گروه سیاسی: یکی از موضوعاتی که در نحوه تنظیم سیاست غرب در قبال ایران به صورت ویژه خود را نشان داده، تقسیم کار و طراحی دقیق ابزارهاست. در ژنو 5 این موضوع به عینه دیده شد. درحالی که همه چیز از توافق بزرگ خبر می‌داد اما لوران فابیوس نقش آفرینی کرد تا موضوعاتی مانند آب سنگین اراک و کاهش حجم ذخایر اورانیوم و... نیز در لیست مطالبات طرف مقابل مطرح شوند. از سوی دیگر تقسیم کار صورت گرفته میان نهادهای حاکمیتی آمریکا نیز نقش ویژه‌ای در شکل و محتوای مذاکرات داشته است. بازی اوباما و سناتورها درباره تحریم‌های جدید این تقسیم کار را به وضوح نشان می‌دهد. به گزارش «وطن امروز» اکنون و در آستانه مذاکرات ژنو 6 و درحالی که همه چیز از احتمال یک توافق پایه‌ای و ابتدایی میان طرفین حکایت دارد؛ تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در اقدامی قابل‌توجه، طرحی 3 فوریتی آماده کرده‌اند تا با تصویب آن در صحن علنی مجلس، دیپلمات‌های ایرانی را با اطمینان خاطر به سوی ژنو بدرقه کنند. مفاد این طرح3 فریتی به گونه‌ای است که برخی تحلیلگران از آن به عنوان «سپر هسته‌ای» تیم مذاکره‌کننده دولت یاد می‌کنند. بر این اساس در صورت تصویب این طرح می‌توان در مذاکرات به یک دستاورد ویژه دست یافت. این طرح که عنوان آن «الزام دولت به حفظ حقوق هسته‌ای و مصادیق آن در مذاکرات هسته‌ای و در چارچوب معاهده NPT» است؛ 14 بند دارد که در آن درباره کیفیت تداوم فعالیت‌های هسته‌ای و نیز واکنش دولت ایران در قبال رفتارهای احتمالی طرف مقابل تدبیر شده است. برگ برنده حفظ می‌شود؟
در بند 5 این طرح به موضوع غنی‌سازی 20 درصدی اشاره شده است. در این بند آمده است: «ادامه تولید اورانیوم با غنای ۲۰ درصد برای رفع نیاز تولید میله‌های سوخت، تولید رادیو داروها و پرتودرمانی، سایر مصارف صلح‌آمیز هسته‌ای براساس نیاز داخل و بازار تجارت». در اینباره یک نکته ظریف قابل ذکر است. در مذاکرات هسته‌ای یکی از مسائل مورد بحث، تعلیق غنی‌سازی 20 درصدی ایران است. در ایران معتقدند غنی‌سازی 20 درصدی برگ برنده ما در مذاکرات است و لغو این برگ برنده باید در قبال دریافت یک امتیاز ویژه باشد. این امتیاز ویژه چیزی نیست جر لغو تحریم‌های بانکی و نفتی. تحریم‌هایی که به اذعان خود آمریکایی‌ها برگ برنده آنها در مذاکرات هسته‌ای است اما یکی از دغدغه‌های موجود در ایران، عدم‌ضمانت طرف آمریکایی برای لغو تحریم‌هاست و این یکی از عوامل اصلی به توافق نرسیدن طرفین در ژنو 5 بوده است. حسین موسویان از دوستان نزدیک حسن روحانی که مدتی از اعضای تیم مذاکره‌کننده ایرانی با تروئیکای اروپایی نیز بود؛ در توضیح چرایی قفل شدن مذاکرات ژنو 5 به همین نکته اشاره کرد و گفت: آمریکایی‌ها برای لغو تحریم‌های زیرساختی یعنی تحریم‌های نفتی و بانکی ضمانت نمی‌دهند. اکنون در صورت تصویب طرح 3 فوریتی نمایندگان می‌توان این مصوبه را به عنوان اهرمی در مذاکرات قلمداد کرد تا طرف ایرانی ضمانت اجرایی محکمی برای لغو تحریم‌های نفتی و بانکی دریافت کند. به عبارتی مجلس ایران به عنوان یک نهاد مردمسالار می‌تواند در مقابل اهرم کنگره قرار گرفته و این امر موجب تقویت مواضع تیم ایرانی در مذاکرات ژنو شود. در صورت تصویب این طرح می‌توان امیدوار بود تیم مذاکره‌کننده دولت با قدرت بیشتری بر موضوع لغو تحریم‌های نفتی و گازی و اخذ ضمانت‌های لازم برای لغو این تحریم‌ها اصرار ورزد. شاید بتوان
گفت این یک هدیه ویژه از سوی مجلس به دولت در آستانه مذاکرات ژنو 6 است.
