گروه اقتصادی: وعده برنامه‌های 100 روزه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی حسن روحانی موجب شده عملکرد دولت یازدهم در این مدت زیر ذره‌بین رسانه‌ها قرار گیرد. در این بین یک بررسی نشان داده روحانی در سخنرانی‌های عمومی خود در 100 روز اول دولتش، ۱۵۹ بار از واژگان «اقتصاد و معیشت» و ۲۳۰ بار از کلیدواژه «آمریکا و مذاکره» سخن گفته است. در زمان برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و در اوج رقابت‌های تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی، مسائلی که بیش از پیش در گفتوگوها و مناظره‌ها مورد تاکید قرار می‌گرفت، برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، مذاکرات با کشورهای اروپایی و غربی، سیاست خارجی و البته مشکل بسیار مهم کشور یعنی مسائل اقتصادی، رونق تولید و بهبود وضع معیشت مردم بود. حجت‌الاسلام حسن روحانی نیز در وعده‌های انتخاباتی خود، تاکید زیادی بر رونق تولید، همگانی کردن بیمه، رفع معضل بیکاری و... داشت و برای این امر از برنامه یک‌ماهه، سه‌ماهه، یک‌ساله و 4 ساله خود خبر داد اما رئیس‌جمهور بعد از انتخابات در صحبت‌های خود بیشتر کدام مورد از این موضوعات را محور بحث‌هایش قرار داد و بیشتر بر کدام موضوع تاکید داشت؟ارزیابی آماری سخنان رئیس‌جمهور طی 100 روز گذشته نشان می‌دهد باز هم مساله اقتصاد و در کنار آن مذاکرات هسته‌ای بیشترین کلماتی بوده که رئیس‌جمهور بر آنها تاکید داشته است. از میان سخنرانی‌های بسیار زیاد رئیس‌جمهور طی چند ماه گذشته، برای بررسی این آمار، سخنرانی‌هایی انتخاب شد که بیشتر جنبه عمومی داشته یا به‌صورت مستقیم با مردم گفته شده یا با رسانه و نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی سخن گفته شده است. در این سخنرانی‌ها که در واقع به‌نوعی اعلام برنامه‌ها برای آینده کشور در تمام زمینه‌ها بوده، بهتر می‌توان ردپای مسائل اقتصادی و سیاسی و سیاست خارجی را در گفتوگوها دنبال کرد. به همین ترتیب با بررسی این سخنرانی‌ها می‌توان ملاحظه کرد در حالی که واژه‌های اقتصاد و معیشت، در مجموع 159 بار تکرار شده، واژه‌های آمریکا و مذاکره 230 مرتبه در اظهارات رئیس‌جمهور تکرار شده است.البته بسیاری از برنامه‌های رئیس‌جمهور برای حل مسائل و مشکلات اقتصادی نیز بر‌طرف کردن این معضلات به‌کمک دیپلماسی هسته‌ای بود. آقای روحانی در گفتوگوهای قبل از انتخابات و بعد از آن تاکید فراوانی بر سیاست خارجی داشته و اعتقاد دارد که بخش مهمی از مسائل اقتصادی به وجود آمده در کشور ناشی از تحریم‌های اقتصادی نا‌عادلانه‌ای است که آمریکا به‌صورت یکجانبه علیه ایران اعمال کرده است. بر همین اساس است که حجت‌الاسلام روحانی در پنجاهمین روز از تشکیل کابینه گفت: در این 50 روز قدم‌های مهمی از سوی همکاران من در ارتباط با حل مشکلات برداشته شده است، مثلاً ما در زمینه سیاست خارجی قدم‌هایی برداشته‌ایم نه به‌اندازه 50 روز، بلکه به‌اندازه 500 روز. اما در داخل کشور برای اقتصاد کشور چه اقداماتی انجام شده است؟ همان‌طور که در گزارش‌های عملکرد 100روزه اقتصادی دولت یازدهم نیز اشاره شده، برخی از تصمیم‌گیری‌ها در این زمینه انجام شده اما تاکنون این تصمیمات و راهبرد‌ها نتوانسته تاثیری در وضع عملکرد اقتصادی و شاخص‌های کلی اقتصاد داشته باشد. با وجود تمام گفتوگوها و برنامه‌ها و مصوبات، گرانی همچنان در کشور مهار نشده و روند رو به رشد دارد. مشکل بیکاری و وضع معیشتی مردم همچنان جزو مشکلات درجه یک کشور به حساب می‌آید. دولت البته در پیوند دادن مسائل اقتصادی با سیاست خارجی اقدامات دیگری را هم انجام داده و تنها سخنرانی‌ها نبوده که اهمیت دو موضوع را به‌اندازه یکدیگر مطرح کرده است. به گزارش تسنیم، رئیس‌جمهور بعد از سفر به نیویورک، دستور بررسی و اجرای نظرسنجی درباره رابطه با آمریکا را صادر کرد و در جلسه هیات دولت مقرر شد این نظرسنجی با کمک ارگان‌های مسؤول انجام گیرد. حامیان رئیس‌جمهور اما در خبر‌ها و تحلیل‌های بعدی به‌گونه‌ای وانمود کردند که مسائل اقتصادی به رابطه با آمریکا پیوند زده شد و بعد از آن به‌گونه‌ای وانمود شد که اگر رابطه با آمریکا و همچنین گفتوگوها برای برنامه هسته‌ای ایران در مسیر خاصی پیش رود، موضوعات و مسائل اقتصادی نیز خود به خود حل خواهد شد. البته در این مساله شکی نیست که اگر تحریم‌ها برداشته شود و رابطه اقتصادی ایران با سایر کشورهای اروپایی و غربی بهبود پیدا کند، با بالا آمدن ارزش پول ملی در برابر دلار، وضع معیشتی مردم نیز بهبود پیدا می‌کند اما سیاست‌های داخلی در این میان عنصر و حلقه واسط فراموش شده‌ای بود که چندان به آن پرداخته نشد. زمانی که دور اول گفتوگوهای ایران و وزرای خارجه کشورهای گروه 1+5 برگزار شد و برای اولین بار دو وزیر امور خارجه ایران و آمریکا با یکدیگر به‌صورت رو‌در‌رو گفت‌و‌گو کردند، انتظار می‌رفت بازار ارز دستخوش تغییراتی شود و این بازار به گفتوگوهای صورت گرفته روی خوش نشان دهد اما اظهارات رئیس بانک مرکزی بر این مبنا كه «اجازه نمی‌دهیم نرخ ارز سیر نزولی داشته باشد» باعث شد نه‌تنها این نرخ کمتر نشود که بعد از برگزاری گفتوگوها شاهد افزایش نسبی و آشفتگی بیشتر در این بازار نیز بودیم. این مساله به‌خوبی نمایان کننده رابطه اقتصاد و برخی نرخ‌های موجود با اظهارنظرهای متولیان دولتی بود و نشان داد برای حل معضلات معیشتی و اقتصادی نه رابطه با بیرون که سیاست‌گذاری‌های داخلی منجر به بهبود اوضاع می‌شود. شاید از نظر دولت یازدهم هم این مساله جدی باشد اما آمار کلیدواژه‌های رئیس‌جمهور نشان می‌دهد کلمه «معیشت» تنها کلمه‌ای است که کاربرد زیادی در صحبت‌های بالاترین مقام اجرایی کشور ندارد. اگر مسائل اقتصادی به‌عنوان مسائلی کلی و واژه «اقتصاد» به‌عنوان واژه‌ای کلی درباره شرایط کشور به کار می‌رود، کلمات تحریم، تهدید، مذاکره، آمریکا و هسته‌ای به‌وفور در سخنرانی‌های رئیس‌جمهور دیده می‌شود. واژه «اعتدال» نیز از جمله کلماتی است که این روز‌ها به‌وفور در سخنرانی‌های آقای روحانی یافت می‌شود اما نکته جالب اینجاست که در این زمینه اعتدال بین مقصر دانستن عوامل بیرونی و عوامل داخلی در ایجاد وضعیت فعلی اقتصادی در کشور رعایت نمی‌شود.