتخاب دارند و از این حق خود استفاده کنند و به مهریه با این دید نگاه کنند که چک سفید امضای بدون تاریخی است که هر زمان دختر طلب کند باید پرداخت شود. برای بهبود این وضعیت می‌توان از مشاوره قبل از ازدواج بهترین استفاده را برد. برای این منظور باید شرایطی فراهم شود که دختر و پسر همانطور که برای ازدواج ملزم به داشتن برگه آزمایش خون و اعتیاد هستند، ملزم به داشتن برگه مشاوره هم باشند. تجربه نشان می‌دهد ازدواج‌هایی که با راهنمایی مشاوران و با آگاه‌سازی صورت گرفته است به مراتب موفق‌تر بوده است.