نصب سانتریفیوژهای پیشرفته
در بند 2 این طرح نیز بر «ادامه اقدام به ساخت و نصب سانتریفیوژهای نسل دوم و سوم و جایگزین کردن آنها با سانتریفیوژهای نسل اول به منظور بهره‌‌وری اقتصادی و صنعتی تولید اورانیوم با غنای مورد نیاز براساس برنامه‌های اجرایی سازمان انرژی اتمی» تاکید شده است. در صورت تصویب، تیم مذاکره‌کننده دولت می‌تواند طرف مقابل را به این مصوبه آدرس داده و نصب این سانتریفیوژها را که منطبق بر حقوق مصرح ان‌پی‌تی است؛ به عنوان یک قانون رسمی در ایران اعلام کند. بدیهی است در چنین حالتی و اگر قرار بر اخذ امتیازات حداکثری از طرف غربی باشد؛ می‌توان امیدوار به یک توافق عزتمندانه بود. در شرایطی که باراک اوباما طی یک ماه اخیر همواره با برگ تحریم‌های جدید در سنا تیم ایرانی را تهدید به افزایش فشار کرده و جلوگیری از تصویب این طرح در کنگره را به مثابه اعطای یک امتیاز ویژه به ایران القا می‌کند؛ بدیهی است تیم ایرانی نیز می‌تواند قوانین هسته‌ای مجلس را به طرف مقابل گوشزد کرده و در پای میز مذاکره خواستار رد و بدل شدن امتیازهای واقعی شود.
حراست از حجم اورانیوم ذخیره شده
در طرح مجلس همچنین برای حراست از ذخایر اورانیوم غنی شده موجود در کشور نیز تدابیری اندیشیده شده است. در بند 3 این طرح بر «ادامه ذخیره‌سازی اورانیوم غنی‌شده برای سوخت سه‌ساله یک نیروگاه (نیروگاه موجود و توسعه آینده)» تاکید شده است. بنابراین در صورت تصویب این طرح می‌توان در این حوزه نیز مانع فشار طرف مقابل برای کاهش این حجم از ذخیره اورانیوم شد. لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه در مذاکرات ژنو 5 تاکید ویژه‌ای بر کاهش حجم ذخایر اورانیوم ایران داشته است. فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهور فرانسه نیز روز دوشنبه هفته جاری در ملاقات با بنیامین نتانیاهو بر همين موضوع تاکید و موافقت فرانسه با هرگونه توافقی در ژنو را منوط به شروطی از جمله کاهش ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران کرد. بنابراین می‌توان امیدوار بود در صورت تصویب این طرح، فشار برای کاهش حجم اورانیوم غنی‌شده در ایران تا حدودی مهار شود. همین تدبیر درباره آب سنگین اراک نیز دیده شده است به گونه‌ای که در بند 6 این طرح آمده است: «ادامه و تکمیل کارخانه آب سنگین اراک جهت بهره‌مندی ملت ایران بویژه بیماران سرطانی». تعطیلی و یا توقف توسعه آب سنگین اراک از مطالبات جدی طرف مقابل است که در مذاکرات ژنو 5 مورد تاکید ویژه لوران فابیوس قرار گرفته بود. البته تدابیر ویژه مجلس برای مذاکرات هسته‌ای در یکی از بندهای این طرح رویکرد عینی تری یافته است. در بند 8 این توافقنامه آمده است: «چنانچه هر یک از نهادهای حکومتی طرف مذاکره هسته‌ای، تحریم‌ها یا اقدامات غیردوستانه‌ای را علیه نهادها و اشخاص جمهوری اسلامی اسلامی ایران تصویب یا اعمال کند، دولت مکلف است اقدامات مقابله به مثل از جمله تقدیم لایحه برای تصویب در مجلس شورای اسلامی را به عمل آورد.» این بند از طرح نمایندگان به وضوح نشان می‌دهد طراحان این طرح به دنبال افزایش بنیه مذاکراتی تیم دولت در مواجهه با طرف مقابل هستند. البته در این بند تلویحا به ماجرای تهدید آمریکا به تصویب تحریم‌های جدید در سنا اشاره و تاکید شده ایران در مقابل چنین اقدام احتمالی، مقابله به مثل خواهد کرد. البته ذکر این نکته ظریف ضروری است که نمایندگان نحوه واکنش ایران به این اقدام احتمالی را در اختیار دولت قرار داده‌اند. تا ابتکار عمل در اختیار تیم دولت قرار گیرد. عدم توافق خارج از معاهده ان‌پی‌تی نیز از جمله بندهای مصرح در این طرح است که می‌تواند دولت را برای چانه‌زنی در مذاکرات در وضعیت برتر قرار دهد.