سيدعابدين نورالديني: 1- درست یا غلط آقای رئیسجمهور و برخی دولتمردان ایشان این باور را در جامعه تقویت کردهاند که تنها راه برونرفت از وضع فعلی اقتصادی، توافق در مذاکرات هستهای است. آیا دولت به لوازم ابتدایی این رفتار پایبند است؟ وقتی سفره مردم به میزهای هتل کانتیننتال وابسته میشود؛ آیا نباید عموم مردم از روند مذاکرات هستهای باخبر شوند؟ موجه کردن مذاکره با آمریکا به بهانه سفره مردم صورت گرفته است اما در کمال حیرت، روند ماجرا و مذاکراتی که قرار است سفرهها را به گذشته بازگرداند؛ به اطلاع مردم رسانده نمیشود! یک نگاه نگرانکننده در این باره وجود دارد که میتواند عدم تمایل به شفافسازی و آگاهیبخشی در موضوع مذاکرات هستهای را قابل فهم کند. چه کسی یا افرادی از پراکندگی و تشتت ارزیابیها درباره مذاکرات هستهای سود میبرند؟ بیاطلاعی مردم از محتوای مذاکرات و جزئیات آن به سود کیست؟ وقتی مردم از روند مذاکرات بیاطلاع باشند؛ چگونه میتوانند در قبال نتیجه آن قضاوت کنند؟ متاسفانه تیم مذاکرهکننده سابق نیز نسبت به اطلاعرسانی درباره موضوع هستهای و مذاکرات مربوط به آن اهمال کرد. حتی در مذاکراتی که طرف مقابل آن را ترک میکرد هم در جبهه رسانهای، ایران متهم به کارشکنی میشد. اثرات این رفتار در داخل کشور نیز البته نیاز به توضیح ندارد. به نظر میرسید تیم مذاکرهکننده فعلی نسبت به ضرورت آگاهیبخشی موضوع مذاکرات هستهای در سطح جامعه به یک باور عینی رسیده باشد. 2- عدم شفافسازی دولت درباره مذاکرات هستهای متاسفانه باعث شلختگی رسانهای در انعکاس و انتشار اخبار مربوط به مذاکرات هستهای در داخل کشور شده است. هرچند بخشی از این پراکندگی در ارزیابی مذاکرات هستهای، محصول عدم احاطه این رسانهها به حدود و ماهیت فنی و سیاسی موضوع هستهای است اما بدون تردید مهمترین عامل در ایجاد این وضع، عدم تمایل مبادی مربوط برای آگاهیبخشی در قبال این موضوع، خاصه روند و محتوای مذاکرات است. بهرغم تدارک وسیع برای همراهی بیسابقه خبرنگاران رسانههای داخلی در این مذاکرات اما هر بار این منابع خارجی هستند که اخبار معتبر را از مذاکرات مخابره میکنند. عدم تمایل تیم ایرانی در به مشارکت گذاشتن برخی اخبار قابل انتشار از جرئیات مذاکرات حتی سبب گرایش خبرنگاران ایرانی به سوی افرادی نظیر مایکل مان، برای دریافت آخرین اخبار از جزئیات مذاکرات شده است و متاسفانه روایت رایج از مذاکرات عمدتا از سوی منابع خارجی منتشر میشود. آیا تدارک وسیع برای همراهی خبرنگاران داخلی با تیم مذاکرهکننده هستهای، نسبتی با عدم به اشتراک گذاشتن اخبار و جزئیات قابل انتشار از مذاکرات، دارد؟ درحالی که قرار نیست خبری از اصل مذاکرات به خبرنگاران ایرانی ارائه شود؛ این امکان بیسابقه برای همراهی خبرنگاران برای چیست؟ در این حالت آیا نباید حق داد اهالی رسانه و افکار عمومی درپي برخی شنیدههای غیرهستهای درباره تیم مذاکرهکننده باشند؟
3- و در نهایت اینکه آنچه در ژنو میگذرد کاملا روشن است. اگرچه بسته پیشنهادی دولت جدید برای ما محرمانه مانده اما نقشهراه ایران برای حصول یک توافق مطلوب برای طرفین، دیگر آشکار شده است. رفتار طرفین مذاکره در قبال این بسته نیز حاکی از نیات آنان در قبال مذاکره است. خود دکتر ظریف بهتر از هر کسی میداند همتای آمریکاییاش چرا در آستانه دور جدید مذاکرات، تفسیری محیرالعقول از ماده 4 انپیتی میدهد. یا اینکه چه شده است که هری رید، رهبر همحزبیهای اوباما در سنا، یک روز بعد از صحبتهای جان کری تاکید میکند سنا به افزایش فشار بر ایران طی 2 هفته آینده مقید است. شاید برای برخی عجیب باشد که چرا حسین موسویان، دوست نزدیک آقای روحانی معتقد است بسنده کردن به آزادسازی بخشی از داراییهای ایران به جای اخذ تضمینهای محکم برای بهرسمیت شناخته شدن غنیسازی در ایران و لغو تحریمهای بانکی و نفتی برای تیم ایرانی به مثابه «اسب تروجان» است. همه چیز مشخص است؛ از محوریت داشتن تثبیت حق غنیسازی در خاک ایران و تضمین مکتوب مبنی بر به رسمیت شناخته شدن این حق در گام نخست تا تناسب اقدامات طرفین در گامهای اول و آخر. بهرغم برخی تلاشها، عمده واقعیات درباره مذاکرات و محتوای آن غیرقابل سانسور است. در این شرایط باید باور داشت هرگونه توافق یا بنبست در مذاکرات زمانی در باور مردم مینشیند که آنان را در جریان حقوقشان قرار دهیم.